اينترنت , فناوري , چت

[jamy]

يك دهه پس از حمله هسته اي آمريكا به ژاپن ومجهز شدن كشورهاي ديگر به اين تسليحات مرگبار، وزارت دفاع آمريكا به فكر فرو رفت. اين احتمال وجود داشت كه در صورت وقوع يك جنگ هسته اي، تجهيزات كامپيوتري وزارت دفاع بطور كلي نابود شود و بدين ترتيب قسمت عمده اي از تسليحات پيشرفته كارايي خود را از دست مي داد. بنابراين در اوايل دهه 60 ميلادي وزارت دفاع آمريكا برجسته ترين متخصصان ومحققان علوم ارتباطات و كامپيوتر را سازماندهي و راهي را كه منجر به ظهور اينترنت شد آغاز نمود. همه در اين فكر بودند كه بتوانند شبكه اي جهاني را طراحي و ارائه دهند. مشهورترين دانشگاه ها و مؤسسات علمي با حمايت مالي وزارت دفاع قدم در اين راه گذاشتند. هدف اين بود كه با نابود شدن قسمتي از شبكه توسط نيروهاي نظامي دشمن يا خرابكاران بقيه قسمت ها كار خود را دنبال كنند. همه اين تلاش ها وقف اين مي شد كه شبكه اي گسترده طراحي شود بطوريكه قسمتي به نام ”كامپيوتر مركزي“ نداشته باشد و تمامي قسمت ها بصورت مستقل عمل كنند و در عين حال از اطلاعات بقيه بخش ها استفاده نمايند.


كامپيوترهاي اوليه براي برقراري ارتباط با يكديگر از خطوط تلفني استفاده مي كردند. بعد از برقراري ارتباط، مخابرات يك خط منحصر به فرد كه داراي مبدا و مقصد مشخصي باشد در نظر مي گرفت و پس از آن تمامي اطلاعات بين فرستنده و گيرنده از اين طريق ارسال مي شد.


ارسال تمامي اطلاعات تنها از طريق يك كانال ارتباطي، ريسك بزرگ بود، بنابراين يكي از اهداف اين بود كه بتوان اطلاعات را از طريق چندين كانال بصورت همزمان ارسال كرد. در اين شيوه، فايل ها و پيغام ها به بسته هاي متعددي تقسيم مي شدند و اطلاعاتي همچون شماره بسته، مبدا و مقصد همراه هر بسته قرار مي گرفت.


سرانجام در سال 1969 محققان وزارت دفاع آمريكا در بخش ARPA ( Advanced Research Project Agency ) با استفاده از مدل طراحي شده شبكه جديد، چهار كامپيوتر را در چهار نقطه از آمريكا (دانشگاه كاليفرنيا در لس آنجلس، مؤسسه SRI، دانشگاه كاليفرنيا در Santa Barbara و دانشگاه Utah) به شبكه اي كه از آن پس ARPANET ناميده شد، متصل كردند.


در دهه هاي 70 و 80 ميلادي محققان دانشگاه با اتصال به شبكه ARPANET به سرعت و بازدهي شبكه افزودند.در همان زمان بسياري از دانشگاه ها، شبكه هاي مشابهي را براي خود طراحي و استفاده نمودند.


همانطور كه مي دانيد بنياد ملي علوم آمريكا (NSF) امكان هر گونه استفاده تجاري از شبكه موجود را ممنوع اعلام كرد ، زيرا از انحصاري شدن آن توسط سرمايه داران بيم داشت تا اينكه در سال 1989 با اطمينان از اين موضوع كه فراهم نمودن امكان فعاليت تجاري، موجب ايجاد بستر مناسبي براي رونق علمي جامعه مي شود ، به دو شركت تجاري MCI Mail و CompuServe اجازه داد كه خدمات ايميل را با استفاده از اينترنت در اختيار عموم قرار دهد (استفاده از كامپيوترهاي خانگي در دهه 80 ميلادي رواج يافت و اين مسئله زمينه پذيرش ذهني اقشار مختلف مردم را در استفاده از ايميل فراهم نمود).


در سال 1972، ري تاملينسون ( Ray Tomlinson ) از محققان ARPANET موفق به نوشتن برنامه اي شد كه توانايي ارسال و دريافت پيغام را از شبكه داشت.از آن زمان تاكنون ايميل بعنوان يكي از محبوبترين خدمات اينترنت، جايگاه خود را در ميان مردم حفظ كرده است.


