كامپيوتر خود را قفل كنيد؟

[007]

1.حفاظت فيزيكي:
حتي با داشتن سخت ترين رمز عبور، بهترين شيوه رمزگذاري و شديدترين تدابير امنيتي روي كامپيوتر خود، اگر آن را به لحاظ فيزيكي تحت حفاظت نگرفته باشيد، يك همكار، دوست، فاميل، يا كلا هر كسي كه شما وي را «دوست» فرض مي كنيد، مي تواند دور از چشم شما به سرقت اطلاعات تان پرداخته و مرزهاي امنيتي كامپيوترتان را در هم بشكند. طبق يك نظرسنجي از مديران ارشد IT شركت ها كه توسط موسسه امنيت كامپيوتر انجام شد، 45 درصد شركت ها اعلام داشتند كه در سال 2003 دسترسي غيرمجاز به اطلاعات شان از طرف پرسنل و كاركنان داخلي شركت صورت گرفته است. پس مي بينيم كه اين خطر بسيار جدي است و بدتر اين كه شناسايي و مقابلهبا دوستان بسيار دشوارتر از مقابله با نفوذگري است كه از بيرون راهي را براي نفوذ به سيستم شما جستجو مي كند.

جلوگيري از بوت شدن
رمز عبور شما در ويندوز ممكن است رمزي پيچيده با رعايت تمام توصيه هاي امنيتي باشد (مثلا طولاني باشد و در آن از حروف، اعداد و علائم خاص استفاده شده باشد)، ولي چه فايده اگر كسي بتواند بدون بالا آوردن ويندوز به اطلاعات هارد ديسك شما دست پيدا كند؟ يك جاسوس با معلومات، مي تواند با استفاده از سي دي يا فلاپي ديسك قابل بوت، به محتواي هارد شما دست پيدا كند و نيازي هم به ويندوز ندارد. براي جلوگيري از انجام چنين نفوذ هايي،از طريق برنامه Blos كامپيوتر خود، تمام اجزاي قابل بوت كردن سيستم را به غير از هاردديسك غير فعال كنيد. يا اگر اين كار امكان پذير نيست، حداقل هاردديسك را به عنوان اولويت اول بوت تعريف كنيد. براي محافظت از كامپيوترهاي مستقر در مراكز پر رفت وآمد و دفاتري كه با ارباب رجوع سروكار دارند، توصيه مي شود تمام فلاپي درايوها و سي دي درايوها را از سيستم باز كنيد و پورت هاي USB يا FireWire آن ها را ببنديد تا كسي نتواند با سي دي لينوكس يا كول ديسكهاي USB، كامپيوتر را بوت كند.

رمز عبور Blos
Blos بسياري از مادربوردهاي امروزي به كاربر اجازه مي دهند براي سيستم خود رمزعبور تنظيم كنند. در صورت فعال كردن اين رمزعبور، كامپيوتر به محض روشن شدن (يعني حتي قبل از رفتن به سراغ درايو سي دي يا فلاپي) از كاربر رمزعبور را مي پرسد. اگر نمي دانيد Blos سيستم شما چنين قابليتي دارد يا نه، هم مي توانيد به دفترچه راهنماي مادربورد مراجعه كنيد، هم عملا آن را در برنامه Blos جستجو كنيد. براي مشاهده برنامه Blos، به محض روشن كردن كامپيوتر خود، كليد DEL (در بعضي كامپيوترها كليد F2 يا ESC) را بزنيد و صبر كنيد تا برنامه ظاهر شود (بعضي كامپيوترها نرم افزاري دارند كه دسترسي به تنظيمات Blos را از داخل ويندوز ميسر مي سازند). به هر ترتيب، وقتي برنامه بالاآمد، به دنبال قسمتي به نام security يا password بگرديد. سپس رمز عبور خود را وارد، تنظيمات را ذخيره و سيستم را ري استارت كنيد.
البته، فكر نكنيد ب گذاشتن رمز Blos ديگر كسي نمي تواند به سيستم شما دست پيدا كند. بعضي سيستم ها داراي رمز عبور كارخانه اي ( اصطلاحا شاه كليد) هستند كه ليست آن ها را مي توان از وب پيدا كرد. و بعضي سيستم هاي ديگر با گرفتن كليدي خاص يا دكمه ماوس‏، كلا فرآيند پرسيدن رمز عبور را لغو مي كنند.
نكته ديگر اين كه اگر كسي فرصت باز كردن كامپيوتر را داشته باشد، مي تواند با برداشتن باتري بك آپ يا تغيير تنظيمات جامپر روي مادربورد‏، رمز عبور را پاك كند. اگر از اين لحاظ هم نگراني هايي داريد، مي توانيد پشت كامپيوتر را پلمپ كنيد.

