.:: نگاهي به سيستم*عامل (Mac OS 01.4 (Tiger ::.

[MRO]

قسمت اول :


اشاره :
چهارمين ارتقاي بزرگ سيستم*عامل Mac OSX نيز با نام Tiger در راه است. گرچه اين*بار عرضه سيستم*عامل جديد با تأخير بيشتري نسبت به ارتقاهاي قبلي همراه است، اما ويژگي*ها و قابليت*هاي آن توجيه*كننده اين تأخير خواهند بود. اين*كه اپل تا چه زماني گسترش توانايي*هاي سيستم*عامل خود را طي فرايندي تكميلي و عرضه ارتقاهاي ساليانه ادامه خواهد داد مشخص نيست. اما اين روند، پيشرفتي سريع و غيرقابل رقابت را به ارمغان آورده است كه مطمئناً بيش از هر چيز كاربران اپل را خشنود مي*سازد. به هر حال تصميم داريم طي چند مقاله به معرفي Mac OS 10.4 بپردازيم. اما لازم به توضيح است كه تا زمان نوشتن اين مطلب، نسخه نهايي اين سيستم*عامل عرضه نشده است و احتمال تغييرات و اضافات در آن وجود دارد. مورد ديگري كه بايد يادآوري كرد آن است كه Tiger طبق گفته اپل، داراي بيش از 150 ويژگي جديد است كه بررسي يكايك آن*ها از عهده اين نوشته خارج است.


براي گروهي از افراد، خدشه*دار شدن اعتبار رايانه*ها به*واسطه خسارات شگفت*انگيزي كه نفوذگران و متجاوزين رايانه*اي به بار آورده*اند، دليلي براي خلق تشبيهات ادبي بديع و جذاب است: <رخنه*هاي ويندوز يكي پس از ديگري كشف مي*شوند و مايكروسافت همچنان به آن كودك هلندي مي*ماند كه سعي در جلوگيري از ريزش آب با انگشت كوچك خود داشت.> گروهي ديگر، كشف نقاط*ضعف امنيتي لينوكس، قهرمان فعلي جنبش منبع*باز را شايسته دميدن در بوق كرنا دانستند و در مقام پاسخگويي برآمدند. داستان اپل نيز در اين مورد كم و بيش مشابه بود و اي بسا به**واسطه مسايل ديرينه و تاريخي، جذابيت و حساسيتي درخور خود داشت. اندر حكايت اين مجادلات اپل، دوستان كه وضعيت*شان معلوم است. اما شنيدن برخي مطالب جبهه مقابل نيز خالي از لطف نيست. به عنوان مثال، لانس*اولانف در ماه دسامبر 2003 و پس از كشف اولين نقص امنيتي خطرناك درMac OSX ، آن*چنان كه گويي قانون وزن مخصوص را كشف كرده است، عنوان مقاله خود (در پايگاه وب PC Mag.com) را به تأسي از ارشميدس <يافتم!> گذاشته بود و نوشت: <مي*دانم كه كار درستي نيست. اما از يك نظر وقتي اوايل اين ماه خبر كشف يك حفره امنيتي مهم در Jaguar و Panther را شنيدم خوشحال شدم. من از شنيدن جمله "ما با اپل كار مي*كنيم چون تحت حمله ويروس*ها و هكرها قرار نمي*گيرد." خسته شده بودم.> و در نهايت اين*گونه نتيجه*گيري كرده بود كه: < Panther و Jaguar در غلبه بر آسيب*پذيري*ها، سرتر از ويندوز نيستند.> در وراي اين ماجراها و در كنار مقوله امنيت، آنچه اكنون بيش از پيش اسباب نگراني كاربران را فراهم مي*كند، موضوع سازگاري است كه به *نظر مي*رسد تحت تأثير سياست*هاي تجاري، ديدگاه*هاي انحصارطلبانه و مسايلي از اين دست، آن*چنان كه بايد مورد توجه قرار نگرفته است. اگر تبعات اين قضيه براي يك كاربر خانگي در دردسرهاي تهيه خروجي مناسب از يك سند براي چاپ و يا ناتواني در استفاده از يك قالب رسانه*اي در نرم*افزار يا سخت*افزاري خاص جلوه مي*كند، در سطوح سازماني و كلان، ابعاد گسترده*تري به خود مي*گيرد. عدم ارايه WebSphere و DB 2از سوي IBM براي سرورهاي مبتني بر سولاريس10 به دليل عرضه اين سيستم*عامل براي سخت*افزارهاي 86 X توسط سان، نمونه*اي از اين مسايل است. اما معرفي سيستم*عامل جديد اپل ارتقاي بزرگ ديگري ازOSX ، اين*بار موضوع <چه كسي از ديگري كپي*برداري مي*كند؟> را داغ*تر از گذشته به ميان آورده است. وجود تعدادي از ويژگي*هاي لانگ****** هورن درTiger ، نظير اضافه شدن يك محيط اسكريپت*نويسي مدرن، قابليت برپايي كنفرانس ويديويي و مهمتر از همه قابليت جستجوي بسيار پيشرفته و بلادرنگ، دليل اين موضوع است. تا جايي كه اپل نيز وارد اين بازي شده و هنگام معرفيTiger در محل برگزاري كنفرانس جهاني توسعه*دهندگان در سال 2004، پوسترهايي با عبارات <معرفي لانگ هورن> يا <ردموند! فتوكپي*هاي خود را روشن كنيد> و ... نصب كرده بود. اين در حالي است كه برخي عنوان مي*كنند اين ويژگي*ها به تقليد از لانگ هورن در سيستم*عامل اپل تعبيه شده است. ما چنين عقيده*اي نداريم و ترجيح مي*دهيمTiger را با نسل*هاي پيشين OSX مقايسه كنيم.

نگاهي كلي بهTiger
مانند نسخه*هاي پيشين، بهينه*سازي*هاي صورت گرفته در لايه*هاي زيرين OSX باعث بهبود كارايي عمومي و سريع*تر شدن سيستم*عامل شده كه حتي در مك*هاي قديمي نيز مشهود است. بهبودهاي هسته همچنين شامل افزايش توان پردازش همزمان و متقارن (SMP) و مقياس*پذيري آن*ها براي افزايش كارايي درPower Mac *هاي دو پردازنده شده است. يكي از مهمترين تغييرات هسته، توانايي آدرس*دهي 64**بيتي حافظه است كه دسترسي به 16 اگزابايت حافظه مجازي را براي نرم*افزارهاي نيازمند به حافظه*هاي بالا فراهم مي*كند. اين توانايي براي نرم*افزارهاي سرور، سيستم*هاي پردازش توزيعي و ... مزيت بزرگي محسوب مي*شود.
در سطح بالاتري از لايه يونيكس، قابليت*ها و ويژگي*هاي گرافيكي و ويدئويي اين سيستم*عامل پيشرفتي فو*ق*العاده داشته است كه شامل اضافه شدن Core Image ،CoreVideo و پشتيباني از قالب ويدئويي انقلابي HAV 264/AVC است. اما معرفي اين موارد را به قسمت دوم اين نوشتار موكول مي*كنيم و از اعماق به سطح مي*آييم تا به ويژگي*هاي رابط بصري Tiger نگاهي بيندازيم.



شكل 1- نمايي از ميزكار Tiger همراه باichat AV ،Safari و فهرست جستجو
در نخستين نگاه به دسكتاپ، تغيير محسوسي نسبت به Pantherبه چشم نمي*خورد. اولين تغيير قابل روِيت، اضافه شدن يك دكمه آبي رنگ در سمت راست Menubar است كه در واقع دروازه ورود به يكي از ارزشمندترين ويژگي*هاي Tiger يعني فناوري جستجوي Spotlight مي*باشد.
در حالي كه درPanther ، نمادهاي گرافيكي با وضوح حداكثر 128 * 128 پيكسل قابل نمايش بودند، Tiger امكان نمايش نمادهاي گرافيكي در وضوح 256 * 256 پيكسل را نيز فراهم مي*كند. اما مهمتر از اين مورد،Tiger از فناوري جديدي تحت عنوان <رابط بصري با وضوح مستقل >(Resoloution Independent UI) پشتيباني مي*كند. اين فناوري مبتني بر z Quart به كاربر اجازه خواهد داد تا از ميان مشاهده جزييات بيشتر (تعداد پيكسل*هاي بيشتر در هر نقطه اما نقاط كمتر در صفحه نمايش) و رابط كاربري بزرگتر (تعداد پيكسل*هاي كمتر در هر نقطه، اما نقاط بيشتر در صفحه نمايش) در يك وضوح واحد، بدون تغيير دادن وضوح تصوير نمايشگر يكي را انتخاب كند. به اين ترتيب خروجي نمايش داده شده توسط يك نرم*افزار، منحصر به رندرهاي27 DPI نخواهد بود. براي استفاده از اين ويژگي، توسعه*دهندگان مي*توانند نرم*افزارهاي خود را با انجام تغييراتي سازگار كنند.
قابليت*هاي خروج سريع (Fast Logout) و ذخيره خودكار (Auto Save) ويژگي*هاي جديد و مكملي هستند كه خروج از سيستم، خاموش كردن و يا راه*اندازي مجدد آن را به*وسيله كاهش تعداد كادرهاي محاوره*اي تصديق و حفاظت از اطلاعات ذخيره نشده كاربر در نرم*افزارهاي باز شده، به ميزان قابل توجهي سريع مي*كند. هنگام خاموش كردن سيستم، Tiger ضمن پاسخگويي پيشاپيش به كادرهاي تصديق، اسناد ذخيره نشده نرم*افزارها را در محلي خاص از سيستم ذخيره مي*كند. بار بعد كه كاربر به سيستم وارد مي*شود ، Tiger نرم*افزارهاي داراي اسناد ذخيره شده خودكار را باز كرده و به بازسازي آن*ها برمبناي آخرين موقعيتشان در هنگام خروج از سيستم خواهد پرداخت.
تقريباً همه نرم*افزارهاي داخلي Tiger از اين قابليت*ها پشتيباني مي*كنند، اما توسعه*دهندگان ديگر بايد نرم*افزارهاي خود را براي استفاده از اين ويژگي ارتقاء دهند.



