 سازنده لينوكس:ترجيح میدم برنامه*نويس بمانم | |
گفتگو با لينوس توروالدز
ترجمه: محمدمسعود پاك*نظر ماهنامه شبکه
اشاره : دوستداران نرم*افزارهاي منبع باز از هنگامي**كه Linus Torvalds، پديدآوردنده سيستم عامل مشهور لينوكس، اعلام كرد نسخه جديد مجوزي را كه سيستم عامل او بايد تحت آن توزيع *شود نخواهد پذيرفت، به تكاپو افتاده**اند. اين عقيده توروالدز از آن رو اهميت دارد كه برنامه* او مشهورترين برنامه* منبع باز جهان است. *نسخه جديد **GNU General Public License يا GPLv3 توسط بنياد Free Software Foundation) ***FSF) كه مؤسس آن ريچارد استالمن است، نوشته شده و اكنون محدوديت**هاي جديدي به آن اضافه شده است. توروالدز از قوانين اضافه شده ناراحت نيست، اما بيان مي*كند تنها در صورت ايجاد تغيير در برخي از قوانين، حاضر به قبول آن است. *پيش از اين در شماره 62 ماهنامه شبكه موضوع پيش*نويس GPL3 را طي چهار مقاله مورد بررسي قرار داديم و به نظرات مخالف توروالدز نيز اشاره نموديم. او در اين گفت*وگو كه ترجمه آن از نظرتان مي*گذرد، به طور مشروح دلا*يل مخالفت خود را شرح داده است.
§* موضع شما در مقابل **GPL3 چيست؟*
¨* خوب، موضوع اين است كه فعلا GPL3 هنوز قطعي نشده و تنها يك پيشنهاد اوليه است. اين پيشنهاد براي من قابل قبول نيست، اما اين بدان معني نيست كه نتوانيم به يك توافق برسيم. به**نظر مي*رسد هم اكنون *FSF و من اولويت**هاي بسيار متفاوتي داريم. به همين دليل، تضميني براي رسيدن به يك توافق وجود ندارد. اما مطمئنا اين موضوع به طور قطعي منتفي نيست.*
*§* بنابراين راه**ها را باز گذاشته**ايد؟
¨ ببينيد، من فرد انعطاف**پذيري هستم. برخي ممكن است آن **را تزلزل بنامند، اما من شخصا فكر مي**كنم اين**كه فردي بتواند عقيده خود را با تغيير شرايط، تغيير دهد، هوشمندي است. بنابراين، من هميشه راه را باز مي**گذارم؛ حتي اگر يك كوره راه باشد.
*§* چه تغييراتي در GPL3 بايد ايجاد شود تا مورد قبول شما باشد؟*
¨* براي من *GPL، در اين خلاصه مي*شود كه بگوييم: من كد برنامه*ام را مي**دهم و مي**خواهم شما نيز چنين كنيد. نكته**اي كه باعث مي*شود تمايلي به استفاده از GPL3 در شكل كنوني آن نداشته باشم اين است كه اين قانون تلاش مي**كند هر چه بيش*تر به سوي <آزادي نرم*افزاري> حركت كند. براي مثال** GPL2، به هيچ**وجه استفاده شما از نرم*افزار را محدود نمي**كرد. اگر دانشمندي ديوانه، از نرم*افزارهاي *GPL2 براي مقاصد شيطاني خود براي حكومت بر جهان استفاده كند (مثلا*ً كوسه**هايي با اشعه ليزر سر خود!!)، تنها چيزي كه GPL2 در عوض از او مي**خواهد، پس دادن كد است.
از نظر من اين موضوع اشكالي ندارد. من كوسه**هاي داراي ليزر را دوست دارم. اما تنها خواهان اين هستم كه دانشمندان ديوانه جهان، به خوبي با من معامله كنند. من كد منبع را در اختيار آن**ها گذاشتم و آن**ها بايد تغييراتي را كه در آن ايجاد مي**كنند، در اختيار من بگذارند. پس از اين**كار، آن**ها مي**توانند هر اندازه كه دوست دارند، من را با كوسه**هاي ليزر**دار خود كباب كنند.*
اينجاست كه GPL3 تفاوت يافته است. نسخه جديد چگونگي استفاده از نرم*افزارها را محدود مي**كند. طبق اين نسخه، هنوز بايد كد منبع را پس بدهيد، اما شيوه دانشمند ديوانه را با قرار دادن محدويت**ها در كد منبع، خدشه**دار مي**كند. شما قادر به نصب نرم*افزار روي سخت**افزار خود (كوسه مجهز به ليزر و ...) نخواهيد بود؛ مگر آن**كه مطمئن باشيد ديگران نيز مي**توانند نسخه**اي ديگر از آن **را نصب كنند و اين براي من جاي شكوه دارد. از نظر من **GPL3، مي**گويد شما نمي*توانيد مثلا*ً از اين نرم*افزار در <راه**هاي شيطاني> خاص استفاده كنيد.
