 لغو سربازی و تشکیل ارتش حرفه ای در ایران | |
لغو سربازی حق مسلم جوانان هست
همانند انرژی هسته ای
سربازی داوطلبانه آري؛ اجباري نه
از تمام جوانان مي خواهم كه اين مطالبه را به نحو جدي از نمايندگان خود و كانديداهاي نمايندگي درخواست نمايند.
بازکاوي خدمت نظام وظيفه عمومی ( سربازی )
مقدمه:
یکی از قوانینی که اکنون در ایران با جدیت دنبال می*شود قانون نظام وظیفه عمومی یا سربازی است. این قانون مصوب زمان رضاشاه است. رضاشاه که می*خواست ارتش*های قبیله*ای و عشیره*ای را حذف کند در اقدامی تقلیدی از کشور*های اروپایی به تصویب قانون نظام وظیفه عمومی - سربازي ـ مبادرت کرد که در آن زمان با مخالفت علما و مراجع روبرو شد. از جمله آیت الله نورالله اصفهانی که مخالفت با قانون نظام وظیفه - سربازي - را در راس اهداف شش*گانه قیامش عليه رضاشاه قرار داد. هر چند که سرانجام به واسطه شهادتش اين مخالفت ناکام ماند. قیام آیت الله نورالله اصفهانی و اهداف آن با تایید علما و مراجع آن زمان مانند آیه الله العظمی شیخ ابوالحسن اصفهانی، آیت*الله بهبهانی، میرزا هاشم آشتیانی و شهید مدرس همراه بود. شهید مدرس نیز در مجلس مخالفت خود را ابراز داشت و در نطق خود با اشاره به خاطرات اقامت هشت ساله*اش در بین النهرین (عراق) این قانون را از دلایل نارضایتی مردم عراق از دولت عثماني دانسته و فرمود: «بالاخره مملکت را گرفتن قشون عمومی از دست عثمانی به در برد. چون خلاف طبیعت مردم بود.» همچنین اعضای حوزه علمیه تهران در نامه*ای به آیت الله نورالله اصفهانی ضمن حمایت از قیام ایشان، تاکید می*کنند که «تمام آقایان حجج اسلام و حصون ایمان دامت برکاتهم از امورات شخصیه و مشاغل نوعیه خود دست برداشته*اند و متفقا به کلمه واحده در مقام... جلوگیری از هر قبیل قوانینی که به خلاف قوانین مقدسه اسلام وضع شود قیام و اقدام دارند، بالاخص در قضیه نظام اجباری که فوق العاده از تحمل خارج و طاقت فرساست. امید است که به همم عالیه آن ذوات مقدسه[ائمه اطهار] و جدیت کامله و پافشاری، رفع و دفع این قانون جابرانه و خانمان ویران*کن شود.» ( مراجعه شود به کتاب*اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت حاج آقا نورالله اصفهانی، موسی نجفی، صفحات 268-242)
اکنون با گذشت حدود هشتاد سال خانمان ویران کنی و مضرات این قانون آشکار شده است، اما جای این سوال باقی است که چرا این قانون در نظام جمهوری اسلامی ایران همچنان به قوت خود باقی است. همان طور که می*دانید نهاد دولت در اسلام مطلق العنان و آزاد نیست و در چارچوب قوانین و مقررات شرع محدود است. بر اساس کدام اصل از قوانین اسلام و فقه شیعه دولت اسلامی حق دارد جوانان را وادار سازد که دو سال از بهترین سال*های عمر خود را در اختیار خود نبوده و حسب دستور دولت به اصطلاح به خدمت سربازي بپردازند. بر اساس شناختی که از دین مبین اسلام و فقه شیعه داریم چنین اجازه*ای را در هیچ جای از دستورات اسلام نمی*بینیم. در اسلام بر آمادگی نظامی تاکید بسیار شده است به همین دلیل برقراری دوره*های آموزش اجباری نظامی برای جوانان بسیار مطلوب و لازم است اما ماه*های متوالی بیگاری که بعد از پایان آموزش نظامی بر جوانان این مرز و بوم تحمیل می*شود در تعالیم اسلام جایی ندارد. تنها مقوله*ای که می*توان این مساله را به کمک آن توجیه کرد باب مصلحت است که در ادامه فواید و مضرات سربازی را خواهم شمرد تا نهایتا این نتیجه آشکار شود که نه تنها اکنون مصلحتی بر تداوم سربازی وجود ندارد بلکه مصلحت در لغو اجباری بودن آن است و بایستی داوطلبانه و اختیاری شود. اکنون که دولت جدید با شعار دولت اسلامی آمده است توجه جدی به حل این مساله که در تعارض جدی با اسلام قرار دارد می*طلبم و از تمامی رسانه*ها و نخبگان می*خواهم که با نشر و بسط این مطالب در حل این معضل یاری رسانند. در ادامه فوايد و مضرات سربازي را بر می*شمرم :
● فواید سربازي:
۱- از جمله مهم*ترین فواید سربازی بهره*مندی دولت از نیروی جوان ارزان است.
۲- بخش آموزش نظامی آن موجب تقویت روحیه نظامی و آشنایی جوانان با مسايل نظامی برای روز مبادا می*شود.
۳- برخی از پدران و مادران نیز خدمت سربازی را باعث مرد شدن پسرانشان می*دانند.
● مضرات سربازي:
اما برای سربازی مضرات زیادی نیز می*توان برشمرد که این فواید را تحت الشعاع قرار می*دهد. به برخی از آنها اشاره می*کنم:
۱- همان طور که اشاره شد سربازی با اصول اسلامی ناسازگار است. در اسلام حتی زمانی که به مملکت اسلامی حمله می*شود در ابتداي امر جهاد به صورت واجب کفایی واجب می*شود و بر همه واجب نیست یعنی در صورتی که کشور تحت هجوم باشد نیز نمی*توان در ابتدا همه را به جنگ برد. حال چگونه است که در جمهوری اسلامی در شرایطی که هیچ جنگی هم نیست جوانان را مجبور می*کنند که قریب به دو سال از بهترین زمان عمر خود را در اختیار خود نباشند. بر اساس کدام اصل از اصول دین مبین اسلام جوانان ناچارند دو سال از بهار زندگی خود را در اختیار دولت بگذارند. بنابراين سربازی يک وظيفه ديني و شرعي نمي*باشد. و تحمیل سربازي به عنوان وظیفه دینی بر جوانان مطلوب نیست.
۲- سربازي يک وظيفه ملي هم نيست. دفاع از سرزمين در خون ما ایرانیان است و شاهنامه فردوسي پر است از روحيه سلحشوري ايرانيان. ولي در کجا در اسطوره*ها و تاريخ ايران زمين آمده است که جوانان بايد جواني خود را در اختيار دولت قرار دهند آن هم در زمان صلح. هر جوان ايراني حاضر است در زمان جنگ جان خود را تقدیم کند ولي حاضر نيست در زمان صلح عمر خود را بيهوده هدر بدهد.
۳- با نگاه کوتاهی به هم کلاسی های دوران تحصیل خود می*بینم که بسیاری از آنها در خلال سربازی به مواد مخدر و یا مشروب مبتلا شده و یا لااقل سیگاری شده*اند. متاسفانه اکنون دوران سربازي یکی از اصلی*ترین عوامل انحراف جوانان است و آنهایی هم که از قبل منحرف بوده*اند بدتر می*شوند.