شكل 2- يك پوشه هوشمند
ويژگي جديد ديگر، قابليت هدايت سيستم*عامل با استفاده از دستورات صوتي به*واسطه فناوري voiceover مي*باشد. بر خلاف ساير ويژگي*هاي Tiger كه تا پيش از معرفي رسمي اپل، محرمانه باقي مانده بودند، voiceover ويژگي قطعي و معلوم اين سيستم عامل به شمار مي*رفت. اپل اوايل سال گذشته ميلادي از رابط گفتاري كاربر و تعبيه آن در نسل بعدي سيستم عامل خود خبر داده بود. voiceover با ارايه قابليت*هاي تشخيص صدا و انجام فرامين صوتي، امكان استفاده نابينايان و كم بينايان را از مك فراهم مي*كند. قابليت*هاي تشخيص صوت از سال*ها قبل هر چند نه به صورت يكپارچه با سيستم*عامل، توسط اپل در دسترس بوده است. اما voiceover بسيار كامل*تر و قابل*اعتمادتر از نمونه*هاي قبلي خود مي*باشد. اپل voiceover را راه*حلي براي نابينايان و كم*بينايان معرفي مي*كند. اما نبايد فراموش كرد كه توانايي تشخيص گفتار يكي از ويژگي*هاي مهم رابط*هاي كاربري آينده محسوب مي*شود و بنابراين مي*توان براي توسعه چنين قابليتي اهدافي چند*منظوره را متصور شد.
ديگر تغيير مهم در ويژگي*هاي منطبق*سازي (syncronation) مشاهده مي*شود. يوتيليتي iSync ديگر به شكل قبلي وجود ندارد. اما اين به معناي عدم وجود قابليت*هاي منطبق*سازي تلفن همراه، PDA و غيره با رايانه نيست، بلكه اپل منطبق*سازي را كاملاً با سيستم*عامل يكپارچه *ساخته است. البته بسياري از اين قابليت*ها از طريق سرويس اينترنتي .Mac ميسر مي*باشد و ظاهراً اپل تلاش مي*كند تا كاربران دلايل بهتر و بيشتري براي استفاده از خدمات (خدمات 99 دلا*ري سالا*نه Mac ) داشته باشند. برخلاف iSync ، موتور منطبق*سازي Tiger يك فناوري باز بوده و كاربراني كه از نرم*افزارهاي ديگري به غير از نرم*افزارهاي داخلي سيستم به عنوان كتابچه آدرس، تقويم و ... استفاده مي*كنند نيز قادر خواهند بود تا از اين قابليت سيستم*عامل استفاده كنند. البته در صورتي كه توسعه*دهندگان پشتيباني از آن را به*نرم*افزارهاي خود اضافه كنند.



شكل 3- محيط Dashboard
Tiger همچنين روشي بهينه را براي ذخيره*سازي اسناد و پشتيبان*گيري از اطلاعات برروي رسانه*هاي نوري فراهم مي*كند. پوشه*هاي Burnable به*عنوان نوع جديدي از پوشه*ها انجام اين عمل را به طور مستقيم از طريق Finder امكان*پذير مي*سازند. كاربر مي*تواند با انتخاب گزينه < >New Burnable Folder از منوي Finder يك پوشه Burnable بسازد. عملكرد اين پوشه*ها تقريباً مشابه يك پوشه معمولي است. اما در زير نوار عنوان، نواري زردرنگ قرار گرفته است كه دكمه Burn در سمت راست آن تعبيه شده است (شكل 2) براي داشتن تمايز ظاهر با پوشه*هاي معمولي، اين پوشه*ها داراي يك نماد گرافيكي راديواكتيوي (مشابه آنچه قبلاً در iTunes ديده*ايم) مي*باشند. به اين ترتيب مي*توانيد اسنادي را كه مايل به پشتيبان*گيري از آن*ها هستيد را به داخل اين پوشه*ها انداخته و روي دكمه Burn كليك كنيد. بايد در نظر داشت كه اسناد به صورت استعاري در پوشه*هاي Burnable قرار مي*گيرند تا اطلاعات كاربر در رايانه دچار درهم*ريختگي نشوند. پس از ساختن يك پوشهBurnable ،Tiger به بازيابي اطلاعات اين پوشه*ها پرداخته و سپس آن*ها را به رسانه*هاي ذخيره*سازي نوري CD) ، DVD و...) منتقل مي*كند. پشتيبان*گيري از اطلاعات براي سيستم*هاي عامل امروزي كار دشواري محسوب نمي*شود اما پوشه*هاي Burnable اين عمل را تبديل به يك كشيدن و انداختن ساده و كليك كردن برروي يك دكمه كرده و سرعت كار را به ميزان قابل توجهي افزايش مي*دهند.

پوشه*هاي هوشمند
ساماندهي اطلاعات با استفاده از ساختاري متشكل از پوشه*ها و اسناد به عنوان يك شروع خوب و رسيدن به هرج و مرج و درهم*ريختگيِ اطلاعات، به*عنوان پاياني رنج*آور براي اغلب كاربران تجربه*اي آشناست. نرم*افزارهاي نصب شده نيز با اضافه كردن پوشه*هايي به ديسك سخت، اين بي*نظمي را تكميل مي*كنند. تغيير محل اين پوشه*ها و تلاش براي تلفيق آن با نظام دست ساز كاربر نيز كمك چنداني به حل مشكل اصلي نمي*كند (كما*اين*كه در بعضي موارد پوشه اسناد يك نرم*افزار در بهترين محلي كه بايد، قرار دارد). راهكار عموم كاربران نيز براي رهايي از اين وضعيت، اضافه*كردن تعدادي پوشه به صورت سلسله مراتبي، نشأت گرفته از نظام مغزي انسان و صرف ساعت*ها وقت براي بازتنظيم اطلاعات است. غافل از اين*كه اضافه شدن پوشه*ها و به تبع آن گسترده*تر شدن اين سلسله مراتب درخت*گونه، فرآيند دسترسي به اطلاعات را به عنوان طرف ديگر قضيه طولاني*تر مي*كند. به*علاوه احتمال تكثير ناخواسته و غيرضروري اطلاعات نيز وجود خواهد داشت.


شكل 4 (الف) - نمايش نتايج جستجو به فهرست
پوشه*هاي هوشمند(Smart Folder) شيوه جديدي را براي ساماندهي اطلاعات به ارمغان مي*آورند. در حقيقت اپل به جاي خلق يك مجاز جديد به تكميل و توسعه پوشه*ها به عنوان بخشي از رابط بصري كاربر پرداخته كه تقريباً 20 سال است بدون هيچ تغيير مهمي در سيستم*هاي عامل مورد استفاده قرار مي*گيرند. از اين حيث مي*توان پوشه*هاي هوشمند را تحول يك مجاز قديمي دانست كه اگر چه دگرگوني شگرفي در ساختار سازماندهي اطلاعات ايجاد نمي*كنند، اما به حتم باعث پيشرفت*هاي زيادي در شيوه*هاي فعلي آن خواهند شد.
پس از انتخاب < New Smart Folder > از منويFile ، پنجره*اي باز مي*شود كه بايد ضوابط جستجو براي اطلاعات موردنظر خود را در آن وارد كنيد. در*حقيقت براي قراردادن اطلاعات در اين پوشه*ها نيازي به جستجو و كندوكاو در ديسك سخت نداريد. با تعيين ضوابط مناسب، اين اطلاعات بلافاصله در اين پوشه*ها قرار مي*گيرند. ضوابط ساده*اي مانند نام، تاريخ، نوع سند، حجم و... گرفته تا معيارهاي پيچيده تركيبي و محتوا شمول، پارامترهاي قابل انتخاب براي ساخت يك پوشه هوشمند مي*باشند. چيزي كه باعث ارزشمندتر شدن اين پوشه*ها مي*گردد پويا بودن آن*ها است. بدين معنا كه روزآمدسازي اطلاعات موجود در اين پوشه*ها به*طور خودكار، بلادرنگ و مطابق با آخرين تغييرات در هاردديسك (حذف، كپي و...) مي*باشد. مشابه چنين قابليتي را پيش از اين در فهرست*هاي پخش هوشمند(Smart playlist) نرم*افزار iTunes مشاهده كرده بوديم. اما درTiger چنين قابليتي در تمام سيستم*عامل گسترش يافته و شامل هر نوع سندي مي*شود. قابليت*هاي پوشه*هاي هوشمند و پويايي آن*ها به*واسطه موتور جستجو Spotlight حاصل شده است.