سير گسترش اينترنت به همين منوال ادامه داشت بدين صورت كه تعداد كامپيوترهاي متصل شده به شبكه، از چهار كامپيوتر وزارت دفاع آمريكا در سال 1969 به سيصد هزار كامپيوتر در سال 1990 رسيد.



آشنايي با اينترنت بدون معرفي برخي واژه ها ممكن نيست. مفهومي كه ما هم اكنون hypertextمي خوانيم، در دهه 60 ميلادي توسط Tel Nelson مطرح و براي اولين بار توسط مخترع ماوس Douglas Engelbart بصورت آزمايشي روي يكي از بزرگترين كامپيوترهاي آن دوران آزمايش شد.


دسترسي به اينترنت و خواندن صفحات HTML تا قبل از سال 1993 تنها براي دانشگاه ها ومجامع علمي ممكن بود و افرادي كه خارج از اين محدوده بودند به دليل عدم دسترسي به مرورگر وب از اين امكانات محروم بودند. تا اينكه در سال 1993، Marc Andreessen ، دانشجوي دانشگاه الينويز (Illinais ) و تعدادي از دوستانش موفق به طراحي و ساخت مرورگر Mosaic شدند، بعد از اين رويداد و عرضه آن براي عموم بصورت رايگان، استفاده از اينترنت فراگير شده و تمامي مردم به سوي بهره گيري از آن هدايت شدند.


در حال حاضر IP آدرس ها كه مسئول مسيردهي Domain ها هستند، توسط سه شركت غير تجاري ARIN ، RIPE و APNIC نگهداري مي شوند.


ARIN مسئوليت تعيين و نگهداري IP آدرس هاي محدوده آمريكاي شمالي، آمريكاي جنوبي، كارائيب وجنوب آفريقا را بعهده دارد. RIPE محدوده اروپا ، خاورميانه و بقيه آفريقا را پشتيباني مي كند و بقيه نقاط آسيا نيز توسط APNIC كنترل مي شود.


شما مي توانيد با رفتن به صفحه ARIN Whois ، آدرس هاي IP متعلق به شركت هاي شمال آمريكا را جستجو و استخراج نمائيد همچنين مي توانيد با وارد كردن IP دلخواه، صاحب آن آدرس را پيدا كنيد. بعنوان مثال در صورت وارد كردن آدرس3.0.0.0 خواهيد ديد كه نتيجه جستجوي شما شركت General Electric را به عنوان صاحب آن IP معرفي نموده و اضافه مي نمايد كه اين شركت آدرس هاي IP محدوده 3.0.0.0 تا 3.255.255.255 را براي خود در نظر گرفته است (كه چيزي نزديك به 7 / 16 ميليونIP را شامل مي شود). شركت General Electric مي تواند اين IP ها را براي خود استفاده كند و يا اينكه آنها را به افراد و شركتهاي ISP واگذار نمايد.



اگر سه چهار شركت خوش اشتها مثل جنرال الكتريك وجود داشت، ديگر چيزي به عنوان IP براي ما باقي نمي ماند. همانطور كه احتمالا قبلا نيز شنيده ايد، به دليل تقاضاهاي روز افزون افراد براي ثبت Domain و خريد IP Address ، تعداد IP هاي موجود پاسخگوي نيازهاي چند سال آينده نخواهد بود، بدين دليل IETF (Internet Engineering Task Force ) در نظر دارد بجاي IP هاي فعلي كه IPv4 (يعني IP ورژن چهار) كه 64 بيت دارد از IPv6 با 128 بيت استفاده نمايد.


