فنوم، پرنده سیاه 
برای بسیاری از علاقه مندان و فعالان در زمینه سخت افزار کامپیوتر، اصطلاح بلک ادیشن، اصطلاحی آشنا است. ویرایش های خاصی از پردازنده های شرکت AMD که برای علاقه مندان به مباحث مربوط به اورکلاکینگ طراحی و تولید شده اند. شرکت AMD در سری جدید محصولات خود به نام فنوم هم اورکلاکر های عزیز را فراموش نکرده است و تراشه های سری Phenom 9600 Black Edition را روانه بازار کرده است.
بزرگترین خصوصیت تراشه های بلک ادیشن این است که مالتی پلیر ها یا همان ضرب کننده های معروف آنها قفل نیست و کاربر امکان آن را دارد که با افزاش عدد مخصوص به آن، عملا بدون دست بردن در FSB مادربرد خود، تراشه را در فرکانس بالاتری به کار بگیرد. (اگر به دنبال پیدا کردن نمونه ای مشابه در میان محصولات اینتل هستید باید سراغ تراشه Intel's Core 2 Quad Q6600 بروید.)
اما اورکلاک کردن یک فنوم کمی ترسناک و حول بر انگیز است. درست قبل از انتشار تراشه های سری فنوم، شرکت AMD متوجه وجود نقصی در قسمت TLB تراشه های خود شد. این مشکل باعث می شد که عملكرد پردازنده در بارهای كاري سنگین دچار اختلال شده و نهایتا هنگ كند. مهندسان این شرکت در نهایت تصمیم گرفتند هیچ کدام از تراشه هایی را که قرار بود با فرکانسی بالاتر از 2.30 کار کنند را روانه بازار نکنند. حالا شاید بهتر بتوانید دلیل آن ترس و وحشت مطرح شده را درک کنید چون با بررسی معماری به کار رفته در تراشه Phenom 9600 Black Edition به این نتیجه می رسیم که این نمونه نیز از مشکل مطرح شده رنج می برد. پس اورکلاک کردن آن به فرکانس های بالاتر ممکن است باعث بروز مشکلاتی شود. اما خوشبختانه در روزهای اخیر کمپانی های سازنده مادربرد ویرایش جدیدی از بایاس مادربردهای خود عرضه کرده اند که با حذف حافظه کش L3 از یک سری محاسبات و به قیمت از دست دادن مقداری از سرعت تراشه، سیستم را در برابر هنگ و کرش کردن های ناگهانی بیمه می کند. بنابراین کاربرانی که دارای تراشه های فنوم هستند می توانند با سرکشی به وب سایت شرکت سازنده برد خود وبه روز رسانی بایاس آن خیال خود را از بابت مشکلات ممکن راحت کنند.
برای اورکلاک کردن تراشه های فنوم دو را ه وجود دارد. راه اول، شیوه سنتی دست کاری ضریب مالتی پلیرها از داخل بایاس است. برای مثال در مادربردهای گیگابایت با مراجعه به بایاس و پیدا کردن گزینه CPU Clock Ratio قادر هستید عدد مربوط به این ضریب را تغییر دهید. اما شیوه دوم و امکان جالبی که شرکت AMD برای محصولات خود فراهم کرده است، تغییر این ضریب در محیط ویندوز و به کمک نرم افزار مخصوص این شرکت به نام Overdrive است. این نرم افزار را هم می توانید در وب سایت رسمی تولید کننده مادربرد خود پیدا کنید. با وجود این راه سریع تر و مطمئن تر همان استفاده از امکانات موجود در بایاس مادربرد است. ضریب مالتی پلیر Phenom 9600 Black Edition بصورت پیش فرض عدد 11.5 است که با توجه به FSB داخلی آن که 200 مگاهرتز است، فرکانس 2.3Ghz را تولید می کند. یک قدم کوچک برای مزه کردن اورکلاکینگ قرار دادن ضریب روی عدد 13 است که نتایج زیر را حاصل می کند.
در این حرکت کوچک و زیر پوستی لازم نیست در ولتاژ کاری تراشه تغییری ایجاد شود. ولی به علت دست نزدن به FSB مادربرد و حافظه ها، عملا حافظه ها در فرکانس پایین تری کار می کنند. برای بالاتر بردن فرکانس تراشه در قدم های بعدی و قرار دادن ضریب روی عدد 13.5 برای رسیدن به مرز 2.7Ghz مجبور خواهیم بود ولتاژ هسته را از 1.25 به 1.4 ولت ارتقا دهیم. با توجه به توصیه های متداول مبنی بر اینکه در تراشه های شصت و پنج نانومتری بالاتر بردن ولتاژ از حد 1.4 ولت خطر صدمات فیزیکی را همراه خواهد داشت به نظر می رسد حد نهایی اورکلاک کردن تراشه Phenom 9600 Black Edition با استفاده از مالتی پلیرها مرز 2.7Ghz است. در جدول زیر به اختصار بهبود کارایی تراشه مذکور در دو حالت 2.6 و 2.7 گیگاهرتز نسبت به حالت پیش فرض به درصد بیان شده است.
تراشه های فنوم سری بلک ادیشن بصورت پیش فرض و بدون اعمال هیچ گونه تغییری در فرکانس کاری و در حالت بار کامل بطور متوسط توانی معادل 98.58 وات را مصرف می کنند. در حالت اورکلاک شده 2.7Ghz این پرنده سیاه قدرت بلعیدن 150.51 وات انرژی را دارد. برای دفع صد و پنجاه وات انرژی و حرارت نمی توانید به فن ها و سیستم های خنک کننده عادی اعتماد و اکتفا کنید. شایان ذکر است که اعداد بدست آمده مبتنی بر آزمایش هايی است که به کمک مادر برد GA-MA790FX-DQ6 گیگابایت انجام گرفته است.
در مجموع تراشه Phenom 9600 Black Edition توان اورکلاک تا میزان 17% را دارا است ولی با توجه به اینکه برای رسیدن به این عدد باید ولتاژ کاری هسته را به عدد 1.4 ارتقا دهیم، اورکلاک کردن آن در طولانی مدت باعث کاهش عمر تراشه می گردد. در مقالات بعدی تراشه Core 2 Quad Q6600 اینتل را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
فنوم، پرنده سیاه 