شكل 4 (ب) - پنجره اصلي Spotlight
در واقع مي*توان به پوشه*هاي هوشمند از دو زاويه نگاه كرد. جنبه بديهي استفاده از اين پوشه*ها گردآوري اطلاعات پراكنده*اي است كه مايليم در كنار هم باشند. اين كار ممكن است به منظور خاصي انجام شود. مثلاً مرتب كردن عمومي اطلاعات، جمع*آوري اسناد در مورد يك موضوع خاص يا چيزهايي از اين قبيل. اما وجه اشتراك همه اين*ها در تعامل با چنين مكانيزمي، <موجود بودن> اطلاعات در سيستم است.
در حقيقت جنبه ديگر استفاده از اين پوشه*ها، امكان سازماندهي و تعامل با اطلاعاتي است كه هنوز برروي سيستم وجود ندارند. به*طور روشن*تر، شما مي*توانيد پوشه*اي هوشمند با ضوابط و معيارهايي بسازيد كه دربرگيرنده هيچ يك از اطلاعات موجود برروي سيستم شما نباشد، اما در آينده و با اضافه شدن اطلاعات جديد به سيستم، اين پوشه*ها نيز شامل موارد موردنظر گردند. به*اين ترتيب زمان لازم براي جمع*آوري و يا ساماندهي اطلاعاتي كه در آينده به سيستم شما اضافه مي*گردند تقريباً به صفر نزديك خواهد بود.
همان*طور كه اشاره شد، ضوابط متعددي مي*توانند به*عنوان معيار جستجو در نظر گرفته شوند. اين انعطاف*پذيري در عمل و بسته به سطح كاربر و مورد استفاده وي مي*تواند پوشه*هاي هوشمند را به ابزاري منحصربه*فرد و كارا براي تعامل با اطلاعات مبدل سازد.

Dashboard
يك توضيح
يكي از خوانندگان ماهنامه يعني آقاي امين بختياري از اصفهان، اشكالي را به يكي از مقالا*ت اين بخش وارد نموده بودند. ايشان نوشته*اند كه:
<در مقاله <سيبي با دو هسته> كه در شماره 48 ماهنامه چاپ شده بود مقايسه نادرستي ميان PowerBook و لپ*تاپ*هاي وينتلي انجام شده بود. چرا كه اولاً پردازنده PowerPC G 4بايد با Pentium M مقايسه شود. ثانياً طبق بنچ*مارك*هاي شركت اپل PowerBook G 4كارايي بالاتري نسبت به لپ*تاپ*هاي مبتني بر Pentium M داشته است>.
*ظ *دوست گرامي ضمن تشكر از دقت نظر شما يادآوري چند نكته ضروري به نظر مي*رسد:
1 در مورد اين*كه تنها معيار مقايسه دو پردازنده سرعت كلاك نمي*باشد با شما موافقيم. چه آن*كه فلسفه معرفي، مرور اجمالي و يا تأكيد بر مواردي چونDual Core ،Cash Instruction Cracking ، پهناي باند، Altivec و... نيز تبيين همين نكته است.
حتي در زمان عرضه اولين Power Mac مجهز به پردازنده G 5و در شرايطي كه سرعت كلاك اين پردازنده و معماري 64 بيتي آن در كانون توجهات قرار داشت برروي Mulliply Accumufate دست گذاشتيم و آن را يكي از مهمترين دلايل كارايي بالاي اين پردازنده ناميديم. (شماره 35، بخش اپل دنيايي ديگر(
اما سرعت كلاك در اينجا صرفاً به اين دليل مطرح شده است كه فعلاً به عنوان تنها روش بالا بردن كارايي G 4مورد استفاده قرار مي*گيرد و همان*طور كه در مطلب مذكور عنوان شده است فناوري*هايي چونDual Core ، Power Tuneو غيره مي*توانند كارايي پردازنده*ها را از منظري ديگر (تقسيم پردازش، ذخيره انرژي و ...) افزايش دهند.
2 در مورد بنچ*مارك*هايي كه از سوي اپل منتشر مي*شوند نظرات مختلفي وجود دارد. در اغلب آزمايش*هايي كه اپل به آن*ها استناد مي*كند نرم*افزار فتوشاپ يا موارد خاص ديگري مورداستفاده قرار گرفته است كه براي موتور Altivec به*كار رفته در G4بهينه شده*اند و در حقيقت كسب چنين نتايجي منحصر به تعداد معدودي از نرم*افزارهاست. به هر حال هيچ شركتي تمايل ندارد كه نقاط ضعف محصولات خود را عيان كند و اين با پوشيده نگاه داشتن بخشي از واقعيات ميسر مي*گردد.
به عنوان مثال اپل در سال 2003 و هنگام معرفي Power Mac G5 اين كامپيوتر را با استناد به نتايج بنچ*مارك*هاي Veritest <سريعترين كامپيوتر روميزي جهان> ناميده بود. بلافاصله پس از آن در مورد اين بنچ*مارك*ها جنجال بزرگي مبني برعدم مقايسه صحيح به راه افتاد كه مختصر ماوقع را مي*توانيد در شماره 35 مطالعه نماييد. بد نيست بدانيد كه پيگيري*هاي شركت دل به عنوان طرف مورد مقايسه منجربه درخواست شوراي واحد تبليغات كشوري (NAD) مبني بر عدم پخش چنين آگهي*هايي از سوي اپل شد.
3 دليل اين*كه چرا G4 بايد با Pentium M مقايسه شود را ذكر نكرده*ايد. به هر صورت در حال حاضر نت*بوك*هايي با پردازنده Pentium 4 از سوي بسياري از شركت*ها در حال توليد است. طبيعتاً چنين نت*بوك*هايي از نظر ضخامت، اتلاف حرارتي و ... با نت*بوك*هاي G4 يا Pentium M برابري نمي*كنند. اما فعلاً نياز افرادي را كه به دنبال يك جايگزين همراه براي كامپيوتر روميزي خود با همان كارايي يا نزديك به آن هستند تأمين مي*كنند.
4 در مقايسه G4 و Pentium M نيز همان*طور كه اشاره شد 4 G فقط در بعضي موارد كارايي بالاتري (در سرعت*هاي كلاك مشابه) از خود نشان داده است. اما نرم*افزارهاي متعددي هم وجود دارند كه برروي Pentium M با سرعت بهتري اجرا مي*شوند و به اين ترتيب براي يك كاربر برروي سرعت به مورد كاربري وي بستگي خواهد داشت.
براي كامل*تر كردن يك مقايسه بين سكويي، اگر*چه هدف از مقاله مذكور چنين مقايسه*اي نبوده، پردازنده*هاي جديد AMD مخصوص نت*بوك*ها هم كارايي بالاتري نسبت به هر دو مورد ذكر شده از خود نشان داده است و اين رقابت در اين زمينه را براي اپل دشوارتر نيز خواهد ساخت. يكي از مسؤولين رده بالاي اپل اخيراً تعبيه پردازنده G5 در يك نت*بوك را <مادر تمام مشكلات حرارتي> ناميده است كه نشاندهنده درك اپل از شرايط موجود در احساس نياز به پردازنده*هاي سريع*تر و كاراتر در نت*بوك*هاي اين شركت است. مطمئناً اپل تمايل دارد تا در حوزه لپ*تاپ*ها و در رده Highend نيز حرف*هاي بيشتري براي گفتن داشته باشد.
يكي از پرزرق و برق*ترين و در عين حال بحث*انگيزترين قابليت*هايTiger ، Dashboard نام دارد (علت بحث*انگيز بودنDashboard شباهت آشكار آن با نرم*افزارKonfabulator است كه توسط شركت ديگري براي OS X توسعه يافته است. Dashboard ( در واقع لايه*اي جديد به رابط بصري OS X اضافه مي*كند كه شامل نرم*افزارهاي كوچك و معمولاً تك*منظوره*اي به نام Widget (بخوانيد: ويجيت) مي*باشد. (شكل3 ) Widgetها كاربردهاي متنوعي دارند. به عنوان مثال اپل به*طور پيش*نصب،widget *هايي چون ساعت جهاني، تقويم ديواري، تابلوي نمايش قيمت و نوسانات سهام شركت*ها، ماشين حساب و ... را همراه با يك كنترل كنندهiTunes در Dashboard تعبيه كرده است. بنابراين مي*توان گفت كه Dashboard يك تابلوي اعلانات براي اطلاعاتي است كه كاربرد زياد و عمومي داشته و دائماً به آن*ها مراجعه مي*شود. اين اطلاعات به شكلي جذاب در اختيار كاربر قرار مي*گيرند. اما مهمتر از جذابيت، دسترسي سريع و ساده به) Dashboard يا(widget مهم است. يكي از كليدهاي تابعي(F) صفحه كليد را انتخاب و فشار دهيد تا شاهد جادوي گرافيكي Quartz Extreme باشيد. اين روش دسترسي كاملاً شبيه استفاده از Expose مي*باشد و بي*جهت نيست كه اپل داشبورد را < Expose برايwidget ها> مي*نامد. با فشردن دكمه انتخابي (به*طور پيش*فرض F12 ) تمام صفحه نمايش را پرده*اي تاريك و شفاف فرا مي*گيرد (تاحدي كه پنجره*هاي باز شده پيشين قابل تشخيص هستند) و بلافاصلهwidget ها با يك جلوه بصري به داخل صفحه نمايش مي*پرند. گويي تا پيش از فراخواني داشبورد،widget ها خارج از صفحه*نمايش و پشت سر شما قرار داشته*اند. هنگامي كه نشانگر ماوس نزديك گوشه بالا و سمت راست يك widget قرار مي*گيرد، علامت ضربدر كوچكي ظاهر مي*شود تا بتوانيد آن را ببنديد. نزديك كردن نشانگر ماوس به گوشه پايين و سمت راست يك widget نيز باعث آشكار شدن پيكان كوچكي مي*شود كه با كليك كردن روي آنwidget موردنظر به پشت مي*چرخد (گردش حول محورفرضي y ) اين گردش به اندازه كافي آهسته و مرئي هست تا چشمان كاربر را خيره كند. استفاده از جلوه*هاي بصري به اينجا ختم نمي*شود. فرض كنيد مي*خواهيد يك widget خاص را مجدداً باز كنيد. حركت دادن ماوس و قرار دادن نشانگر در بالاي صفحه نمايش باعث باز شدن كادري نواري مي*شود كه در آن اساميwidget ها ديده مي*شوند. كليك كردن روي هر يك از اين نام*ها باعث باز شدن ويجيت موردنظر مي*گردد. خوب اين*كه طبيعي است. اما اين كليك كردن چيزي بيش از يك باز شدن ساده يا استفاده از يك جلوه پديداري تدريجي معمولي است. بلكه اين باز شدن جنبشي موج*زا است و مواج شدن صفحه نمايش را در پي دارد. اين مواج شدن صفحه نمايش مانند حالتي است كه سنگي را درون آب مي*اندازيد. به محض بالا آمدن كاملwidget ، موج*ها ناپديد مي*شوند. اين جلوه بصري واقعاً مهيج است آن*قدر زياد كه دوست داريد بنشينيد و بي*دليل ويجيت*ها را باز كنيد و ببنديد. فقط به خاطر ديدن اين شعبده بازي بصري!
در عمل widget ها منحصربه* همان*هايي نيستند كه اپل در Tiger ارايه مي*كند. ساختن يك ويجيت كار چندان مشكلي نيست. كافي است بدانيمwidget ها در واقع تعدادي صفحه وب كوچك هستند كه توسط جاوااسكريپت، HTMLيا CSS قابل توسعه بوده و توسطWeBkit ارايه شده از سوي اپل رندر مي*شوند. به اين*ترتيب هر كسي كه مثلاً با جاوااسكريپت آشنايي دارد و از طراحي وب نيز چيزهايي مي*داند، مي*تواند براي Tiger يك widget بسازد. بنابراين مي*توان انتظار داشت كه به*زودي شاهد نرم*افزارهاي كوچك بي*شماري براي تعبيه در داشبورد خواهيم بود. اين همان چيزي است كه اپل به دنبال آن است. شركت تلاش مي*كند تا توسعه*دهندگان و حتي كاربران عادي را براي گسترشwidget ها ترغيب نمايد. ظاهراً اين موضوع براي اپل اهميتي ويژه دارد.