۴- شاید تصور شود که راه حل مشکل بالا افزایش کنترل و برخورد با متخلفین است ولی اين چاره کار نیست ؛ چون بر خلاف تصور برخي مسئولین که از واقعيت*ها فرار مي کنند جوان*ها به سربازی به دید یک وظیفه ملی یا شرعی نگاه نمی*کنند بلکه به دید یک نوع بیگاری نگاه می*کنند و البته حق هم با جوانان است. و لذا راه کارهای کنترلي نمی*تواند مشکل را حل کند. مشکل زمانی حل می*شود که جوانان را از کانون گرم خانواده جدا نسازیم.
۵- کشوری که بر روی مخازن نفت قرار دارد چرا باید از جوانان خود بیگاری بکشد. وادار ساختن نیروی جوانی که باید برای پدر و مادرش و یا زن و فرزندانش تلاش کند به دوری از خانواده و استفاده از نیروی او برای پیشبرد فعالیت*های دولتی که تمام پول نفت به عنوان بیت*المال در اختیارش است به جز بیگاری چه معنایي دارد.( تصور از بیگاری موجب می*شود جوان از همان ابتدا یاد بگیرد که در کار کردن برای دولت دل به کار ندهد. )
۶- خدمت سربازی چیزی جز اتلاف عمر برای جوانان ندارد زیرا وادار کردن آنها به کاری است که در آن تخصص ندارند و اگر استثنا در راستاي تخصص آنها باشد به آن علاقه*ای ندارند. در مورد سربازان دیپلم وضع بسیار بدتر است و آنان ساعت*های متوالی به نگهبانی*های بیهوده و دیوانه کننده می*گذرانند. در ضمن بسياري از پست*هايي كه سربازان در آنها به خدمت مي*پردازند زايد، بيهوده و قابل حذف است.
۷- بسياري از جوانان سرباز در شهرک*هاي مسکونی سپاه و ارتش براي انجام کارهاي خدماتي و نگهباني از منازل پاسداران و ارتشيان به کار گرفته مي*شوند که بر خلاف قانون است. اين خود نوعي رانت است. چرا ديگر مشاغل مجبور هستند که هزينه اين خدمات را بدهند ولي نظاميان از چنين رانتي بهره*مند هستند؟ مضاف بر اینکه از منظر شرع مقدس این گونه اقدامات باید در برابر دستمزد و حقوق عادلانه و کامل باشد.
۸- خدمت سربازي به نفع جوانان نيست و به نفع خانواده*هاي آنان هم نيست و فقط به نفع دولت است. حال اين سوال باقی است که در دولت مردمسالار ديني منافع مردم مقدم است يا دولت؟ در حال حاضر رفتار دولت بر خلاف شعارهايش است. ظاهرا مردمسالاري تا جايي محترم است که به نفع دولت باشد نه مردم. از یک دولت اسلامی که دارای منابع غنی نفتی می*باشد بعید است که با بهانه*های واهی منافع دولت را بر مردم ترجیح دهد.
۹- سربازی یکی از مهم*ترین موانع ازدواج جوانان است. بی تردید کسانی که این مقوله غربی و غیر اسلامی را بر جوانان تحمیل می*کنند در گناه آنانی که به این واسطه به معصیت دچار شده اند، شریک هستند. اینکه برخی تسهیلات برای سربازان متاهل فراهم شود مناسب و ضروری است ولی حلال مشکلات نیست، زیرا بسیاری خانواده*ها دختر خود را به مردي که مي*خواهد دو سال به سربازی برود نمی*دهند و در این میان اگر چه آن جوان بی*تقصیر است ولی خانواده دختر هم محق هستند.
۱۰- اکنون نظام وظیفه سربازي بسیاری از فرصت*های مربوط به اشتغال را به خود اختصاص داده است. بر اساس آمار موجود اکنون میزان شغل ایجاد شده در کشور به میزان جوانانی که در آن سال بایستی وارد بازار کار شوند نزدیک شده است. اما مشکل در حجم عظیم بیکاران مانده از سال*های قبل است. با حذف سربازي و اختصاص فرصت*ها به این جوانان، می*توان تا حد زیادی از حجم عظيم بيكاران كاست و بر نرخ بالای بیکاری در ایران فایق آمد. شايد راحت*ترين راه براي فايق آمدن بر بيكاري حذف سربازي باشد. در مواردي هم كه استخدام صورت مي*گيرد شركتها و حتي سازمانهاي دولتي با سو استفاده از نداشتن كارت پايان خدمت جوانان را با حقوق كم، بدون بيمه و هر گونه تضمين و آينده شغلي استخدام مي*كنند.
۱۱- حتی اگر کشور مشکل بیکاری نداشت باز هم سربازی از مهمترین موانع اشتغال بود. نه فقط اینکه امکان اشتغال در مشاغل استخدامی اعم از دولتی و غیر دولتی از جوانان سرباز سلب می*شود بلکه بسیاری مشاغل آزاد هم هستند که نیاز به برنامه ریزی و تداوم کار دارند که سربازی با وقفه*ای که ایجاد می*کند از ابتدا مانع رفتن جوانان به سوی آن کارها می*شود ؛ که دو تاثیر منفی دارد : اول اینکه باعث تاخیر در مولد شدن جوانان و ضرر کلان به اقتصاد کشور می*شود. کافی است تعداد جوانانی که به سربازی می*روند را در میزانی که می*توانستند بر تولید ناخالص داخلی بیفزایند ضرب کنید تا حجم ضرر آشکار شود. دوم آنکه سبب تاخیر در ازدواج می*شود که اثرات سو آن بر کسی پوشیده نیست. اين مساله خود سبب بروز بزهكاري*هاي فراوان اجتماعي مي*شود.
۱۲- سایه شوم سربازی چون کابوسی همواره بر سر جوانان از آغاز نوجوانی تا جوانی هست که موجب انواع اضطراب و اثرات سوء روانی می*شود. در طول سربازی نيز دوري از خانواده، فشار جنسي، اضطراب از آينده نامعلوم و غيره انواع بحرانهاي روحي براي جوانان به ارمغان مي*آورد که بعضا به بيماري*هاي حاد روانی، افسردگی و حتی خودکشی منجر می*شود.
۱۳- سربازي يک مقوله متعلق به دوران دولت- ملت است و لذا در دوران جهاني شدن کنوني که دولت- ملت در حال زوال است اين مقوله متصل به آن نيز در حال زوال است.
۱۴- اکنون متاسفانه خدمت سربازي به مکاني براي تربيت نيروهاي ضدانقلاب و ضدنظام و يا بي*تفاوت به آن مبدل شده است. جوانان به سربازي نه به عنوان وظيفه ملي و شرعي بلکه به عنوان جبر و زور نگاه مي*کنند و حق هم با جوانان است. از آن جايي که اتلاف قريب به دو سال عمر خود در سربازي را به پاي نظام مي*نويسند. در حالی که در واقع اين گونه نيست و نوعی غفلت حاصل شده است.
۱۵- بسياري از جوانان ايراني که در خارج از کشور هستند مي*خواهند به کشور خود برگردند و به نام ايران دستاوردهاي علمي خود را ثبت کنند ولي خدمت سربازي خود آنها و يا فرزندانشان مانع است، زيرا تا زماني که مجبور باشند براي برگشتن تاواني دو ساله بدهند هيچ گاه بر نمي*گردند. راهکار مسوولین شاید این باشد که سربازي را براي آنها حذف کنند يا فروشي سازند ولي اين اقدام موجب تبعيض مي*شود و سربازي به يکي از منشاهاي تبعيض بين کساني که در خارج هستند و جوانان داخلي تبديل می*گردد که یقینا با شعار عدالت و عدم تبعیض در دولت اسلامي نمی*خواند.