برداشتن اطلاعات مهم
اگر اطلاعات شما به قدري ارزشمند است كه از دست دادن يا آسيب ديدن آن ها فاجعه محسوب مي شود‏، پس چه اصراري داريد كه آن ها را دركامپيوتر باقي بگذاريد يا در لپ تاپ با خود به اين طرف و آن طرف ببريد؟ اگر ضرورتي به نگه داشتن اطلاعات در كامپيوتر وجود ندارد، در اولين فرصت فايل هاي مهم خود را به سي دي يا دستگاه ديگري منتقل كنييد و از روي كامپيوتر برداريد.

قفل و زنجير
اگر هر روز مدتي را در اماكن عمومي يا نيمه خصوصي (مثل كتابخانه، هتل يا آموزشگاه) مي گذارنيد، نبايد يك حظه لپ تاپ خود را ترك كنيد. بعضي كامپيوترهاي كيفي يا حتي كامپيوترهاي روميزي جايي براي وصل كردن قفل زنجيري دارند. دقت كنيد كه سر ديگر زنجير را به جاي محكمي قفل كنيد تا راحت باز نشود (پايه ميز يا صندلي فايده ندارد، چون با بلند كردن پايه، زنجير بيرون مي آيد).

وسايل زيست سنجي
فيلم هاي جيمز باند را ديده ايد؟ اگر امكانش را داريد، به فكر خريد يكي از وسايل امنيتي زيست سنجي باشيد (مثلا اسكنر اثرانگشت). بسياري از اين وسايل با نرم افزاري همراهند كه رمزهاي عبور را مديريت مي كند. مثلا ماوس لمس كردني Fellowes (نشاني http://www.fellowes.com) يك اسكنر اثر انگشت دارد كه همراه با نرم افزار Omnipass براي مديريت رمزهاي عبور فروخته مي شود. بعد از شناساندن اثر انگشت خود به سيستم، مي توانيد با فشار دادن انگشت، وارد ويندوز يا سايت هاي وب شويد.

2.حفاظت نرم افزاري:
بعد از اينكه همه چيز را به لحاظ فيزيكي مورد حفاظت قرارداديد، نوبت به حفاظت نرم افزاري (هم سيستم عامل و هم برنامه هايي كه استفاده مي كنيد) مي رسد. با ايجاد امنيت در نرم افزار‏، مانع از نفوذ به سيستم، سرقت اطلاعات يا خرابكاري بشويد. اولين كاري كه بايد بكنيد اين است كه شكاف هاي امنيتي را كه معمولا برنامه نويسان در سيستم باقي مي گذارند شناسايي و مسدود كنيد. ولي اين پايان كار نيست. استفاده از امكانات اختياري، نظير تنظيم رمز عبور هم بايد در دستور كار شما قراربگيرد تا سارقين «گذري»، فرصت سوء استفاده پيدا نكنند.

ورود با رمز عبور
وقتي براي ورود به ويندوز 2000 يا اكس پي از رمز عبور استفاده كنيد، افراد ديگري كه با همان كامپيوتر كار مي كنند نمي توانند به راحتي فايل هاي شما را دستكاري كنند. اين در حالي است كه كنترل رمز عبور در ويندوزهاي 98 و Me يك چيز تزئيني است كه به آساني شكسته مي شود. ولي يك نقص بزرگ در تمام ويندوزها وجود دارد: هيچ كدام كاربر را «ملزم» به استفاده از رمز عبور نمي كنند. ويندوزهاي 2000 و اكس پي به طور پيش فرض كاربري رغا مي سازند كه بدون رمز به سيستم وارد مي شود، حتي اگر اين كاربر administrator باشد كه اجازه انجام هر كاري را روي سيستم دارد. در چنين حالتي، هر كس دور و بر كامپيوتر شما باشد، مي تواند در يك فرصت چند ثانيه اي براي كاربر جاري رمز عبور بگذارد و به طور كل دست شما را از ويندوز خودتان كوتاه كند، يا يك كاربر جديد با رمز عبور براي خودش تعريف كند تا بعدا سر فرصت به اعمال شيطاني خود بپردازد. رمز عبور خالي (blank) به ويژه مورد علاقه نفودگراني است كه از طريق اينترنت اقدام به نفوذ مي كنند.
جهت ساخت رمز عبور براي يك كاربر در ويندوز 2000، از پنجره Control Panel روي آيكون Users and Passwords دوبار كليك كنيد و گزينه Users must enter a username and password to use this computer را علامت بزنيد. سپس با فشار دادن كليدهاي Ctrl+Alt+Del، از صفحه ظاهر شده روي دكمه Change Password كليك كنيد. حالا رمز عبور قبلي و جديد خود را وارد و سپس OK كنيد ( اگر قبلا رمز عبور نداشته ايد، قسمت Old Password را خالي بگذاريد). در ويندوز اكس پي اين كار آسان تر شده است. از Control Panel قسمت User Accounts را اجرا و با انتخاب نام كاربر، گزينه Create a Password را كليك كنيد.