فناوري جستجوي Spotlight
اغلب فناوري*هاي نوين جستجو براي يافتن سريع اطلاعات داراي يك پايگاه داده هستند. موتور جستجوي Spotlight نيز از اين قاعده مستثني نيست. اما اين*كه چه چيزي و چگونه در آن ذخيره مي*شود منحصر به فرد است. نتيجه كار چيزي است كه يكي از مهمترين دلايل ارتقا به Mac OS 10.4 محسوب مي*شود، جستجوي بلادرنگ، محتوا شمول و شامل فراداده (**** Data) درست مانند هنگامي كه با شروع تايپ نام آهنگ موردنظر در كادر جستجوي iTunes نتايج آن قابل مشاهده هستند. اكنون چنين قابليتي شامل همه اطلاعات موجود در سيستم بوده و از اسناد PDF و آفيس گرفته تا ايميل*ها، صفحات وب، عكس، آهنگ و حتي اجزاي خود سيستم*عامل نظيرHelp ، System Preferences و ... مي*گردد.
علاوه بر بي*درنگ بودن نمايش نتايج، قابليت مهم ديگري كه Spotlight را از ديگر فناوري*هاي جستجو متمايز مي*كند، امكان جستجو در محتواي اسناد است. به*واسطه اين ويژگي، Spotlight قادر خواهد بود تا لغت يا عبارت موردنظر را مثلاً در ميان جملات يك سند PDF ، word و... نيز پيدا كند.
ويژگي مهم ديگري كه تكميل*كننده قابليت*هاي Spotlight مي*باشد، امكان جستجو براساس <فراداده> يا **** data است. اما فراداده چيست؟ تصور مي*كنم روشن*ترين تعريف در مورد فراداده همان چيزي است كه اپل در مستندات تايگر عنوان مي*كند: <فراداده به*طور اجمالي، اطلاعات در مورد اطلاعات توصيف مي*شود. فراداده توضيحاتي مانند (و نه محدود به) طول، عرض، اندازه، سازنده، دارنده حق طبع، عنوان، ويراستار، زمان ساخت و آخرين تاريخ تغيير را در مورد اطلاعات موجود در يك سند فراهم مي*كند. در عمل اطلاعات زيادي مي*توانند فراداده تلقي شوند.> به اين ترتيب اين اطلاعات نيز مي*توانند به*عنوان معيار جستجو مورد استفاده قرار گيرند. تلفيق اين سه قابليت كه هر يك به تنهايي ارزش و اهميت زيادي دارند باعث شده است تا Spotlight يك فناوري جستجوي تمام عيار و بي*رقيب شمرده شود. اين ويژگي*ها ريشه در سيستم*فايل تايگر دارند. انباره ذخيره*سازي Spotlight يك پايگاه داده در سطح سيستم*فايل HFS+ مي*باشد كه در حين ساختن، كپي*كردن، ويرايش و يا حذف روزامد مي*گردد. اپل همچنين امكاناتي را براي توسعه*دهندگان فراهم كرده است تا قادر به اضافه كردن قابليت*هاي فراداده به نرم*افزارهاي خود باشند.
حتماً مي*دانيد كه مايكروسافت نيز قصد دارد چنين قابليت*هاي جستجويي را در نسخه بعدي سيستم*عامل خود يعني Longhorn تعبيه كند و بسياري از كاربران ويندوز اميدوارند تا ديگر هرگز چهره آن سگ كتاب به دست را در گوشه دسكتاپ خود نبينند. موضوع جستجو خصوصاً به واسطه افزايش ظرفيت*ها در ديسك*هاي *سخت امروزي و وجود ده*ها گيگابايت اطلاعات برروي سيستم كاربران ضروري به نظر مي*رسد. اما آيا اپل و يا مايكروسافت صاحب ايده اصلي تعبيه چنين قابليت*هاي جستجويي در سيستم*عامل بوده*اند؟ پاسخ منفي است. سال*ها پيش سيستم*عامل مهجور Be داراي يك سيستم جستجوي بي*درنگ و محتوا شمول بود. حتي قابليت ذخيره نتايج جستجو در قالب يك نماد گرافيكي نيز در Be وجود داشت. سازندگان اين سيستم*عامل عقيده داشتند كه يكي از مزاياي اين سيستم جستجو اين است كه كاربر هرگز نگران نخواهد بود كه يك سند را در كجا قرار داده است. در اين*جا بي*مناسبت نيست كه اشاره كنيم دو سال پيش، اپل، آقاي دومينيك گيام پائولو، متخصص نامدار طراح سيستم فايل و طراحي اصلي سيستم فايل Be را به خدمت گرفت.

كار با Spotlight
نماد گرافيكي Spotlight در سمت راست Menubar قرار گرفته است كه با كليك كردن بر روي آن، كادر جستجو در پايين كادر ظاهر مي*شود. به محض تايپ واژه موردنظر، نتايج جستجو آشكار مي*شوند. نحوه نمايش نتايج كاملاً ساده و هوشمندانه است. در حين تايپ فهرست پايين آمدني در زير كادر جستجو باز مي*شود و نتايج در قالب گروه*هايي قابل مشاهده هستند. (شكل 4 الف) نخستين موردي كه هميشه در بالاي اين فهرست و پيش از موارد يافته شده قرار مي*گيرد گزينه "All Result" مي*باشد. در صورت كليك كردن برروي آن، نتايج به صورت مستقل و در يك پنجره مخصوص كه در واقع پنجره اصلي Spotlight است نمايش داده مي*شوند. (شكل4 الف) در حقيقت اين دومين روش مشاهده نتايج جستجو پس از نمايش فهرستي آن*ها است. البته الزاماً نيازي به استفاده از روش دوم وجود ندارد. اساساً اين دو روش برمبناي يك ديدگاه دو مرحله*اي و در عين حال مرتبط در نظر گرفته شده*اند. در حالت اول شما ممكن است پس از تايپ واژه موردنظر چيزي را كه به دنبال آن مي*گرديد پيدا كنيد. چرا كه مهمترين نتايج، فهرست*وار و با ترتيبي منطقي در مقابل شما هستند. مثلاً اسنادي كه داراي واژه موردنظر در نام خود هستند در ابتداي فهرست قرار دارند كه بدون هيچ كار اضافه*اي به آن*ها دسترسي خواهيد داشت. در صورتي كه اين فهرست پايين آمدني شامل نتيجه موردنظر شما نبود، با انتخاب All Result تمام نتايج يافته شده را ملاحظه خواهيد كرد.