يك نمونه IPv6 را در زير مشاهده مي كنيد:


FE19 : AD58 : 0000 : 0000 : 82A3 : B2F2 : C782 : D004


كه بطور خلاصه بصورت زير نمايش داده مي شود:


FE19 : AD58 : : : 82A3 : B2F2 : C782 : D004



تمامي اين تلاش ها براي اين است كه افراد و مؤسسات بتوانند صفحات وب خود را براي بازديد عموم آماده نمايند. لازمه اين كار اين است كه بتوانيم صفحات خود را در كامپيوتري قرار دهيم كه يك برنامه Web Server داشته باشد. در حال حاضر تعداد فراواني وب سرور وجود دارد، از جمله :



Apache HTTP Server


Microsoft Internet Information Server (IIS)



Sun Java System Web Sever (JSWS) (كه معمولا با يكي از نام هاي سابق آن شناخته مي شود:



(iPlanet, Sun ONE, Netscape Enterprise Server)




درجه بندي محبوبيت اين وب سروها در سايت مشهور Netcraft قرار دارد. اين سايت كه توسط شركت ارائه ”خدمات مشاوره فني شبكه“ در انگلستان مي باشد، بدليل تحقيقات گسترده خود بر روي وب سروها، در جهان شهرت بسزايي كسب كرده است. حتما به سايت اين شركت سري بزنيد(www.netcraft.com ).



در تصوير زير درصد استفاده از وب سرورها را كه از سايت ذكر شده در December 2004 استخراج شده است را مشاهده مي كنيد :







درصد استفاده از وب سرورها را كه از


سايت www.netcraft.com در دسامبر 2004



در اين سايت علاوه بر وب سروهاي شركت Sun، Microsoftو Apache به نام شركت NCSA ( National Center for Supercomputing Applications ) نيز بر مي خوريد كه بعنوان اولين وب سرور ساخته شده شناخته مي شود. اين وب سرور توسط گروه تحقيقات دولتي آمريكا ساخته شده و هم اكنون به صورت رايگان در اختيار عموم قرار دارد (اگر چه به دردي نميخورد ولي براي مشاهده سير تحول در طراحي وب سروها بد نيست!)



جدا از محبوبيتApache ، وب سرورهاي IIS ،Sun ONE در حدود 75 درصد وب سروهاي استفاده شده در Intranet ها (نه اينترنت) را تشكيل مي دهند.


تاكنون افراد زيادي درباره تاريخچه وب سرور Apache از ما سؤال كرده اند. به دليل نماد Apache كه يك پَر است، بسياري گمان مي كنند كه اين عنوان به قبايل سرخپوست امريكايي اشاره دارد در حاليكه اينگونه نيست و نماد اين برنامه بعد از نامگذاري آن به شيوه زير طراحي شده است. لذا اشاره اي كوتاه به اين تاريخچه براي علاقمندان و مخصوصا برنامه نويسان خالي از لطف نخواهد بود:



Apache نام يك گروه فعال برنامه نويسي مي باشد. Rob McCool ، برنامه Apache را هنگاميكه در دانشگاه الينوير (Illinois) زير نظر NCSA فعاليت مي كرد، طراحي نمود. تعداد زيادي از علاقمندان به وب و برنامه نويسان از سراسر جهان موارد مورد علاقه خود را به اين برنامه اضافه مي كردند و ضمن تاسيس يك گروه ايميل نگاري (در آن زمان Newsgroup وجود نداشت)، يكديگر را از آخرين تغييرات فرستاده شده ـ كه اصطلاحا Patches ناميده مي شود ـ مطلع مي كردند. بنابراين اين سيستم از هسته اصلي برنامه، بعلاوه وصله هاي (Patches) فراوان فرستاده شده، تشكيل مي شد كه طراحان آن را A Patchy Server (به معناي سرور وصله دوزي شده) مي خوانند، كه به اختصار Apache ناميده شد. اين سرور كه حاصل مشاركت متخصصان بيشماري است، اكنون بصورت رايگان در اينترنت به عنوان يك برنامه OpenSource قرار دارد.