۱۶- ايران يکي از جوان*ترين کشورهاي دنياست و لذا اکنون سرباز وظيفه زيادی دارد، ولي مسوولین حاضر نيستند خدمت وظيفه سربازي را کاهش دهند. یک بار از یکی از شاغلین در ستاد کل نیروهای مسلح علت آن را پرسیدم جواب داد محاسبه کرده*ایم و دیده*ایم درچند سال آينده تعداد سربازها کم مي*شود و اگر کم کرديم ديگر نمي*توانیم اضافه کنیم و لذا بهتر است که کم نکنیم. و البته به همين دليل جوانان بسياري سرگردان هستند. در حالي که دولت بايد همواره منافع مردم را بر خود مقدم بدارد. مضافا بر اينکه با رشد اتوماسيون و تکنولو*ژي به اين تعداد سرباز نياز نيست و هر سال به تعداد سرباز کمتري نياز است. هم اکنون نيز بسياري از کارهايي که براي سربازان وظيفه تعريف شده است بيهوده و قابل حذف شدن هستند.
۱۷- ممکن است گفته شود که حذف سربازی در شرایط کنونی نظام بین الملل به مصلحت نیست؛ اما اولا در دنیای امروز مساله امنیت بسیار نرم افزاری و ذهنی شده است و این اقدام اتفاقا نوعی پیام به دنیا است که ما آن قدر اعتماد داریم که سربازی را لغو می*کنیم. ثانیا بار اصلی در جنگ بر دوش بسیجیان بود و چه بسیار جوانانی که قبل از سن قانونی می*آمدند و تمایل به حضور در بسیج داشتند. ثالثا وضعیت ما از کشور لبنان که بدتر نیست. این کشور که در همسایگی اسراییل قرار دارد و هنوز در بخش*هایی از کشورش با اسراییل درگیر است، ابتدا سربازی را به نصف کاهش داد و سپس قانون ارتش حرفه*ای را تصویب و سربازي را حذف كرد.
۱۸- بسیاری از جوانان برای فرار از سربازی به حوزه*های علمیه می*روند که اثرات مخرب آن معلوم است و لازم نیست که شرح داده شود. حضور چنین افرادی در حوزه*ها باعث تخریب فضای حوزه، تخریب وجهه عمومی حوزه در بین مردم و نهایتا واگذاری تربیت و هدایت مردم به کسانی می*شود که از اول با عشق و علاقه پای در این راه نگذاشته*اند. راه حل های تفتیش انگیزه نیز بی*حاصل است. زیرا نیات درونی افراد را نمی*توان یافت و چه بسا که باعث ممانعت از حضور افراد شایسته به واسطه ظن و گمانهای حدسی شود.
۱۹- به بیان اهل منطق اکنون سربازی سالبه به انتفاء موضوع شده است. اساس خدمت سربازی برای تشکیل و تامین نیروی ارتشهای دايمی بود که اکنون چنین هدفی منتفی شده است. رضاشاه که می*خواست ارتشهای قبیله*ای را منحل کند و ارتش دائمی تشکیل دهد نیاز به نیرو داشت و لذا اقدام به تصویب قانون خدمت وظیفه عمومی کرد ولی امروزه از طريق استخدام این مهم انجام می*شود و نیازی به اجباری بودن آن نیست.
<!--[if !supportLists]-->０- <!--[endif]-->در جنگهای پیچیده امروز و آینده از یک سرباز حداکثر دوساله و بدون گذراندن دوره*های تخصصی که آموزش آن چندين سال طول مي*کشد چه کاری بر می*آید. در واقع پيشرفت*هاي تكنولوژيك كارايي سربازان وظيفه را به نحو چشمگيري كاهش داده است. به همين دليل است كه امروزه اکثر کشورهای دنیا به سمت ارتش حرفه*ای و حذف سربازي رفته*اند. برخی از کشورهایی که سربازی اجباری را حذف کرده اند عبارتند از: انگلستان, فرانسه, پرتقال, ايتاليا, كانادا, استراليا, هلند, چك, مالزي, پاكستان, عمان, امارات متحده عربي, قطر, بحرين, ژاپن, هند, آرژانتين, بنگلادش. (منبع خبر:
<!--[if !supportLists]-->１- <!--[endif]-->
۲۱- سربازی اساسا یک مقوله غربی است که رضاشاه آن را به تقلید از اروپا و با حمایت و تحت نظر انگلیسی*ها در ایران پیاده کرد و لذا بر اساس انگيزه*هاي الهي و ملي بنا نشده است.
<!--[if !supportLists]-->０-<!--[endif]-->سربازی یکی از اصلی*ترین عوامل فرار مغزها می*باشد. برای بسیاری از جوانانی که کشور را ترک می*کنند فرار از سربازی یکی از مؤلفه*های اصلی است و به خصوص آن که هر روز بر شمار کشورهایی که سربازی را حذف می*کنند افزوده می*شود و لذا در آن کشورها نیز نیازی به سربازی رفتن ندارند
<!--[if !supportLists]-->１-<!--[endif]-->
۲۳- اگر یک بررسی دقیق و علمی و از منظر اقتصاد صورت پذیرد این نتیجه آشکار می*گردد که سربازی در مجموع به ضرر دولت تمام می*شود. چون جوانی که تصور کند از او بیگاری می*کشند با عشق و علاقه فعالیت نمی*کند و این مساله باعث کاهش جدی بهره*وری می*شود. چند کارمند دارای بهره*وری از خیل سربازانی که بی*انگیزه هستند مفیدتر و اقتصادی*تر*ند.
۲۴- متاسفانه سربازی به محلی برای تربیت افراد بی*علاقه و بی*انگیزه تبدیل شده است. معمولا کارمندانی که سربازی نرفته*اند از انگیزه کاری بالاتر برخوردار بوده و راه*های فرار از زیر کار را کمتر می*دانند و کمتر استفاده می*کنند. جوانان در سربازی به خوبی راههای فرار از زیر کار و یا اصطلاحا دودره بازی را یاد می*گیرند.
۲۵ – نكته*اي که از اهمیت ویژه*ای برخوردار است اینكه بیشترین ضرر و زیان را در سربازی خانواده*های کم بضاعت و فقیر می*بینند. اغنیا و پولداران با پول و پارتی سربازی را برای نور چشمی هایشان به هتل تبدیل می*کنند که البته در این صورت هم ما شاهد هدر رفتن سرمایه*های ملی مان هستیم اما فقرا که جوانشان سرمایه کاریشان محسوب می*شود و بایستی از پتانسیل جوانی فرزندانشان استفاده کنند دو سال از این نعمت خداداد محروم می*كند. به گفته شهید مدرس کاری که بر خلاف طبیعت مردم به آنها تحمیل کردیم نتیجه آن بهتر از این نمی*شود.
نگاهي به مجموعه استدلال هاي فوق نشان مي*دهد كه حكم سربازي مانند حكم شراب و قمار است كه خداوند در مورد آنها مي*فرمايد : و اثمهما اكبر من نفعهما " و ضررهاي آن*ها از نفعشان بيشتر است."
در واقع بايد گفت سربازي اجباری برده*داري مدرن است.