شكل 5
در سمت راست پنجره Spotlight ، يك كادر جانبي وجود دارد كه شامل گزينه*هايي براي پالايش نتايج جستجو مي*باشد. به*عنوان مثال اين گزينه*ها مي*توانند جستجو را با تعيين يك بازه مكاني (مثلاً محدود به يك پوشه Home ) يا بازه زماني (مثلاً بين يك هفته يا ماه خاص) دقيق*تر كنند. در پايان جستجو مي*توانيد نتايج حاصل را در قالب يك پوشه هوشمند ذخيره نماييد. اپل فناوري Spotlight را در قالب يك كادر جستجو در اغلب نرم*افزارهاي داخلي Tiger مانند Mail ،ical ، Adress book و ... تعبيه كرده است تا قابليت*هاي آن به صورت بهينه و مستقيم در اين نرم*افزارها قابل استفاده باشد. يكي از جالبترين موارد استفاده Spotlight تعبيه كادر جستجوي مبتني*بر آن در بالاي پنجره System Preferences مي*باشد. گاهي اوقات كاربر فراموش مي*كند كه براي تغيير يكي از تنظيمات سيستم بايد به كدام بخشSystem Preferences مراجعه كند. با تايپ لغت موردنظر در كادر جستجو، نماد گرافيكي آيتم*هايي از System Preferences كه شامل اين لغت هستند طي يك جلوه بصري درخشان مي*شوند. (شكل5)
در واقع يكي از مهمترين تغييرات صورت گرفته در Finder جديد نيز امكان استفاده مستقيم از قابليت*هاي جستجوي Spotlight مي*باشد. با تايپ واژه مورد نظر در كادر جستجوي Finder نتايج در همين پنجره و البته با شكل و شمايلي مشابه پنجره اصليSpotlight نمايش داده مي*شود. گزينه*هاي پالا*يش نتايج نيز در Finder موجود و قابل استفاده هستند.

[MRO]

قسمت دوم :

اشاره :
در بخش نخست اين مقاله ضمن بررسي كليTiger ، به ويژگي*هاي جديد رابط بصري و فناوري جستجوي Spot light نگاهي داشتيم. در اين بخش ابتدا به سراغ ويژگي*هاي داخلي و تغييرات زيرپوستي آن خواهيم رفت و در ادامه بر تغييرات صورت گرفته در مهمترين نرم*افزار*هاي موجود در Tiger گذري خواهيم داشت.


Core Image و Core Video
يكي از مهمترين دلايلي كه مكينتاش را به سكويي مناسب در امور تدوين و ويرايش صدا تبديل كرده است وجود Core Audio و Core MIDI در لايه*هاي زيرين سيستم*عامل OSX مي*باشد. اختصاص چنين بخش*هايي براي اين كارها باعث افزايش قابل ملاحظه سرعت و كيفيت انجام آن*ها شده است. اما در نسخه جديد سيستم*عامل اپل، مشابه چنين واحدهايي براي پردازش*هاي گرافيكي و ويدئويي نيز اضافه شده است.
دو فناوري جديدCore Image وCore Video به عنوان دو واحد پردازش اختصاصي براي بالا بردن سرعت، دقت، كيفيت و استفاده بهينه از منابع سخت*افزاري جديد در Tiger تعبيه شده**اند.
به طور دقيق*تر Core Image و Core Video براي افزايش كارايي گرافيكي سيستم، از منابع GPU استفاده مي*كنند. همان*طور كه مي*دانيد كارت*هاي گرافيكي جديد مجهز به واحد پردازش گرافيكي يا GPU هستند. GPU مي*تواند مقدار زيادي از اطلاعات را پردازش كرده و از بار محاسباتي محول شده به CPU بكاهد.GPU .هاي بعضي از كارت*هاي گرافيكي جديد فعلي قادر به پردازش داده*هاي گرافيكي تا 6 ميليون پيكسل در هر ثانيه مي*باشند. اين توان هر 6 ماه تقريباً دو برابر شده و يك پتانسيل بالقوه براي انجام چنين پردازش*هايي محسوب مي*شوند.
Core Image و Core Video امكان استفاده توسعه دهندگان نرم*افزار از اين منابع را بدون نياز به كسب دانش عميق از برنامه*نويسي در سطح پيكسل ميسر مي*سازد. طبق گفته اپل، حتي در رايانه*هاي فاقد GPU قابل برنامه*ريزي، Core Image براي دسترسي به فيلترها و افكت*هاي گرافيكي شامل مجموعه*اي Plugin مانند، به نام Image Unit مي*باشد. Image Unit امكان مديريت متمركز Plugin هاي مخصوص پردازش گرافيكي را فراهم مي*كند و ساير نرم*افزارها مي*توانند از آن*ها استفاده كنند. نتيجه كار امكان اعمال فيلترها يا جلوه*هاي گرافيكي به صورت بلادرنگ و با كيفيتي بهتر از گذشته مي*باشد. اپل در پايگاه وب خود از حدود 100 فيلتر و افكت تعبيه شده در اين مجموعه كه مي*توان آن*ها را به صورت بلادرنگ اعمال كرد، نام برده است.
Core Video نيز به عنوان پلي ارتباطي ميان Qiuck Time و GPU امكان استفاده از قابليت*هاي Core Image را براي انجام پردازش*هاي ويدئويي فراهم مي*كند.

پشتيباني از AVC / H.264
بدون هيچ شك و ترديدي يكي از كليدي*ترين ويژگي*هاي Tiger پشتيباني از Codec باز و انقلابي H.264 يا AVC (سرنام عبارتAdvance Video Coding است ) كه با نام MPEG4 Part10 نيز شناخته مي*شود. اين Codec پيشرفته كه از آن به عنوان جانشين خلف*نگارش پيشين MPEG ياد مي*شود، قادر است وضوح تصويري تا چهار برابر نسخه فعلي MPEG يعني (H.263) را با همان نرخ انتقال ارايه دهد كه مطمئناً تحولي بزرگ را در دنياي ويدئوي ديجيتال به ارمغان خواهد آورد.

H.264 از سوي هر دو گروه توسعه*دهنده نسل بعدي رسانه*هاي نوري يعني ديسك*هاي Bluray و HDDVD به عنوان يكي از قالب*هاي ويدئويي پشتيباني و پذيرفته شده است. اما جالب آن*كه به*واسطه گستره كاربرد و قالب*هاي منحصر به*فرد اين قالب ويدئويي اين موضوع چندان عجيبي نيست. چرا كه H.264 يك قالب مقياس*پذير مي*باشد، از موبايل*هاي 3G گرفته تا ابزارهاي سرگرمي ديجيتال و تا توليد و ويرايش محتواي HD مي*توانند از H. 264 استفاده كنند. به*خصوص فشرده*سازي بالا و نرخ انتقال داده پايين اين Codec آن را براي پخش و ارسال ويدئوي جرياني (Streaming Video) در هر موضوع و كاربردي ايده*آل مي*سازد. H.264 امكان توليد محتوا براي موبايل*هاي 3G با نرخ انتقال 50 تا 160 كيلوبايت در ثانيه، با جزييات استاندارد يا SD با نرخ 800 تا 1500 كيلوبايت بر ثانيه، با جزييات بالا يا يا HD - رزولوشن 1280*720 و 24P - با نرخ 5 تا 7 مگابيت برثانيه، ويدئو با جزييات بسيار بالا يا Full HD - 1080*1920 و24P - با نرخ انتقال 7 تا 9 مگابيت برثانيه را فراهم مي*كند.

اين فشرده*سازي مؤثر در كنار كيفيت بالاتر تصوير، مقياس*پذيري و بازبودن H.264 آن را به يك فناوري بي*رقيب در حوزه كدك*هاي ويدئويي تبديل كرده است. هم اكنون شركت*هاي بزرگي چونIBM ، سامسونگ، موتورولا وDirec TVاز H.264 پشتيباني مي*كنند و مي*توان حدس زد كه در آينده*اي نزديك بسياري از ابزارهاي چندرسانه*اي ديجيتال از اين قالب استفاده خواهند كرد. حتي احتمال استفاده از آن براي ايجاد شبكه*هاي دريافت فيلم و يا پخش تلويزيوني ديجيتال نيز دور از ذهن نخواهد بود. به طور حتم در آينده از H.264 بسيار خواهيم شنيد.

Quick Time 0.7
ناگفته پيداست كه مهمترين تغييرQuick Time پشتيباني از H.264 است. به اين ترتيب نخستين تجلي قابليت*هاي اينCodec جديد در Quick Time نمود پيدا مي*كند. اپل H.264 را مانند ديگر قالب*ها در قلب Quick Time تعبيه كرده است و توسعه*دهندگان به راحتي مي*توانند ازAPI هاي جديد اين نرم*افزار براي پشتيباني از H. 264 و رمزگذاري و رمزگشايي توسط آن در نرم*افزارهاي خود استفاده كنند. كاربران نيز مي*توانند در پروژه*هاي مبتني بر Quick Time خود H.264 را به عنوان گزينه خروجي انتخاب كنند و از كيفيت استثنايي آن بهره*مند گردند.
اپل اميدوار است با پشتيباني از اين Codec غيراختصاصي و استاندارد قلمروي Quick Time گسترش يابد.
اما از ارتقاهاي ديگر اين نسخه از Quick Time بايد به پشتيباني از نرخ*هاي نمونه*برداري بالاتر صدا مانند 96KHz و 192KH، سيستم*هاي چند كاناله مانند صداي محيطي 1/5 و صداهاي غيرفشرده اشاره كرد. از ديگر قابليت*هاي 7 QuickTime امكان انتشار و به اشتراك*گذاري سريع فايل*هاي رسانه*اي از طريق سرويس .Mac و يا ضميمه كردن آن به email مي*باشد. Quick Time 7 اجازه مي*دهد تا اندازه دلخواه فايل Small ،Medium يا Large و همچنين نرخFrame و كيفيت صدا را انتخاب و سپس آن را ارسال كنيد.
تشخيص خودكار سرعت اتصال براي پخش جرياني، امكان تغيير اندازه پنجرهQuick Time در حين پخش بدون افت كيفيت، اضافه شدن كليدهاي كنترل در حالت تمام صفحه و ضبط سريع صدا و تصوير با يك كليك با استفاده ازiSight يا ديگر دوربين*هاي مجهز به Firewire از ديگر ويژگي*هاي نسخه هفتم Quick Time مي*باشند.