اشاره : يكي از عوامل بيشي گرفتن برنامه ها « كد باز » ( Open Source ) از محصولات Microsoft ، بهره گيري از تمامي استعدادهاي موجود است. فعاليت اقتصادي مايكروسافت و فشارهاي مالي و مديريتي و تعداد محدود طراحان و برنامه نويسان باعث عرضه محصولات، قبل از اتمام كليه مراحل كار، به بازار كامپيوتر مي شود. در حالي كه برنامه هاي Open-Source ضمن بهره گيري از تمامي پتانسيل هاي موجود در علاقمندان (كه عاشقانه كار مي كنند و پولي نيز نمي گيرند!) و يافتن نيازهاي موجود در حداقل زمان ممكن، توانسته است محبوبيت فراواني در ميان متخصصان به دنبال آورد. يكي از دلايل موفقيت شركت مايكروسافت، بازاريابي بسيار موفق و خدمات پس از فروش اين شركت است كه باعث ايجاد رغبت در كاربران خانگي مي شود، البته ناگفته نماند كه در سالهاي اخير شاهد بروز تغييراتي (هر چند اندك) در سياستگذاري علمي مايكروسافت بوديم. اشاره به اين نكته را لازم ميدانيم كه مطالب ذكر شده در مورد رابط گرافيكي كاربر ( GUI ) و آسان بودن كاربري، مصداق ندارد و اين يكي از برجسته ترين عوامل مسلط شدن شركت مايكروسافت در ميان كاربران عام كامپيوتر مي باشد. با اين حال متخصصان كامپيوتر از ميان برنامه هاي مشترك موجود، سيستم عامل Linux و وب سرور Apache را به سيستم عامل هاي ويندوز و وب سرورهاي آن ترجيح مي دهند.



سرور Apache از سال 1996 به دليل رايگان بودن و كاركرد بسيار عالي، بازار وب سرور را در دست خود دارد. مناسبترين بازده وب سرور Apache هنگامي است كه روي سيستم عامل يونيكس استفاده شود.



حال بهتر است كمي از وب سرورها فاصله گرفته و به مبحث ايميل بپردازيم. ايميل علاوه بر مزاياي بيشماري كه دارد هم اكنون به يكي از مهمترين عوامل اتلاف وقت براي مديران بدل شده است.


پديده اي بنام Spam عامل اين اتلاف وقت است. همانگونه مي دانيد Spam ها پيغام هاي ناخواسته اي هستند كه همچون مهمانان ناخوانده موقع ناهار بر سر افراد خانواده نازل مي شوند، با اين تفاوت كه مي توان اين مهمانان را بدون تقديم ناهار و مخلفات از سر باز كرد (البته ناگفته نماند كه مهمان غير كامپيوتري، حبيب خداست حتي اگر Spam باشد! ). قبل از اينكه به راه حل هاي موجود براي خلاص شدن از Spam ها اشاره كنيم، جالب ميدانيم به ريشه اين واژه اشاره نماييم:


در ترانه اي كه توسط يك كمدين انگليسي بنام Monty Python اجرا شد كنسرو گوشتِ شركتي بنام Spam موضوع اصلي داستان را تشكيل مي داد. در اين ترانه مرتب به تعداد افرادي كه ابيات زير را تكرار ميكردند افزوده ميشد و به شنونده احساس انزجار دست مي داد:



Spam spam spam spam Lovely spam




Spam spam spam spam Wonderful spam




دقيقا همانند اين رباعيزيبا(!)، ايميل هاي اسپم نيز علاوه بر بي معني و خسته كننده بودن، جلوي انتقال مطلوب اطلاعات را مي گيرند.



اولين و آسانترين راه براي مقابله با Spam اين است كه به محض مشاهده فراگير شدن Spam ها در Inbox خود، فورا يك Account جديد براي خود بسازيد و Account قديم را با Spam ها راحت بگذاريد. از آنجا كه اين شيوه مناسب همه افراد نيست (!) راههاي بهتري بكار گرفته مي شوند:



Black List: در اين شيوه آدرس فرستنده هر يك از ايميل هاي دريافت شده با آدرس هاي موجود از Spammer هاي فعال (اسپمر به كسي يا چيزي گفته ميشود كه اسپم ارسال مي كند ) مقايسه مي شود و در صورت يكسان بودن از Inbox شما حذف مي شوند. شركتهاي زيادي كار جمع آوري آدرس Spammer ها را بعهده گرفته اند كه از جمله آنها مي توان به Mail Abuse Protection System و Open Relay Database اشاره كرد.




White List: در اين شيوه بر خلاف متد قبل، فرد تنها مي تواند نامه هايي را مطالعه كند كه از طرف افراد تعريف شده اي ارسال شده اند. از اين شيوه در سيستم هاي با امنيت بالا براي نظارت بر كاركنان استفاده ميشود و مصرف همگاني ندارد. بعنوان مثال اين شيوه در خدمات رايگان Hotmail نيز استفاده مي شود.