● راه کارها :
بي*ترديد تحقق ارتش حرفه*اي و حذف خدمت اجباری سربازي و داوطلبانه کردن آن به بودجه و برنامه*ريزي دقيق نياز دارد ولي اميدوارم اين مطلب توانسته باشد ضرورت حذف سربازي را هر چند در افقي چندين ساله تبيين كرده باشد. نياز به بودجه و برنامه داشتن دليل متقني نيست كه بتواند ما را از نتايج زيانبار سربازي غافل سازد.
با توجه به نكته فوق سربازي از دو وجه "مدت سربازي" و "كمك هزينه" نياز به اصلاح دارد كه براي جلوگيري از فشار به دولت اين دو به صورت مرحله*اي صورت مي پذيرد.
حذف خدمت سربازي و تصويب قانون ارتش حرفه*اي و آموزش*هاي نظامي دو ماهه به جوانان كه می*تواند در یکی از تابستانهای دوران دبیرستان برگزار شود تا پس از اخذ دیپلم جوانان آزاد و آسوده باشند.
وجه دوم: كمك هزينه
اكنون يك سرباز وظيفه ماهيانه مبلغ 6000 تومان كمكي از دولت دريافت مي*كند كه با آن حتي نمي*تواند به شهر محل اقامت بازگرد و گفتن مبلغ آن شرم آور است؛ در حالي كه وقتي دولت جوانان را مجبور مي*سازد دو سال از عمر خود را صرف سربازي كنند خود آن جوان و خانواده او را از يك نيروي كار به مدت دوسال محروم مي*سازد؛ لذا بايستي تدابيري نيز اتخاذ كند كه ديگر اين جوانان سربار خانواده خود نباشند و براي تامين حداقل*هاي زندگي دستشان توي جيب پدر نباشد.
مرحله ششم: تحقق ارتش حرفه اي و داوطلبانه شدن سربازي، چرا كه يقينا در صورت پرداخت حقوق منصفانه با استقبال جوانان روبرو مي*شود و نيروهاي مسلح نيز آنان را درست و منطقي و صرفا درحد نياز به كار مي*گيرد.
حذف اجباری بودن دوره خدمت سربازی ، کسانی که به سربازی می روند می توانند از مزایایی آن استفاده کنند.
مثلا استخدام در نهاد های دولتی و... از نظر حقوق شهروندی همچنین اسلام سربازی اجباری کار درستی نیست و زندگی خصوص هر شخص
ذکر این نکته لازم است که طرح های متعدد گفته شده از سوی برخی صاحب نظران و مسوولان برای اصلاح خدمت سربازی کارا نبوده و چیزی جز وصله و پینه کردن*های مقطعی و بی حاصل نیست. راه حل اصلی حذف خدمت اجباري - به عبارت بهتر و حقیقی*تر- بیگاری سربازی است
مجددا تاكيد مي*شود كه اگر گفته شود ارتش حرفه*اي هزينه*هاي زياد دارد. اين مساله دليل نمي*شود که وضعيت سربازي تداوم يابد بلکه مدت زمان لازم براي حذف سربازي اجباري را طولاني*تر مي*سازد که در طول اين زمان بايد با کاهش خدمت سربازي و افزايش تدريجي حقوق سربازان به سوي اين هدف حرکت کرد.
سربازي و ازدواج
در حال حاضر سه مانع عمده پيش روي ازدواج بخش عمده*اي از قشر جوان كشور وجود دارد كه عبارتند از: اشتغال، مسكن و سربازي. لاينحل باقي ماندن اين مسائل با خود مسائل ديگري همچون بالا رفتن سن ازدواج، افسردگي، اعتياد و افزايش ميزان جرايم و مفاسد در جامعه را به همراه آورده*است.
از ميان سه مساله مذكور، اشتغال و مسكن مسائلي واقعي به شمار مي*آيند ولي مساله سوم يعني سربازي، مساله*اي است كه به راحتي و در صورت وجود عزم و اراده در ميان مسوولان قابل حل است. هريك از اين سه مساله داراي ابعاد گوناگوني است و بر ديگري تاثير مي*گذارد. در اينجا صرفا به بررسي ابعاد اقتصادي و تاثيرات متقابل سربازي و ازدواج مي*پردازيم. بي*شك يكي از موانع اصلي ازدواج و بالا رفتن سن ازدواج، مساله سربازي است. هرچند طرح*هايي مانند انجام سربازي متاهلان در استان بومي خود، مفيد و موثر است ولي مبلغ بسيار ناچيزي كه به سربازان پرداخت مي*شود، مدت زمان طولاني 20ماهه سربازي و محروميت از بسياري از حقوق اجتماعي براي مشمولين غايب، سربازي را تبديل به كابوسي براي متاهلان و ازدواج را تبديل به رويايي براي مجردان كرده*است.
هرچند در اينجا قصد نداريم درباره اتلاف عظيم منابع انساني كه در سربازي اتفاق مي*افتد، سخن بگوييم ولي واقعيت اين است كه سربازان به*خصوص متاهلان، احساس مي*كنند ساعات مفيد روزانه خود را بايد در محيط اداري يا نظامي به بطالت و بدون دريافت حقوق مناسب سپري كنند و بعد از آن تا پاسي از شب به دنبال كسب درآمد براي خانواده خود باشند. عدم امكان تخصيص وقت و توجه كافي از سوي سربازان متاهل به خانواده خود، باعث ايجاد مشكلات روحي و خانوادگي براي اين افراد و خانواده**هايشان مي*شود، ضمن اين كه موجب تحليل رفتن قواي ذهني و فيزيكي آنان نيز مي*گردد.
بدون اينكه وارد بحث فلسفه وجود سربازي شويم و با همين شرايط موجود، علم اقتصاد (علم تخصيص بهينه منابع) راه*حل مشخصي را پيش روي ما مي*گذارد. راه*حل ساده*اي كه وجود دارد اين است كه با توجه به وجود نيروي مازاد بر نياز، مشمولان متاهل مجاز باشند يكي از دو گزينه زير را انتخاب كنند: اول، انتخاب سربازي و دريافت حقوق مكفي و برابر با نيروهاي نظامي رسمي هم*درجه. دوم، عدم سربازي و در مقابل پرداخت هزينه فوق به صورت يكجا يا طي اقساط.
به اين ترتيب منابع مالي از كساني كه گزينه دوم را انتخاب مي*كنند، دريافت و به كساني كه گزينه اول را انتخاب كرده*اند پرداخت مي*شود. واضح است كه اين سازوكار با طرح فروش سربازي كه چند سال گذشته اجرا شد، تفاوت اساسي دارد و داراي اين نكات مثبت است:
اول اينكه با انتخاب همراه است. يعني هركسي با بررسي وضعيت خود مي*تواند ببيند كه كدام گزينه مطلوبيت بيشتري براي او ايجاد مي*كند. دوم اينكه يك بازتوزيع درآمد انجام مي*شود بدون اينكه هيچ گونه بار*مالي بر دولت تحميل كند. سوم اينكه از اين طريق يك امكان شغلي(هرچند موقت) براي افرادي كه داراي شغل و درآمد مناسب نيستند، فراهم مي*شود تا در نيروهاي مسلح مشغول به*كار شوند. تعداد اين گونه افراد(يعني متقاضيان گزينه اول) نيز كم نيستند و شاهد اين مدعا نيز صف*هاي طويل متقاضيان استخدام در نيروهاي نظامي است. و بالاخره اينكه با اجراي آزمايشي اين طرح بر روي بخش كوچكي از جامعه سربازان(يعني متاهلين) مي*توان با مشكلات احتمالي آن آشنا شد و در آينده آن را به كل جامعه سرباز تعميم داد و به اين ترتيب با كاهش نيروي مازاد و منطقي و گزينشي كردن تعداد پرسنل يك قدم به ايجاد ارتش حرفه*اي نزديكتر شد.