Safari 2.0
دومين نسخه مرورگر اپل همراه با Tiger عرضه مي*شود. در نگاه نخست، افزايش قابل توجه سرعت Safari 2.0 در نمايش صفحات وب جلب توجه مي*كند. به طوري كه سرعت نمايش بعضي از صفحات تا دو برابر نسخه 3/1 اين مرورگر مي*باشد. پس از آن بايد به پشتيباني Safari 2.0 از نمايش صفحات به صورتRSS اشاره كردRSS . فناوري استانداردي است كه براي ناشرين وب امكان ايجاد متون كوتاه و مختصر از محتواي صفحات وب را فراهم مي*كند. به اين ترتيب محتواي يك صفحه وب به شكل ساده و مناسب براي مروري اجمالي در اختيار كاربر قرار مي*گيرد. در حال حاضر محتواي تعدادي از پايگاه*هاي وب به هر دو شكل معمولي وRSS ارايه مي*شود كه تعداد آن*ها روز به روز در حال افزايش است. Safari 2.0 از استانداردهاي RSS 0.9 ، RSS 1.0 ، RSS 2.0 و استاندارد مشابه Atom پشتيباني مي*كند. اين مرورگر همچنين اكنون داراي يك كادر كنترلRSS نيز مي*باشد كه توسط گزينه*هاي موجود در آن مي*توان اندازه قابل مشاهده هر خبر يا مقاله را تغيير داده و نمايش عناوين را برمبناي تاريخ، عنوان و



شكل 1- Safari 2.0
منبع تنظيم كرد. (شكل 1)
هنگام استفاده از Safari 2 در صورت مراجعه به پايگاه وبي كه صفحات آن در قالبRSS نيز قابل مشاهده باشند، آيكوني آبي*رنگ در سمت راست نوار آدرس ظاهر مي*شود كه با كليك كردن بر روي آن مي*توان فهرستي از عناوين و توضيحاتي در مورد آن*ها را مشاهده كرد. كاربر همچنين مي*تواند به*طور همزمان بيش از يك صفحهRSS را مشاهده كند. به علاوه اپل امكان نشانه*گذاري (BookMark) صفحات RSS را در نسخه جديد مرورگر خود تعبيه كرده است. يك كادر جستجو نيز براي جستجو ميان صفحات RSS در كنار كادر جستجوي گوگل گنجانده شده است. نتايج ارايه شده شامل صفحات نشانه*گذاري شده نيز خواهد بود. كاربر حتي مي*تواند نتايج جستجوي خود را ذخيره كرده و به Safari اجازه دهد تا اين نتايج را با اضافه شدن اخبار يا مقالات جديد روزآمد سازد.

كساني كه ترجيح مي*دهند عادات وبگردي آن*ها محرمانه و غيرقابل جستجو باشد از ويژگيPrivate Browsing خوشحال خواهند شد. با انتخاب گزينهStart Private Browsing هيچ يك از اطلاعات شخصي شما از قبيل صفحات بازديد*شده، جستجوها، رمزهاي عبور و ... ذخيره نخواهند شد.

Safari 2.0 براي نمايش اسنادPDF از موتور PDF تعبيه شده درTiger استفاده مي*كند. هنگام مواجه شدن با يكPDF در اينترنت منويي ظاهر مي*شود كه توسط آن مي*توانيد از ميان مشاهده درpreview و يا مرورگر يكي را انتخاب و آن را ذخيره نماييد.

ديگر ويژگي مهم Safari 2.0 ارتباط بهتر آن باMail مي*باشد. كاربر مي*تواند از طريقemail پيوندها، صفحات وب و يا محتواي آن*ها را ارسال كند. كليك كردن برروي كليدهاي و هنگام مرور يك صفحه وب باعث باز شدن Mail مي*شود كه اين نرم*افزار پيوند موردنظر را به انضمام يك پيغام پيش*فرض آماده ارسال نشان مي*دهد. كليك كردن برروي كليدهايShifti Command نيز محتوايHTML يك صفحه وب را درmail آماده ارسال مي*كند.
طرفداران ويژگي ارزشمند Web Archive در اينترنت اکسپلورر (كه اجازه مي*دهد يك صفحه وب را به شكلي بهينه برروي ديسك سخت ذخيره كنيد) اكنون مي*توانند از امكان ذخيره صفحات به صورت آرشيو در Safari 2.0 نيز استفاده كنند.

Mail 2.0
تغييرات نسخه جديد Mail از رابط گرافيكي آن آغاز مي*شود. براي مدت زمان طولاني، Mail شامل يك كادر كشويي در سمت پنجره خود بود كه كار با پوشه*ها و حساب*ها از طريق آن انجام مي*شد. اما نسخه جديد Mail داراي يك



شكل 2-Mail2.0
كادر ساده در سمت چپ مي*باشد. (شكل2) به غير از اين مورد، تغييرات جزيي ديگري نيز در رابط گرافيكيMail مشاهده خواهد كرد. اما مهمتر از آن*ها اضافه شدن صندوق*هاي پستي هوشمند يا Smart Mailbox است كه مديريت نامه*هاي الكترونيكي را ساده*تر از گذشته خواهد كرد. همچون پوشه*هاي هوشمند، كاربر مي*تواند با انتخاب معيارهايي كه متناسب با ويژگي*هاي email درنظر گرفته شده*اند به ساماندهي و مديريت email هاي خود بپردازد.
به عنوان مثال اپل به طور پيش*فرض صندوق*هاي پستي هوشمندي مانند و را در نرم*افزار Mail ايجاد كرده است كه نام آن*ها گوياي عملكرد آن*هاست.
كليه صندوق*هاي پستي هوشمند محتواي خود را با فيلتر كردن فهرست* كلي email ها تأمين مي*كنند و باعث مضاعف شدن نامه*ها و به تبع آن افزايش حجم اشغال شده ديسك سخت نخواهند شد.

قابليت ديگر Mail 2.0 امكان دريافت و ارسال سريع عكس با يك كليك است. Mail اندازه عكس*هاي موردنظر شما را در صورت درخواست تغيير داده و سپس حجمemail شامل عكس را نشان مي*دهد. Mail همچنين اكنون مي*تواندبا عكس*هاي موجود در email يك Slide Show بسازد. Mail 2.0 شامل ويژگي جديد ديگري به نامConnection Doctor نيز مي*باشد كه وظيفه كنترل ارتباط و سلامتي شبكه را برعهده دارد.

امكان اختصاص يك پوشه جداگانه براي ضمائم (Attachments) و تعبيه كادر جستجوي مبتني برSpot Light در Mail 2.0 همچون ديگر نرم*افزارهاي داخلي Tiger نيز از ديگر تغييرات اين نرم*افزار مي*باشند.

اسكريپت*نويسي با Automator
محيط اسكريپت*نويسي جديد اپل يكي ديگر از تغييرات مهم سيستم*عامل Tiger مي*باشد. اگر چه قابليت*هاي اسكريپت*نويسي بيش از يك دهه است كه درMac OS وجود دارد، اما Automator با يك رابط بصري كاملاً متحول شده و بديع، كاربران را از نوشتن كد بي*نياز ساخته است. اين رابط گرافيكي جديد كه شامل پالت*ها و كادرهاي



شكل 3- محيط جديد اسكريپت*نويسي
محاوره*اي است تقريباً تمام ملزومات ساخت اسكريپت با استفاده از ماوس را فراهم مي*كند. (شكل 3)

Automator شامل يك ستون حاوي اسامي كليه نرم*افزارهاي مورد پشتيباني و يك ستون حاوي كنش*ها ياAction هاي تعريف شده براي هر نرم*افزار مي*باشد. ستون سمت راست نيز جايي است كه اين كنش*ها در آن انداخته مي*شوند. در واقع تعريف انجام هر عملي با استفاده از كشيدن و انداختن گزينه مربوطه در كادر اصليAutomator ميسر مي*شود.

در صورتي كه دو كنش انداخته شده از نظر ورودي و خروجي با يكديگر همخواني داشته باشند به يكديگر متصل مي*شوند. در غير اين*صورت اتصال برقرار نمي*شود. به بيان ديگر شما به جاي كدنويسي يك فلوچارت خواهيد ساخت و از مجموعه كنش*ها، تعدادي را انتخاب و به كادر اصلي مي*اندازيد. سپسAutomator پيوندهاي ناهمگون را با رنگ قرمز نمايش مي*دهد. در نهايت و پس از خاتمه كار مي*توان اسكريپت ساخته شده را به صورت يك فايل قابل اشتراك و مجزا ذخيره كرد.