Challenge-Response: اين شيوه مكمل متد White List مي باشد. در اين شيوه به افرادي كه از قبل تعريف نشده اند، ايميلي فرستاده مي شود كه از آنها مي خواهد كه به سؤال يا Challenge مطرح شده پاسخ ياResponse دهند. يك سؤال نمونه مي تواند اين باشد كه ”تعداد پرتقال هاي موجود در عكس ضميمه شده چقدر است؟“ طبيعتا Spam ها كه بصورت اتوماتيك ارسال مي شوند، توانايي پاسخگويي به اين سؤالات را ندارند . حتي يك انسان Spammes (!) وقت و حال آن را ندارد كه سؤال نامه هاي برگشتي را پاسخ دهد. بنابرين هنگاميكه پاسخ ايميل ها درست بود، گيرنده مطمئن خواهد بود كه ايميل از جانب يك انسان آمده است !


آخرين و علمي ترين شيوه اي كه متخصصان هوش مصنوعي و شبكه عصبي با آن آشنا هستندNaive Bayesian Filter نام دارد. در اين شيوه ابتدا تمامي نامه ها بدون دسته بندي مشخصي در Inbox قرار مي گيرند. كاربر از ميان ايميل هاي موجود، Spam ها را به برنامه معرفي مي كند. پس از دسته بندي حدود بيست ايميل، قابليت تشخيص سيستم تا حدود 80 درصد بالا ميرود. در ضمن، كاربر آنجايي را كه ايميلي به اشتباه توسط سيستم بعنوان Spam در نظر گرفته شده، به برنامه اطلاع مي دهد. بعد از دسته بندي حدود صد ايميل و گزارش خطاها در صد تشخيص موفقيت آميز سيستم به 95 درصد مي رسد. اگر چه اين شيوه بسيار كاربردي است و درصد خطاي ناچيزي دارد، اما كاربر ميبايست زماني را به آموزش دادن ( Training) به سيستم اختصاص دهد. از آنجايي كه ايميلي كه براي من Spam محسوب مي شود، ممكن است براي ديگري اينطور نباشد، نميتوان از سيستم آموزش داده شده كاربر ديگري، براي مصرف خود استفاده نمود. در اين شيوه سيستم با استفاده از تكنيك هاي رياضيات كاربردي و آمار در شبكه عصبي تلاش مي كند نامه هاي ناخواسته را از ليست نامه هاي شما بصورت هوشمند حذف نمايد.


يكي از برنامه هايي كه با استفاده از اين تكنيك ساخته شده است و بطور رايگان بر روي شبكه اينترنت قرار دارد، برنامه POPFile است كه قابليت فعاليت روي برنامه Microsoft Outlook را نيز دارا مي باشد(براي دريافت POPFile از اينترنت اين جمله مشهور را بياد بياوريد: ”و انگاه خداوند گوگل را آفريد“ ) . متاسفانه اين برنامه ايميل هاي تحت وب همچون Hotmail و Yahoo را پشتيباني نمي كند.



كلام پاياني


بعد از اين همه تلاش طاقت فرساي علمي براي ساخت و طراحي اين شبكه عظيم، ما ايرانيان از مهمترين و برجسته ترين فناوري اين پديده مدرن كه اصطلاحا ”چت“ كردن ناميده مي شود، بهره كافي را برده ايم. بطوري كه آمار كافي نت هاي چتي ايران در ميان كشورهاي جهان صدرنشين است!


در حال نوشتن سطرهاي آخرين اين مقاله بودم كه به مقصد خود يعني كافي نتي كه در آن با يكي از دوستان قرار داشتم، رسيدم. ديدن چهره هاي تماشايي پسران و دختران در مقابل مونيتوهاي خود كه همگي مارك Yahoo! را بر خود داشتند و كاراكترهاي زيباي زبان شيرين فارسي را بصورت فينگليسي تايپ مي كردند، مرا به خنده وا داشت. دوستم كه برگه هاي چك نويس مقاله را در دستم مي ديد، در حالي كه من با خنده محو تماشاي كاربران زبده ياهويي شده بودم، با لبخند پرسيد: ”چي شده؟ اين دفعه هم چيزهايي كه نوشتي با منظره اي كه مي بيني تناقض دارد؟!!!“


فكر كردم كه دادن پاسخ مناسب به اين حال و هواي عاشقانه و شاعرانه از عهده يك عبارت متني يا يك جمله بر نمي آيد .







تصويري از استفاده بهينه از فناوري و اينترنت در ايران