براي اينكه از ايجاد تقاضاي كاذب براي ازدواج نيز در مرحله اول جلوگيري شود، اين طرح مي*تواند تنها شامل كساني باشد كه مدت زمان معيني (مثلا يك سال يا بيشتر يا كمتر) از ازدواجشان گذشته باشد.
به اين ترتيب مشاهده مي*شود كه براي يك مشكل بزرگ راه*حلي ساده و كم*هزينه وجود دارد ، فقط كافي است با درد آشنا و در پي حل مشكلات باشيم.
مسئولان کشور دوباره به سربازی بروند!
به گفته یکی از دوستانم از زمانی که سرباز شدم و حالا که الحمدلله یک سال است دوره سربازی را به پایان برده ام، با هرکس از آشنایان ام که فکر می کردم دستی هرچند کوچک در اداره مملکت دارد، در مورد آثار منفی دوره سربازی صحبت کرده ام. متأسفانه تمامی آنها، آن قدر از فجایعی که در پادگان ها می گذرد بی خبرند که اصلاً نتوانستند و نمی توانند منظور مرا درک کنند. ای کاش این جماعت، همین امروز سی سال کوچکتر می شدند و چند ماهی به سربازی می رفتند تا به چشم خود می دیدند که پادگانها، تنها کارخانه ناراضی سازی نسل جوان نسبت به انقلاب و اسلام هستند. سوای آن دسته از آنها که بنا به دلایل مختلف اصلاً به سربازی نرفته اند، مابقی یا در دوران پهلوی به سربازی رفته اند که خیال می کنند با تغییر نظام، از شاهنشاهی به جمهوری اسلامی، به طور خودبه خود مشکلات سربازی حل شده است و یا در دوران جنگ تحمیلی به سربازی رفته اند که تصور خود را از حال و هوای آن روز پادگان ها، به امروز تعمیم می دهند.
متأسفانه حاکم بودن دیدگاه امنیتی بر ذهن بسیاری از مسئولان این حوزه نیز، چشم آنها را بر واقعیتها بسته است و تصور می کنند هرکس از حذف سربازی اجباری سخن می گوید، در جهت تضعیف قوای نظامی مملکت گام برمی دارد
چرا سربازی اجباری یک معضل است؟
دو سال خدمت سربازی اجباری در ایران دارای فوایدی است که برخی از آنها عبارتند از:
1-آشنایی نسبی جوانان با تاکتیکهای رزمی و کار با سلاحهای انفرادی که در مواقع تهاجم بیگانگان به کشور، این آشنایی می تواند مورد استفاده قرار گیرد.
2- دوری از خانواده مخصوصاً در دوران آموزشی که می تواند استقلال فرد را تقویت کند.
3- تمرین های سخت بدنی (در دوره آموزشی) که انجام آنها توسط فرد، او را در برابر مشکلات صبور و آبدیده می کند و او را از تنبلی دور می کند.
4- به نظم درآمدن زندگی. مثلاً دو سال سحرخیزی، می تواند مقدمه خوبی برای ادامه این رویه در طول زندگی باشد.
البته افراط و اعمال کج سلیقگی در بندهای 2و3و4، آسیب های خود را در پی دارد که متأسفانه این کج سلیقگی در یگانهای مختلف نظامی، تقریباً به رویه تبدیل شده است.
در کنار این فواید، این دوره دو ساله دارای آسیبهای فراوانی است که فواید نیم بند فوق در کنار آنها رنگ می بازند و سربازی را به یک معضل تبدیل می کنند:
1- بالا رفتن سن ازدواج که به کرات از آن صحبت شده است.
2-احساس تحقیر شدن شدید که در اکثر قریب به اتفاق سربازان دیده می شود.
این تحقیر شخصیت، باعث ایجاد کینه ای نسبت به مافوق می شود که در دوران جنگ می تواند خطرساز باشد. انگیزه رزم نیز به خاطر این احساس تحقیر، در سربازان وجود ندارد. چنین سربازانی در میدان جنگ یا در برابر دشمن به انفعال می افتند، یا از میدان فرار می کنند و حتی اگر امکان داشته باشد ممکن است مافوق خود را در بحبوحه رزم، مورد هدف قرار دهند
حالا جای این سئوال وجود دارد که از چنین نیروهایی، چگونه انتظار می رود که در معرکه نبرد با جان و دل از فرامین مافوق شان اطاعت کنند و برای اجرای دستوراتش جان خود را به خطر اندازند؟ امید بستن به چنین نیروهایی برای دفاع از کشور، نه تنها یک خیال واهی، بلکه خطرآفرین است.
البته در بی انگیزگی این نیروها، عوامل دیگری نیز نقش دارند که در بندهای آتی به آنها اشاره می شود.
3-احساس بیهودگی، اتلاف وقت و بطالت در بین نیروها. سوای عده معدودی که به صورت استثناء از تخصص آنها استفاده می شود و البته آنها نیز با این مشکل مواجهند که مورد بیگاری بدون تشکر و قدردانی قرار می گیرند، سایر سربازها دچار این احساس هستند.
4- حقوق کم سربازان. حقوق یک سرباز دیپلمه مجرد، ماهانه 6 هزار تومان است!!! دیده شده است که هزینه رفت و آمد برخی از چنین سربازهایی در ماه، 40 هزار تومان است. یعنی نه تنها این سرباز، به خاطر خدمت خود، مزدی دریافت نمی کند، بلکه باید ماهانه 34 هزار تومان از جیب خود یا خانواده اش پرداخت کند!! یک سرباز لیسانسه ی متأهل که به طور معمول بیشترین مبلغ حقوق را دارد، دریافتی او در حدود ماهانه 34 هزار تومان است. اگر متأهل بودن او را در نظر بگیریم، این مبلغ به یک شوخی شبیه است. این مبلغ را باید در کنار این واقعیت قرار داد که این فرد به علت سرباز بودن، امکان اشتغال و کسب درآمد از راهی دیگر را نیز ندارد تا بتواند عائله خود را تأمین کند
5- آشنایی با مفاسد در پادگان. بسیاری از افراد سیگاری که اینجانب می شناسم در دوران سربازی سیگاری شده اند. مصرف مشروبات الکلی، استعمال حشیش، خالکوبی، قماربازی و... از جمله مفاسدی است که در محیط پادگانها به راحتی صورت می گیرد. تعداد سربازهای نمازخوان در ابتدای دوره سربازی بسیار بیشتر از سربازهایی است که در پایان دوران خدمت خود هستند.
6-آشنایی با فوت و فن در رفتن از زیر کار. به علت انگیزه نداشتن سربازان در انجام وظایف خود، آنها در دوران سربازی به تدریج با فوت و فنهای شانه خالی کردن از انجام وظایف خود آشنا می شوند و متأسفانه این آشنایی به صورت یک خصلت در آنها باقی می ماند. یکی از مدیران اداری تعریف می کرد در بین کارمندان زیر دستش، کارمندانی که از خدمت سربازی معاف شده اند به نسبت کارمندانی که دوران سربازی را گذرانده اند، وجدان کاری و وظیفه شناسی بیشتری دارند.