اپل بيش از يكصد كنش را در گروه*بندي*هايي نظير Mail ،Alert ،People و iPod ارايه داده است و توسعه*دهندگان مي*توانند براي نرم*افزارهاي خود كنش*هاي ديگري را نيز به اين مجموعه*ها اضافه كنند. پس از چيدن و متصل ساختن كنش*ها Automator آماده انجام وظايف محول شده مي*باشد.

طبيعتاً اين*كه Automator تا چه اندازه مي*تواند مفيد باشد به گستره كنش*ها و نرم*افزارها بستگي خواهد داشت. اما به هر حال استفاده از چنين ابزاري مي*تواند سرعت انجام بسياري از كارهاي روزمره و تكراري را افزايش دهد. به عنوان يك مثال سادهAutomator مي*تواند تعدادي عكس را تغيير مقياس داده سپس آن*ها را به يكemail ضميمه كند و سپس از همان عكس*ها از روي CD يا DVD پشتيبان تهيه كند.

عليرغم ساده*سازي*هاي صورت گرفته و محيط كار نسبتاً سادهAutomator ، استفاده از آن هنوز هم مستلزم آموزش*هايي براي كاربران مبتدي خواهد بود. كما اين*كه گفته مي*شود اپل يك بخش آموزش براي Automator در پايگاه وب خود راه*اندازي خواهدكرد.

iChat AV 3.0
نسخه جديد iChat AV در زمينه برپايي كنفرانس ويدئويي پيشرفت*هاي قابل*توجهي داشته است. با استفاده از iChat AV 3.0 كاربر مي*تواند به*طورهمزمان با 10 كاربر ديگر گفتگوي صوتي و با 3 كاربر ديگر گفتگوي صوتي تصويري انجام دهد. قابليت برپايي كنفرانس ويدئويي چهارنفره به واسطه استفاده از قالب H. 264 در نسخه جديدiChat حاصل شده است كه اجازه مي*دهد از پهناي باند به شكلي بسيار مؤثرتر و بهينه*تر استفاده شود. اپل براي اين ارتباط صوتي تصويري يك رابط بصري جذاب طراحي كرده است. 3.0 iChat تصوير شركت*كنندگان را در يك پنجره و به صورت سه*بعدي نشان مي*دهد به*طوري كه بازتاب تصوير هر شخص در پايين كادر تصوير وي قابل مشاهده است. اين نحوه نمايش تداعي*كننده يك ميز كنفرانس است كه به اين گپ صوتي تصويري حالتي زنده*تر بخشيده و احساس حضور اعضاي ديگر در فاصله چندمتري را تداعي مي*كند.

پيشتيباني از استانداردJabber ، امكان تعامل بهتر باiTunes و چت همزمان با چندين نفر از طريق يك پنجره زبانه*اي(Tabed Messaging) نيز از ديگر ويژگي*هاي سومين نسخه iChat مي*باشند.

برخي ديگر از نرم*افزارهاي داخليTiger
• Address Book : مهمترين تغيير نسخه جديد Address Book اضافه شدن گروه*هاي هوشمند ياSmart Groups مي*باشد. استفاده از گروه*هاي هوشمند كار گروه*بندي اطلاعات ارتباطي افراد را ساده*تر خواهند كرد. مثلاً به راحتي مي*توانيد تلفن*هاي تماس افراد متعلق به يك بخش يا اداره خاص را در يك گروه قرار دهيد. براي ساخت گروه*هاي هوشمند معيارهايي كاربردي چون <آخرين تماس> در نظر گرفته شده است كه در جاي خود مفيد خواهند بود. ويژگي ديگرAddress Book امكان دسترسي به موتور جستجوي مبتني برSpot light مي*باشد. هنگام جستجوي يك شخص در كادر جستجوي اين نرم*افزار كليه فايل*هاي مربوط به وي براساس فراداده موجود در آن*ها فهرست مي*شوند.

• Font Book : اين نرم*افزار درTiger همچنان ظاهر ساده خود را حفظ كرده اما سرعت آن افزايش يافته است. مديريت فونت*ها همچنان با استفاده از سيستم فايل و پوشه*ها ميسر است و در عين حال منوي جديد ****** شامل گزينه Collection From... مي*باشد كه با استفاده از آن مي*توان مجموعه*هايي از فونت*ها با معيارهايي چون دارنده حق طبع، نام و يا نوع فونت ايجاد كرد.


شكل 4- icall
• iCall : ارتقاي جديد iCall در Tiger امكان جستجو در رويدادها و كارهاي انجام دادني، مشاهده پيشنهادهاي ملاقات و پاسخگويي در يك پنجره واحد و قابليت روزآمدسازي و يا حذف رويدادهاي موجود در تقويم*هاي اينترنتي را فراهم مي*كند. امكان استفاده مؤثرتر از كشيدن و انداختن با ماوس درiCall ، ساخت خودكار تاريخ*هاي تولد با استفاده از روزهاي تعيين شده از سوي كاربر درAddressBook ، يك كادر محاوره*اي جديد براي چاپ تقويم*هاي كاري به صورت روزانه، هفتگي و يا ماهانه از ديگر ويژگي*هاي جديد اين نرم*افزار هستند. (شكل4)




• Calculator پيشرفته: ماشين حساب Tiger با اسلاف خود در نسخه*هاي قبلي OSX تفاوت*هاي زيادي دارد. قابليت*هاي رسم نمودار و منحني*هاي گوناگون، Calculator جديد را به يك ماشين حساب كاملاً مدرن و حرفه*اي تبديل كرده است. البته گفته


شكل 5- ماشين حساب پيشرفته
مي*شود اپل براي اضافه كردن اين قابليت*ها، نرم*افزار Curvus Pro X را از يك شركت سوئيسي خريداري كرده است.

[MRO]

قسمت پاياني* :



اشاره :
در بخش*هاي قبلي اين نوشتار، به معرفي جديدترين نسخه سيستم*عامل اپل پرداختيم. در اين بخش و به عنوان خاتمه موضوع، ابتدا به امكانات نسخه سرور Tiger نگاهي خواهيم*داشت و در نهايت به سراغ نسخه جديد Xcode خواهيم رفت. طي 3 سال گذشته فروش محصولات اپل در حوزه سازماني رشد قابل توجهي داشته است. عرضه 5 Xserver G و Xserver RAID از سوي اپل و رقابتي بودن اين محصولات به لحاظ كيفيت و قيمت، باعث جلب مشتريان جديد و موفقيت اين محصولات شده است. طبق گزارش مؤسسه تحقيقاتيGartner، بين سه ماهه دوم سال 2003 تا سه ماهه دوم سال 2004 ميلادي فروش سرورهاي اپل 119 درصد افزايش يافته است. اين رقم به*خصوص در مقايسه با ميانگين رشد 17 درصدي فروش براي توليدكنندگان بزرگ سرور، بسيار جالب توجه است. دلايل اين موفقيت تنها سخت*افزارهاي اپل نمي*باشد و بي*گمان بايد يكي از مهم*ترين علل آن را پايداري و امنيت بالاي Mac OSX دانست. اپل طي سال*هاي اخير توجه خود را به ارائه هر چه بيشتر قابليت*هاي خط فرمان يونيكس از طريق رابط بصري خود معطوف كرده است كه اين موضوع به نوبه*خود در جذب كاربران يونيكس تأثيرگذار بوده است. يكي از مهم*ترين خبرها براي اپل در اين مورد اقدام اوراكل، غول پايگاه داده*ها، مبني بر عرضه Oracle01g براي Mac OSX در آخرين روزهاي سال 2004 بود. اوراكل همچنين مدتي قبل اعلام كرده بود كه از Xserve RAID به عنوان بخشي از ادوات ذخيره*سازي External خود استفاده خواهد كرد. اين حركت*ها از سوي شركت*هاي بزرگي چون اوراكل باعث اعتبار بيش از پيش اپل در حوزه سرورها خواهد شد. مطمئناً اپل براي بازاريابي محصولات خود در حوزه Enterprice نمي*تواند به تبليغاتي چون «ببينيد! ما سازنده iPod هستيم»، اتكا كند! معرفي Tiger Server با بيش از 200 ويژگي جديد جهش بعدي اپل در اين حوزه به شمار مي*رود. اپل همراه TigerServer پشتيباني از نرم*افزارهاي 64 بيتي را بدون از دست دادن سازگاري با نرم*افزارهاي 64 بيتي به ارمغان آورده است تا در كنار Xserve G5 يك راه*حل ايده*آل براي پردازش*هاي enterprice باشد. علاوه براين Tiger Server شامل ويژگي*هاي مهم ديگري نيز مي*باشد كه در ادامه به معرفي برخي از آن*ها خواهيم پرداخت.


مروري بر امكانات*

iChat server و weblog server : پيغام*رساني فوري ياInstant Messaging ، يكي از ابزارهاي ارتباطي مهم سازمان*ها محسوب مي*شود iChat Server . به سازمان*ها اجازه مي*دهد تا خود به اداره سرورهاي IM بپردازند. اين سرويس*دهي داخلي باعث افزايش امنيت IM در شبكه و سازمان خواهد شد iChatServer . از پروتكل منبع*باز XMPP كه بيشتر به Jabber شهرت دارد، استفاده مي*كند و علاوه بر كلاينت iChat در Tiger با بسياري از كلاينت*هاي منبع*باز موجود براي ويندوز، لينوكس و حتيPDA ها سازگار است.
Weblog Server نيز در نسخه جديد سيستم*عامل سرور اپل امكان پخش و نشر محتواي وب را ساده*تر از گذشته مي*كند Weblog Server . داراي ويژگي*هايي چون پويش مبتني بر تقويم، تم*هاي تنظيم*پذير، سازگاري با خروجي RSS در Safari و قابليت كار با Open Directory براي حساب*هاي كاربري و بررسي اعتبار مي*باشد.