**§ ***GPL3 چگونه مي**تواند نحوه استفاده از نرم*افزار را از سوي مردم كنترل كند؟*
*¨* اگر وسيله*اي داشته باشيد كه نرم*افزاري در خود دارد (البته اين روزها اغلب وسايل داراي نرم*افزار هستند)، *FSF مي**خواهد كاربران عادي نيز قادر به بروزرساني آن باشند. اما گاهي اين**كار از نظر فني ممكن نيست. گاهي امكان دارد توانايي بروزرساني نرم*افزار در وسايل وجود داشته باشد، اما سخت**افزار به طور عمدي آن **را محدود كند و در نتيجه مالك قادر به استفاده از بروزرسان نخواهد بود و تنها توليدكننده و فروشندگان سخت**افزار جديد مي**توانند اين**كار را انجام دهند. من شخصا اين**كار را بسيار زشت مي**دانم و چيزهايي را ترجيح مي**دهم كه قابليت تصحيح شدن دارند. البته فكر نمي**كنم اين بخشي از قرارداد GPL2 باشد.
من ترجيح مي**دهم بنابر انتخاب**هاي شخصي خود راي بدهم تا اين**كه تلاش كنم نرم*افزار من <سلاحي براي اعمال عقيده عمومي> باشد. من براي كارهايي كه براي ديگران انجام مي**دهم، اهميت بسيار قائلم (من از خريد كامپيوتري كه نتوانم سيستم عامل آن **را تغيير دهم، خودداري خواهم كرد. اما در مورد يك ماشين ظرفشويي يا DVR، اين موضوع برايم چندان اهميت ندارد). به**عبارت ديگر، ميل ندارم نرم*افزار من <طرفدار يك خط مشي> باشد. سعي مي**كنم اين نرم*افزار از نظر فني تا اندازه ممكن خوب باشد و خود آن بيانگر اين خوبي باشد.
*§* به*نظر مي*رسد بر سر موضوع مديريت حقوق ديجيتال يا Digital Rights Management)* DRM) با* *FSF مخالفيد. ممكن است توضيح دهيد؟*
*¨ بسياري از شركت**هاي تجاري به استفاده نادرست از* DRM تمايل دارند. به همين دليل، مردم آن **را دوست ندارند و مي**خواهند به**كارگيري آن **را مشكل**تر كنند. اما نكته جالب اينجاست كه *DRM تنها يك فناوري است و مانند هر چيز ديگري، اين نادرستي در فناوري نيست، بلكه در نحوه استفاده از آن است. در حقيقت مصارف صحيحي از همين فناوري وجود دارد؛ حتي اگر با اسامي متفاوتي (مثل حقوق حريم شخصي، امنيت و...) خوانده شود. *
*§* مصارف صحيح DRM* چيست؟*
*¨* اين فناوري دقيقا همان چيزي است كه به شما امكان مي**دهد <خاطرات روزانه> خود را كدگذاري كنيد: خاطراتي كه در آن از مخفي**ترين ترس**ها و زشت**ترين افكاري كه هرگز آن**ها را ظاهر نساخته*ايد و مايل نيستيد مردم حتي از تصور آن**ها توسط شما آگاه شوند، صحبت كرده**ايد. در اينجا، اين فناوري ديگر *DRM نيست؛ حريم شخصي است. درست است؟ از نظر فني اين دو بسيار شبيه هستند. اين نحوه استفاده است كه به آن اسامي متفاوت مي**دهد. اين همان فناوري اصلي براي كدگذاري، ايجاد كليدهاي عمومي و خصوصي (در كدگذاري) و ... است. *
**§* شانس اين*كه **FSF محتواي **GPL3 را به شكلي تغيير دهد كه اين مجوز جديد براي شما قابل پذيرش باشد، چه**قدر است؟ *
*¨ مطمئنم تغييراتي در GPL3 ايجاد خواهد شد. اين حقيقت كه *FSF و من در **GPL2 داراي اختلاف*نظرهاي اصولي بوده**ايم، مرا در رسيدن به توافقي مناسب در نسخه بعدي، نگران مي*سازد. اما نمي**توانم احتمال آن **را كاملا منتفي بدانم. اين امر مطمئنا غير ممكن نيست، اما از سوي ديگر قطعي نيز نخواهد بود. *
**§* آيا در فرايند توسعه GPL3 شركت داريد*؟
*¨* خير، من به طور فعال درگير نيستم و اين اهميتي ندارد. چرا كه اين موضوع را خيلي مهم نمي*دانم. من از *افرادي هستم كه از كارهاي دفتري و اداري گريزانند. من به اندازه كافي از GPL2 راضي هستم و انگيزه يا طبيعت صحبت با وكلا در من وجود ندارد. من برنامه**نويسي هستم كه تنها نگرانيم باگ*هاي كرنل برنامه* است. | 