7-ناکافی بودن تعلیمات دوره آموزشی. اگر سرباز را به عنوان نیروی ذخیره ای در نظر بگیریم که در هنگام دفاع نظامی از کشور قرار است از او استفاده شود، واقعاً آموزشهایی که او دیده است به درد نخور و از لحاظ کیفی و کمی ناکافی است. تقریباً تمام کارشناسان معتقدند که در صورت هجوم فرضی ارتش امریکا به ایران، در نبردهای زمینی، شهری و چریکی می توانیم به آمریکا ضربه بزنیم و الا از نظر هوایی، تفوق با آمریکا است. لازمه چنین چیزی، آشنا بودن رزمنده با سلاحهایی چون آرپی جی، بازوکا، نارنجک دستی، جی پی اس، تیربار، تفنگهای دوربین دار، آشنایی نسبی با تانک و حتی رانندگی تانک، آشنایی کافی با مواد منفجره و... است که یک سرباز در دوران آموزشی تنها به صورت تئوری با برخی از آنها آشنا می شود و حداکثر، نحوه استفاده برخی از آنها را توسط استاد خود می بیند. حتی تیراندازی با یک سلاح خودکار و نیمه خودکار مثل کلاشینکف را یک سرباز در حدی که به آن سلاح «مسلط» شود، یاد نمی گیرد. دو یا سه بار رفتن به میدان تیر و جمعاً شلیک حداکثر 30 گلوله، آن هم به صورت تک تیر و در حالت ثابت، حداکثر تمرینی است که یک سرباز با سلاحی همچون کلاشینکف دارد. واقعاً جای سئوال وجود دارد که چنین نیرویی چه تاجی را قرار است در روزگار جنگ، بر سر ملت بگذارد که لغو خدمت سربازی اجباری که یک جوان را وادر به خدمت می کند
8- تحمیل هزینه بدون بازده به کشور: بی انگیزگی و نا آشنایی سرباز با فنون رزم را در نظر بگیرید، از سوی دیگر هزینه ای را که دولت برای نگهداری چنین سربازی در پادگانها متحمل می شود هم در نظر بگیرید. اگر حداقل هزینه ای که دولت برای یک سرباز پرداخت می کند روزانه هزار تومان هزینه خوراک او باشد، می شود ماهانه 30 هزار تومان و در یک دوره 20 ماهه، 600 هزار تومان. این رقم را در تعداد کل سربازان کشور که ضرب کنیم، رقم بالایی خواهد شد که صرف چیزی شده است که هیچ بازدهی ندارد. تازه ما این رقم را به صورت حداقلی حساب کردیم.
9- ناراضی تراشی از نظام و اسلام. به علت رفتار بد مقامات مافوق با سربازان و انتساب آنها در نظر سربازان به جمهوری اسلامی از یکسو و ضعف تحلیل سربازان از طرف دیگر، خدمت سربازی به کارخانه ناراضی تراشی و دشمن تراشی برای جمهوری اسلامی تبدیل شده است.
1ـ کهنه بودن سیستم سربازی
سربازگیری حدود 70 سال قدمت دارد ومربوط به دوره ای خاص اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی ایران است. عصر فئودالیسم و عبور به سوی شبه بورژوازی پهلوی، شاید می توانست توجیه گر نظام سربازگیری اجبای باشد؛ اما تکامل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و نظامی امروز ایران و جهان، چنین سیستمی را ناکارآمد کرده است.
2ـ طی نیم قرن، هرگاه جوانی از محیط روستایی یا شهری به عنوان سرباز به درون پادگانی می رفت، محیط نیروهای مسلح جذابیت زیادی می توانست داشته باشد زیرا سرباز در آنجا غیر از مشق نظامی، درس زندگی می آموخت که برای پس از پایان خدمت سربازی او نیز مؤثر بود. تحولات فرهنگی و اجتماعی به گونه ای رقم خورده است که به ندرت می توان پذیرفت که یک جوان امروزی برابر هزینه بهترین سالهای عمرش، از محیط سربازخانه و پادگان چیز مطلوبی دست اورا بگیرد که برای پس از پایان خدمت سربازی مؤثر باشد. در واقع سرباز دیروز با دست تهی می آمد و هنگامی که می رفت، با یک شخصیت شکل گرفته در سربازی از پادگان می رفت؛ اما امروز یک جوان سرباز، عموما با شخصیت شکل گرفته تحت تاثیر خانواده، مدرسه، رسانه، دانشگاه، ورزشگاه، اینترنت و... وارد نیروهای مسلح می شود و جایی برای شکل دهی به شخصیت باقی نمی ماند. از این حیث، زندگی خدمت وظیفه عمومی الهام بخش جوان امروزی نیست.
3ـ در حوزه نظامی، جنس تهدید کاملا تغییر کرده است. جنگ نفت میان عراق و آمریکا برسر اشغال کویت در سال 1369، پس از جنگ سلطه در اشغال عراق از سوی بلوک آنگلوصهیون به رهبری آمریکا در سال 1382 و همچنین منازعه حزب الله لبنان و رژیم صهیونیستی در تابستان 1385، نشان داد که عصر استفاده از سرباز عمومی و غیر متخصص و اجباری گذشته است. عصر جنگ های سایبرنتیک، تهدیدهای نرم و نیمه سخت و سخت، منازعات پرشتاب و پرشدت، عمیقا محتاج نیروهای مسلح حرفه ایست.
4ـ ناکارآمدی بهره گیری از سرباز در منازعات امروز و آینده برکسی پوشیده نیست. اما از آن تاسف بار تر اینکه عمده ای از جوانان در خدمت سربازی، در مشاغل دفاعی و رزمی یا پشتیبانی خدمت نمی کنند، بلکه درگیر مشاغل خدماتی می شوند که به هیچ وجه مقرون به صرفه نیست. از حیث فرهنگی، علمی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی اصلا مقرون به صرفه نیست که دوسال از بهترین مقاطع عمر یک جوان در آبدارخانه، آشپزخانه، انبار، تعمیرگاه و ... پادگانها صرف شود. خسارت منابع انسانی عمومی در این خصوص غیر قابل برآورد است؛ به ویژه عقب ماندگی گسترده فرد در زندگی آتی خود.
5ـ کشوری که 10 میلیون بسیجی و نیروی داوطلب دارد، چگونه در یک موازی کاری آشکار، در یک موضع، دوگروه عمده منابع انسانی خود را هزینه می کند. در هر منازعه نظامی آینده، اگر تنها یک میلیون بسیجی در صحنه حاضر شود، براحتی می توان تهدیدی در حد تهدید متعارف «ناتو» را خنثی کرد.
ملاحظه می نمایید که با گزاره هایی که در بالا برشمرده شد، هزینه ملی آنچه خدمت وظیفه عمومی نامیده می شود نسبت به فوائدش تا چه اندازه زیاد است.
اما تبعات اجتماعی آن چیست؟
یک جفت جوان دختر و پسر را در سال آخر دبیرستان درنظر بگیرید:
دختر جوان فقط دغدغه کنکور دارد. پس از قبولی، وارد دانشگاه می شود. نقش اجتماعی او نقش انفعالی و انتظار است؛ یعنی از این پس منظر می ماند که آن جوان پسر به خواستگاری او بیاید تا زندگی، شکل جدیدی به خود بگیرد.
