هفت شهر عشق

[sk1382]

بیان وادی طلب

چون فرو آیی به وادی طلب . . . . پیشت آید هر زمانی صدتعب

در میان خونت باید آمدن . . . . وز همه بیرونت باید آمدن

چون نماند هیچ معلومت به دست . . دل بباید پاک کرد از هرچه هست

چون دل تو پاک گردد از صفات . . . . تافتن گیرد ز حضرت نور ذات

چون شود آن نور بر دل آشکار . . . . در دل تو یک طلب گردد هزار

چون شود در راه او آتش پدید .. . ور شود صد وادی ناخوش پدید

خویش را از شوق او دیوانه*وار . . بر سر آتش زند پروانه*وار

سر طلب گردد ز مشتاقی خویش . . جرعه*ای می، خواهد از ساقی خویش

جرعه*ای ز آن باده چون نوشش شود . . هر دو عالم کل فراموشش شود

غرقه*ی دریا بماند خشک لب . . . . سر جانان می*کند از جان طلب

ز آرزوی آن که سربشناسد او . . . . ز اژدهای جان ستان نهراسد او

کفر و لعنت گر به هم پیش آیدش . . . . درپذیرد تا دری بگشایدش

چون درش بگشاد، چه کفر و چه دین . . . . زانک نبود زان سوی در آن و این

[sk1382]

بیان وادی عشق

بعد ازین وادی عشق آید پدید . . . غرق آتش شد کسی کانجا رسید

کس درین وادی بجز آتش مباد . . . وانک آتش نیست عیشش خوش مباد

عاشق آن باشد که چون آتش بود . . . گرم رو سوزنده و سرکش بود

عاقبت اندیش نبود یک زمان . . . در کشد خوش خوش بر آتش صد جهان

لحظه*ای نه کافری داند نه دین . . . ذره*ای نه شک شناسد نه یقین

نیک و بد در راه او یکسان بود . . . خود چو عشق آمد نه این نه آن بود

ای مباحی این سخن آن تونیست . . . مرتدی تو، این به دندان تو نیست

هرچه دارد، پاک دربازد به نقد . . . وز وصال دوست می*نازد به نقد

دیگران را وعده*ی فردا بود . . . لیک او را نقد هم اینجا بود

تا نسوزد خویش را یک بارگی . . . کی تواند رست از غم خوارگی

تا به ریشم در وجود خود نسوخت . . . در مفرح کی تواند دل فروخت

می*طپد پیوسته در سوز و گداز . . . تا بجای خود رسد ناگاه باز

ماهی از دریا چو بر صحرا فتد . . . می*طپد تا بوک در دریا فتد

عشق اینجا آتشست و عقل دود . . . عشق کامد در گریزد عقل زود

عقل در سودای عشق استاد نیست . . . عشق کار عقل مادر زاد نیست

گر ز غیبت دیده*ای بخشند راست . . . اصل عشق اینجا ببینی کز کجاست

هست یک یک برگ از هستی عشق . . . سر ببر افکنده از مستی عشق

گر ترا آن چشم غیبی باز شد . . . با تو ذرات جهان هم راز شد

ور به چشم عقل بگشایی نظر . . . عشق را هرگز نبینی پا و سر

مرد کارافتاده باید عشق را . . . مردم آزاده باید عشق را

تو نه کار افتاده*ای نه عاشقی . . . مرده*ای تو، عشق را کی لایقی

زنده دل باید درین ره صد هزار . . . تا کند در هرنفس صد جان نثار

[sk1382]