Mobile Home Directory : اين ابزار امكان مديريت متمركز كلاينت*هاي سيار مك را از طريق Tiger Server فراهم مي*كند.
هنگامي كه كاربر در وضعيت offline قرار دارد، دايركتوري home او نيز خارج از دسترس خواهد بود اما به محض قرارگيري در وضعيتonline ، مي*تواند به كار خود در شبكه ادامه دهد. همچنين پوشه همگاني او هنگامي كه خارج از شبكه قرار دارد، در دسترس خواهد بود و به*عنوان مثال همكار وي در يك اداره همچنان مي*تواند فايل*هاي مورد نياز او را داخل آن قرار دهد. هنگامي كه كاربر از طريق iBook يا PowerBook خود مجدداً وارد شبكه مي*شود، Tiger Server به*طور خودكار، دايركتوري Home را با همين دايركتوري كه در Server وجود دارد، منطبق و هماهنگ مي*سازد.
باز هم ازTiger

- Tiger مجهز به يك نرم*افزار لغت*نامه است. اين نرم*افزار در*واقع نسخه الكترونيكي لغت*نامه و فرهنگ جامع آكسفورد مي*باشد. يافتن معني لغت موردنظر با روش*هاي ساده*اي چون استفاده از صفحه*كليد (به*طور پيش*فرض Command ControlD ) امكان*پذير است.
امكان دسترسي به اين لغت*نامه از طريق widget مربوط در لايه Dashboard نيز وجود دارد.

- نام فناوري شبكه*سازي خودكار اپل از Rendezvous به Bonjour تغيير كرده*است. همان*طور كه قبلاً اشاره شده بود، اپل پس از يك دعوي حقوقي مجبور به تغيير نام اين فناوري شده است. لازم به ذكر است كه اپل اخير Bongour را براي ويندوز نيز عرضه كرده است كه از طريق پايگاه وب اپل در دسترس است.

- با اضافه شدن قابليت*هاي ماشين حساب تعبيه شده در Tiger و امكان ترسيم نمودار و منحني*هاي مختلف دو*بعدي و سه*بعدي نام اين يوتيليتي نيز از Calculator به Grapher تغيير پيدا كرده است.

-Dashboard اكنون شامل يك آيكون در Dock شده*است كه دسترسي بهwidget *ها از طريق آن (علا*وه*بر كليدهاي تابعي و بردن ماوس به گوشه*هاي دسكتاپ) نيز امكان*پذير است. بعد از فعال كردن Dashboard تغييراتي نيز در نحوه كار با widget نيز ايجاد شده*است. (نسبت به نسخه بتا) به اين*صورت كه به جاي يك كادر شناور، يك نوار Dock مانند در پايين صفحه نمايش قرار مي*گيرد و آيكونwidget *ها برروي آن قرار گرفته است.

- يك اصلاحيه: در صفحه اول از قسمت دوم مقاله آئين شكارگاه (شماره 53) نرخ انتقال داده قالب H.264 براي موبايل*هاي3G و همچنين با جزييات استاندارد اشتباهاً «50 تا 160 كيلوبايت در ثانيه» و «800 تا 1500 كيلوبايت در ثانيه» چاپ شده است كه صحيح آن «50 تا 60 كيلوبيت در ثانيه» و «800 تا 1500 كيلوبيت در ثانيه» است.


Xgrid : اپل همراه Tiger Server نرم*افزار 1.0 Xgrid را نيز عرضه مي*كند. نرم*افزار رايانش توزيعي اپل، كار ساخت ابررايانه*هاي موردنياز مراكز علمي و تحقيقاتي را بسيار ساده*تر و كم هزينه*تر از قبل خواهد ساخت. Xgrid 1.0 براي انجام پردازش*هاي توزيعي از ده *هزار كار در انتظار پردازش، ده هزار وظيفه در هر كار در انتظار پردازش*، دو گيگابايت داده در هر كار منتظر پردازش، يك گيگابايت داده در هر وظيفه و مجموعاً ده گيگابايت نتيجه مرجوعي پشتيباني مي*كند.
Xgrid براي تصديق اعتبار كاربران يك كلاستر از Kerberos و Open Directory استفاده مي*كند. اپل Tiger Server را همراه با كيت توسعه Xgrid عرضه مي*كند تا توسعه*دهندگان بتوانند از امكانات آن در نرم*افزارهاي خود استفاده كنند. (Xgrid در شماره 32 ماهنامه شبكه به تفصيل معرفي شده است.)

NT Migration Tool Tiger Server : براي سادگي انتقال از شبكه*هاي مبتني بر ويندوزNT ، ابزارهاي سودمندي را ارايه مي*دهد NTMigration Tool . به*طور خودكار به استخراج اطلاعات از حساب*هاي كاربري و گروهي در WindowsPrimary Domain پرداخته و آن*ها را بهOpen Directory منتقل مي*كند. در*نهايت Tiger مي*تواند ميزباني دايركتور*هاي خانگي، چاپگرهاي اشتراكي و ... كاربران ويندوز را برعهده بگيرد.

Software Update : مديران شبكه اكنون با استفاده از Tiger Server مي*توانند روزآمدسازي نرم*افزارها توسط كاربران را كنترل كنند. مدير يك شبكه مي*تواند ابتدا ارتقاهاي نرم*افزاري را برروي سرور ذخيره كند و سپس آن*ها را در اختيار ديگر كاربران شبكه قرار دهد. به اين ترتيب اين ارتقاها براي كليه كاربران با يك بار دريافت در دسترس خواهد بود كه اين امر به كاهش هزينه*هاي اينترنتي نيز كمك خواهد كرد.

Gatway Setup Utility : به كمك يوتيليتي Gatway Setup درTiger Server ، مي*توان به سادگي يك Internet Gatway، فايروال و يا يك شبكه VPN برپا كرد كه اين ويژگي براي شبكه*هاي خانگي و دفاتر كوچك نيز سودمند مي*باشد.
علاوه بر موارد فوق، نسخه جديد Mac OSX server شامل بهبودها و پيشرفت*هاي فراوان ديگري نيز مي*باشد.


امكانات جديد Xcode2.0

مطابق برخي آمارها، از دو سال پيش تاكنون جامعه توسعه*دهندگان نرم*افزار اپل، رشدي 250*درصدي داشته است. مطمئناً افزايش مشاركت اپل در توسعه پروژه*هاي منبع*باز و جذب توسعه*دهندگان يونيكس، از جمله دلايل اين موضوع به شمار مي*روند. در عين حال اپل توسعه*دهندگان را با ارايه ابزارهايي چون Xcode در توسعه بيشتر نرم*افزار ياري مي*كند. اپل دومين نسخه Xcode را سريع*ترين راه توسعه نرم*افزار براي Mac OSX و ساده*ترين راه براي تعبيه فناوري*هاي جديد اپل در آن*ها مي*نامد.

در قلب Xcode2.0 كامپايلر GCC4.0 قرار گرفته است كه به واسطه استفاده از تكنيك*هاي پيشرفته بهينه*سازي در نسخه جديد اين كامپايلر كارايي بالاتري حاصل مي*شود. همچنين به كمك فناوري پيشرفتهAutoVectorization امكان بهره*گيري از موتور Velocity و افزايش كارايي نرم*افزارها بسيار ساده*تر و سريع*تر خواهد بود.
ديگر ويژگي مهم Xcode2.0 ، امكان توسعه نرم*افزارهايي است كه از آدرس*دهي 64 بيتي حافظه استفاده مي*كنند. ابزارهاي جديدXcode امكان ساخت و اشكال*زدايي نرم*افزارهاي 64 بيتي را به منظور بالا بردن كارايي در مك*هاي مجهز به پردازنده 5 G فراهم مي*كند.
اپل همچنين امكان طراحي و مدل*سازي بصري را براي توسعه ساده*تر نرم*افزار در Xcode2.0 فراهم كرده است. به كمك اين ويژگي كافي است بخش موردنظر نرم*افزار خود را براي مدل*سازي انتخاب كنيد تا سيستم طراحي Xcode آن را به*طور خودكار انجام دهد.
يكي ديگر از امكانات جالب Xcode2.0 ، امكان دسترسي ساده به منابع توسعه نرم*افزار مي*باشد. اپل كليه مستندات و مراجع توسعه نرم*افزار را به*طور يك*جا و با استفاده از يك رابط بصري در اختيار شما قرار مي*دهد. اين مستندات شامل موارد موجود برروي سيستم شما و موارد آن*لاين مي*باشد. با كمك رابط بصري اين كتابخانه مي*توان به سادگي مراجع و منابع موجود در آن را روزآمد ساخت.
در نهايت مي*توان از امكان اشكال*زدايي برنامه*هاي تمام صفحه (مانند بازي*ها) از طريق يك رايانه ثانويه، قابليت import ازCode Warrior ، تعبيه امكانات جديد به*منظور افزايش بازدهي نرم*افزارهاي جاوا براي توسعه*دهندگان و امكان توزيع كار كامپايل ميان چند سيستم به عنوان ديگر ويژگي*هاي مهم نسخه جديد Xcode نام برد.


www.shabakeh-mag.com
منابع:
www.Apple.com
www.itenquirer.com
www.eweek.com
www.malworld.com
www.Appleinsider.com