اما پسر جوان، با نگرانی از اینکه اگر در کنکور قبول نشود باید به سربازی برود در جلسه امتحانات پیش دانشگاهی و کنکور شرکت می کند و عموما یک واحد درسی را نگه می دارد که اگر در دانشگاه قبول نشد بابت آن به سربازی نرود؛ این اقدام یعنی تعلیق زندگی به مدت یک سال؛ اگر هرسال فقط دویست هزار جوان چنین تعلیق یک ساله ای را به خود تحمیل کنند، می شود حدود دویست هزار سال هدر رفته. این پسر جوان که به دلیل نقش کنش گری و فعال اجتماعی خود در امر پیش قدمی برای تشکیل خانواده، همواره یک نگرانی برای آماده شدن جهت این ماراتن چهار وجهی «خدمت سربازی، ادامه تحصیل در دانشگاه، اشتغال و در نهایت تشکیل خانواده » را دارد، پس از سربازی، به سختی در دانشگاه دوردستی قبول شده و سخت تر از آن یک شغل پیدا می کند؛ تا طی کردن این پروسه از سوی جوان پسر، دختر جوان تحصیلات خود را پایان داده و اشتغال پیدا کرده و دیگر «همکفو» آن پسر جوان محسوب نمی شود.
در نتیجه آن پسر جوان به سراغ دختری از موج بعدی جوانان می رود و نتیجه آن، پیدایش نسل سوخته از دختران با تحصیلات دانشگاهی است که به مرور، سن ازدواج آنها بالا رفته و بعضا امکان ازدواج نمی یابند.
این مسأله در سال 1400 تبعات فرهنگی و اجتماعی عمیقی بر منابع انسانی کشور خواهد گذاشت؛ لذا طی یک طرح کارشناسی یا باید قوانین و مقررات سربازی تغییر کند و تسهیل شود یا اینکه مثلا دختران هم به سربازی اعزام شوند و مشابه این گزاره ها، می تواند این برهم خوردن توازن جنسیتی در بخش های مختلف جامعه را تعدیل کند. (سایت رجانیوز)
در حال حاضر سه مانع عمده پيش روي ازدواج بخش عمده*اي از قشر جوان كشور وجود دارد كه عبارتند از: اشتغال، مسكن و سربازي. لاينحل باقي ماندن اين مسائل با خود مسائل ديگري همچون بالا رفتن سن ازدواج، افسردگي، اعتياد و افزايش ميزان جرايم و مفاسد در جامعه را به همراه آورده*است.
از ميان سه مساله مذكور، اشتغال و مسكن مسائلي واقعي به شمار مي*آيند ولي مساله سوم يعني سربازي، مساله*اي است كه به راحتي و در صورت وجود عزم و اراده در ميان مسوولان قابل حل است. هريك از اين سه مساله داراي ابعاد گوناگوني است و بر ديگري تاثير مي*گذارد. در اينجا صرفا به بررسي ابعاد اقتصادي و تاثيرات متقابل سربازي و ازدواج مي*پردازيم. بي*شك يكي از موانع اصلي ازدواج و بالا رفتن سن ازدواج، مساله سربازي است. هرچند طرح*هايي مانند انجام سربازي متاهلان در استان بومي خود، مفيد و موثر است ولي مبلغ بسيار ناچيزي كه به سربازان پرداخت مي*شود، مدت زمان طولاني 20ماهه سربازي و محروميت از بسياري از حقوق اجتماعي براي مشمولين غايب، سربازي را تبديل به كابوسي براي متاهلان و ازدواج را تبديل به رويايي براي مجردان كرده*است.
هرچند در اينجا قصد نداريم درباره اتلاف عظيم منابع انساني كه در سربازي اتفاق مي*افتد، سخن بگوييم ولي واقعيت اين است كه سربازان به*خصوص متاهلان، احساس مي*كنند ساعات مفيد روزانه خود را بايد در محيط اداري يا نظامي به بطالت و بدون دريافت حقوق مناسب سپري كنند و بعد از آن تا پاسي از شب به دنبال كسب درآمد براي خانواده خود باشند. عدم امكان تخصيص وقت و توجه كافي از سوي سربازان متاهل به خانواده خود، باعث ايجاد مشكلات روحي و خانوادگي براي اين افراد و خانواده**هايشان مي*شود، ضمن اين كه موجب تحليل رفتن قواي ذهني و فيزيكي آنان نيز مي*گردد.
بدون اينكه وارد بحث فلسفه وجود سربازي شويم و با همين شرايط موجود، علم اقتصاد (علم تخصيص بهينه منابع) راه*حل مشخصي را پيش روي ما مي*گذارد. راه*حل ساده*اي كه وجود دارد اين است كه با توجه به وجود نيروي مازاد بر نياز، مشمولان متاهل مجاز باشند يكي از دو گزينه زير را انتخاب كنند: اول، انتخاب سربازي و دريافت حقوق مكفي و برابر با نيروهاي نظامي رسمي هم*درجه. دوم، عدم سربازي و در مقابل پرداخت هزينه فوق به صورت يكجا يا طي اقساط.
به اين ترتيب منابع مالي از كساني كه گزينه دوم را انتخاب مي*كنند، دريافت و به كساني كه گزينه اول را انتخاب كرده*اند پرداخت مي*شود. واضح است كه اين سازوكار با طرح فروش سربازي كه چند سال گذشته اجرا شد، تفاوت اساسي دارد و داراي اين نكات مثبت است:
اول اينكه با انتخاب همراه است. يعني هركسي با بررسي وضعيت خود مي*تواند ببيند كه كدام گزينه مطلوبيت بيشتري براي او ايجاد مي*كند. دوم اينكه يك بازتوزيع درآمد انجام مي*شود بدون اينكه هيچ گونه بار*مالي بر دولت تحميل كند. سوم اينكه از اين طريق يك امكان شغلي(هرچند موقت) براي افرادي كه داراي شغل و درآمد مناسب نيستند، فراهم مي*شود تا در نيروهاي مسلح مشغول به*كار شوند. تعداد اين گونه افراد(يعني متقاضيان گزينه اول) نيز كم نيستند و شاهد اين مدعا نيز صف*هاي طويل متقاضيان استخدام در نيروهاي نظامي است. و بالاخره اينكه با اجراي آزمايشي اين طرح بر روي بخش كوچكي از جامعه سربازان(يعني متاهلين) مي*توان با مشكلات احتمالي آن آشنا شد و در آينده آن را به كل جامعه سرباز تعميم داد و به اين ترتيب با كاهش نيروي مازاد و منطقي و گزينشي كردن تعداد پرسنل يك قدم به ايجاد ارتش حرفه*اي نزديكتر شد.
براي اينكه از ايجاد تقاضاي كاذب براي ازدواج نيز در مرحله اول جلوگيري شود، اين طرح مي*تواند تنها شامل كساني باشد كه مدت زمان معيني (مثلا يك سال يا بيشتر يا كمتر) از ازدواجشان گذشته باشد. به اين ترتيب مشاهده مي*شود كه براي يك مشكل بزرگ راه*حلي ساده و كم*هزينه وجود دارد ، فقط كافي است با درد آشنا و در پي حل مشكلات باشيم.