بیان وادی استغنا

بعد ازین وادی استغنا بود. . . .نه درو دعوی و نه معنی بود

می*جهد از بی*نیازی صرصری. . . .می*زند بر هم به یک دم کشوری

هفت دریا یک شمر اینجا بود. . . .هفت اخگر یک شرر اینجا بود

هشت جنت نیز اینجا مرده*ایست. . . .هفت دوزخ همچو یخ افسرده ایست

هست موری را هم اینجا ای عجب. . . .هر نفس صد پیل اجری بی سبب

تا کلاغی را شود پر، حوصله. . . .کس نماند زنده در صد قافله

صد هزاران سبز پوش از غم بسوخت. . . .تا که آدم را چراغی برفروخت

صد هزاران جسم خالی شد ز روح. . . .تا درین حضرت دروگر گشت نوح

صد هزاران پشه در لشگر فتاد. . . .تا براهیم از میان با سرفتاد

صد هزاران طفل سر ببریده گشت. . . .تا کلیم الله صاحب دیده گشت

صد هزاران خلق در زنار شد. . . .تا که عیسی محرم اسرار شد

صد هزاران جان و دل تاراج یافت. . . . تا محمد یک شبی معراج یافت

قدر نه نو دارد اینجا نه کهن. . . .خواه اینجا هیچ کن خواهی مکن

گر جهانی دل کبابی دیده*ای. . . .همچنان دانم که خوابی دیده*ای

گر درین دریا هزاران جان فتاد. . . .شب نمی در بحر بی*پایان فتاد

گر فروشد صد هزاران سر بخواب. . . .ذره*ای با سایه*ای شد ز آفتاب

گر بریخت افلاک و انجم لخت لخت. . . . در جهان کم گیر برگی از درخت

گر ز ماهی در عدم شد تا به ماه. . . .پای مور لنگ شد در قعر چاه

گر دو عالم شد همه یک بارنیست. . . .در زمین ریگی همان انگار نیست

گر نماند از دیو وز مردم اثر. . . .از سر یک قطره باران در گذر

گر بریخت این جمله*ی تن*ها به خاک. . . .موی حیوانی اگر نبود چه باک

گر شد اینجا جزو و کل کلی تباه. . . .کم شد از روی زمین یک برگ کاه

گر به یک ره گشت این نه طشت گم. . . .قطره*ای در هشت دریا گشت گم

[sk1382]

بیان وادی توحید

بعد از این وادی توحید آیدت. . .منزل تفرید و تجرید آیدت

رویها چون زین بیابان درکنند. . .جمله سر از یک گریبان برکنند

گر بسی بینی عدد، گر اندکی. . .آن یکی باشد درین ره در یکی

چون بسی باشد یک اندر یک مدام. . .آن یک اندر یک، یکی باشد تمام

نیست آن یک کان احد آید ترا. . .زان یکی کان در عدد آید ترا

چون برونست از احد وین از عدد. . .از ازل قطع نظر کن وز ابد

چون ازل گم شد، ابد هم جاودان. . .هر دو را کی هیچ ماند در میان

چون همه هیچی بود هیچ این همه. . .کی بود دو اصل جز پیچ این همه

[sk1382]

بیان وادی حیرت

بعد ازین وادی حیرت آیدت. . .کار دایم درد و حسرت آیدت

هر نفس اینجا چو تیغی باشدت. . .هر دمی اینجا دریغی باشدت

آه باشد، درد باشد، سوز هم. . .روز و شب باشد، نه شب نه روز هم

ازبن هر موی این کس نه به تیغ. . .می*چکد خون می*نگارد ای دریغ

آتشی باشد فسرده مرد این. . .یا یخی بس سوخته از درد این

مرد حیران چون رسد این جایگاه. . .در تحیر مانده و گم کرده راه

هرچ زد توحید بر جانش رقم. . .جمله گم گردد از و گم نیز هم

گر بدو گویند مستی یا نه*ای. . .نیستی گویی که هستی یا نه*ای

در میانی یا برونی از میان. . .بر کناری یا نهانی یا عیان

فانیی یا باقیی یا هر دوی. . .یا نه*ی هر دو توی یا نه توی

گوید اصلا می*ندانم چیز من. . .وان ندانم هم ندانم نیز من

عاشقم اما ندانم بر کیم. . .نه مسلمانم نه کافر، پس چیم

لیکن از عشقم ندارم آگهی. . .هم دلی پرعشق دارم هم تهی

[sk1382]

بیان وادی فنا

بعد ازین وادی فقرست و فنا. . .کی بود اینجا سخن گفتن روا

عین وادی فراموشی بود. . .لنگی و کری و بیهوشی بود

صد هزاران سایه*ی جاوید تو. . .گم شده بینی ز یک خورشید تو

بحرکلی چون بجنبش کرد رای. . .نقشها بر بحر کی ماند بجای

هر دو عالم نقش آن دریاست بس. . .هرکه گوید نیست این سوداست بس

هرک در دریای کل گم بوده شد. . .دایما گم بوده*ی آسوده شد

دل درین دریای پر آسودگی. . .می*نیابد هیچ جز گم بودگی

گر ازین گم بودگی بازش دهند. . .صنع بین گردد، بسی رازش دهند

سالکان پخته و مردان مرد. . .چون فرو رفتند در میدان درد

گم شدن اول قدم، زین پس چه بود. . .لاجرم دیگر قدم را کس نبود

چون همه در گام اول گم شدند. . .تو جمادی گیر اگر مردم شدند

عود و هیزم چون به آتش در شوند. . .هر دو بر یک جای خاکستر شودند

این به صورت هر دو یکسان باشدت. . .در صفت فرق فراوان باشدت

گر پلیدی گم شود در بحر کل. . .در صفات خود فروماند بذل

لیک اگر پاکی درین دریا بود. . .او چون بود در میان زیبا بود

نبود او و او بود، چون باشد این. . .از خیال عقل بیرون باشد این

[sk1382]

وقتی از هفت وادی گذر کردی و تونستی ماندگار نشی و دل به وادی نبندی
به درگاه و آستان میرسی