ليست اسامی۶۷كشوري كه سربازي اجباري ندارند
همانطور كه پيش از اين گفته شد در بسياري كشورهاي دنيا خدمت اجباري سربازي compulsory military service حذف و به جاي آن خدمت داوطلبانه سربازي voluntary military service بر قرار شده است. بنابر اين سربازي اختياري است و تنها كساني به سربازي مي روند كه اولا علاقه داشته باشند ثانيا جقوق مكفي دريافت مي كنند. تعداد اين كشورها۶۷عدد مي باشد كه در ميان آنها از تمام انواع غربي، اسلامي، آفريقايي، بزرگ، كوچك، توسعه*يافته و فقير وجود دارند. در ذيل نام تعدادي از اين كشورها آمده است:
كشورهاي اسلامي:۱- مالزي۲- پاكستان۳- عربستان سعودی ۴-امارات متحده عربي۵- قطر۶- بحرين عراق 8- عمان 9- اردن (در 1998 حذف شد.) 10- يمن (در 2001 حذف شد.) 11- افغانستان (به صورت قرارداد 4 ساله همراه با حقوق.)
کشورهاي غربي:۱- انگلستان۲- فرانسه ( در دهه 1990 حذف شد.)۳- پرتقال ( در 2004 حذف شد.)۴- ايتاليا ( در 2004 حذف شد.)۵- كانادا۶- استراليا۷- هلند۸- چك۹-بلژيك ۱۰- ايرلند11-مجارستان (2004 حذف شد.) 12- اسلواكي (2006 حذف شد.) 13-اسلووني (2003حذف شد.) 14- لوكزامبورگ (1967 حذف شد!!) 15-روماني (از 2007 حذف ميشود) 16-مقدونيه (از 2007 حذف ميشود. اكنون 6 ماه است.)
كشورهاي مهم آسيايي:۱- ژاپن۲- هند
ساير كشورها:۱- آرژانتين۲- بنگلادش۳- بوليوي( در صورت به حد نصاب نرسيدن داوطلبان اجباري مي شود.)۴- كامرون ۵- كنگو۶- دومينيك۷- تيمور شرقي ۸- فيجي۹- هائيتي ۱۰- هندوراس۱۱- جامائيكا (سربازي اجباري تنها با رضايت والدين امكان دارد.)۱۲- ليبريا۱۳- ناميبيا۱۴- نپال۱۵- نيوزيلند۱۶- نيجريه ۱۷-نيكاراگوئه۱۸- رواندا۱۹- سيرالئون۲۰- آفريقاي جنوبي۲۱- سريلانكا۲۲- ترينياد و توباگو ۲۳- مالت۲۴- برمه -گينه نو 26- گامبيا 27- بوتان 28- لسوتو 29- سورينام 30- سيچيل 31- الباهاما 32- بليز 33- مالاوي 34- جيبوتي 35- بوتساوانا 36- هلند آنتيليس 37- باربادوس (سربازي اجباري ندارد و سربازي داوطلبانه هم با رضايت والدين ممكن است.) ۳۸-سوازيلند
بسياري از ديگر كشورها هم طرح حذف سربازي و تصويب قانون ارتش حرفه اي را در دستور كار دارند كه به عنوان مثال پيش از اين به كرواسي اشاره كردم. آيا زمان آن نرسيده است كه برنامه ريزان در ايران از خواب بيدار شوند.
بی تردید عوامل بسیار زیادی در پیروزی غرورآفرین حزب الله موثر بود. اما یکی از مهمترین آنها نظام اجباری و سربازی است. لبنان کشوری که سربازی ندارد بر کشوری که بیش از تمام کشورهای دنیا سربازی داردـ بیش از چهار سال ـ پیروز شد. این مهم نشان داد که اندکی نیروی داوطلبانه و ماهر بر تعداد زیادی نیروی اجباری غلبه دارد. این هم جواب کسانی که سربازی را برای روز جنگ لازم می دانند. فایده سربازی تنها این است که مسولان و برنامه ریزان را دچار اشتباه در مناسبات می کند. همین اشتباهی که اسراییلیها در محاسباتشان کردند زیرا روی یک نیروی پوشالی محاسبه کردند. پوشالی بودن این نیرو به واسطه اجباری بودن آن است.
اسامی کشورهایی که سربازی اجباری ندارند و يا حذف كرده*اند:
1. افغانستان (در 2005 حذف شد)
2. آرژانتین (در 1999 حذف شد)
3. استرالیا (در 1972 لغو شد.)
4. باهاما
5. بحرین
6. بنگلادش
7. بلژیک (در 1994 حذف شد)
8. بلیز (در صورت به حد نصاب نرسیدن داوطلبین اجباری می شود اما تا کنون اجباری نشده است.)
9. بلغارستان (نيروي دريايي و هوايي كاملا حرفه*اي شده اند و نيروي زميني نيز در سال 2008 حرفه*اي شده و سربازي اجباري ملغي مي*گردد. مدت سربازي اكنون 9 ماه است.)
10. بوسنی و هرزگوین (از اول ژانویه 2006 حذف شد.)
11. بوتان
12. بولیوی (در صورت به حد نصاب نرسیدن داوطلبین اجباری می شود.)
13. بوتساوانا
14. برمه
15. کامرون
16. کانادا (تاکنون در زمان صلح سربازی اجباری نداشته است.)
17. کاستاریکا (از 1948 حذف شده است.)
18. جمهوری کنگو
19. جمهوری چک (لغو آن از 2004 آغاز و در 2007 کاملا لغوشد.)
20. جيبوتي
21. جمهوری دومینیکن
22. تیمور شرقی
23. فیجی
24. فرانسه (از 1996 حذف شد.)
25. گامبیا
26. هائیتی
27. هندوراس
28. مجارستان(در 2004 حذف شد)
29. هند (هیچ گاه سربازی اجباری نداشته حتی در زمان استعمار انگلیس)
30. عراق
31. ایرلند
32. ایتالیا (در 2005 حذف شد)
33. جامائیکا (سربازی اجباری تنها با اجازه والدین ممکن است.)
34. ژاپن
35. اردن (از سال 1994 تاکنون در حال تعلیق است.)
36. Lesotho
37. لتونی (از 2007 حذف شد.)
38. لیبریا
39. لوکزامبورگ (از 1967 حذف شده است)
40. مقدونیه (از 2006 حذف شد)
41. مراکش (از 2006 حذف شد.)
42. مالاوی
43. مالدیو
44. مالزی
45. مالت
46. مونتنگرو (از 2006 حذف شد)
47. نامیبیا
48. نپال
49. هلند (به طور رسمي سربازی اجباری را لغو نکرده ولی از سال 1996 به بعد از سرباز استفاده نکرده و ارتش کاملا حرفه ای دارد.)
50. هلند آنتلیس
51. نیوزیلند (از 1972 حذف شد.)
52. نیکاراگوئه
53. اروگوئه (در زمان صلح اختياري است و در زمان جنگ دولت در صورت نياز مي*تواند اجباري سازد.)
54. نیجریه
55. پرو
56. عمان
57. پاکستان
58. گینه پاپائو
59. پرتقال (از 2004 حذف شد)
60. قطر
61. رومانی (از 2006 حذف شد.)
62. روآندا
63. عربستان سعودی
64. سیچیل
65. سیرالئون
66. اسلواکی (از 2006 حذف شد)
67. اسلوونی (از 2003 حذف شد)
68. آفریقای جنوبی (از 1994 حذف شد.)
69. سریلانکا
70. سرینام
71. سوييس
72. ترینیادو توباگو
73. امارات متحده عربی
74. انگلستان (از 1963 حذف شد.)
75. Antiqua and Barbadu
76. باربادوس
۷۷. یمن (از 2001 حذف شد)
__________________ یادت نره | 