مراقبت ار اكانت administrator
گرچه اين موضوع را بارها در مقالات مختلف مطرح كرده ايم، اما اهميت آن به حدي هست كه يك بار ديگر تذكر دهيم. كاربر administrator از جمله كاربراني است كه توصيه اكيد مي كنيم اكانت آن را با تنظيم رمز عبور مورد حفاظت قراردهيد. در واقع اين اكانت مورد علاقه همه نفوذگران است و اولين كاري كه بايد بكنيد تغيير نام آن به چيز ديگري است كه راحت حدس زده نمي شود. در ضمن، توصيه مي كنيم براي كارهاي عادي و روزمره خود با اين حساب به ويندوز وارد نشويد، در عوض administrator را فقط براي نصب نرم افزار، ارتقاء سيستم وانجام امور مديريتي مورد استفاده قرار دهيد.

يك رمز دست نيافتني
اين را حتما مي دانيد كه رمز عبور نبايد از ميان اسامي، تاريخ هاي خاص يا كلماتي انتخاب شود كه در لغتنامه وجود دارند. يك رمز عبور خوب كلمه اي است كه تركيبي از حروف كوچك و بزرگ انگليسي، اعداد و علائم خاص باشد و كوتاه هم نباشد. در اولين فرصت، روشي را براي انتخاب رمز عبور پيدا كنيد. مثلا براي ما فارسي زبانان امكان انتخاب كلمات فارسي با املا انگليسي وجود دارد، كه اتفاقا در هيچ لغتنامه اي هم پيدا نخواهند شد (مثلا RAMZE-OBOOR) يا حتي مي توانيد معادل فارسي كليدهاي روي صفحه كليد را موقع انتخاب رمز عبور در نظر بگيريد (مثال v، vlcuf كه معادل «رمزعبور» است- حرف v معادل «ر»، حرف l معادل«م» و الي آخر).
نكته ديگر اين كه براي اكانت هاي مختلف خود (ورود به ويندوز، پست الكترونيك، دسترسي به اينترنت و غيره)، رمز عبور متفاوتي در نظر بگيريد تا اگر يكي از رمزهايتان لو رفت، همه اكانت هايتان به خطر نيفتند. اگر فكر مي كنيد به خاطر سپردن رمز عبور مجزا براي هر اكانت دشوار است، مي توانيد از نرم افزارهاي مديريت رمز عبور از قبيل EBF Lite Password Manager (نشاني http://www.mandylionlabs.com) استفاده كنيد كه اجازه مي دهد براي حداكثر 20 اكانت مختلف، رمزعبور ذخيره كنيد.

قفل نرم افزاري
اگر كسي شما را صدا بزند و مجبور باشيد چند دقيقه كامپيوتر خود را ترك كنيد، چه تضميني هست كه در اين فاصله يك نفر پشت ميز شما نرود و فايل هاي تان را دستكاري نكند؟ هميشه قبل از ترك كامپيوترخود، آن را قفل كنيد. براي اين كار هم مي توانيد از screen saver استفاده نماييد (كه در تمام ويندوزها وجود دارد) و هم در ويندوز اكس پي از كليد ويندوز همراه با L استفاده كنيد. براي استفاده از screen saver، روي دسكتاپ كليك راست كنيد و از منوي ظاهر شده، گزينه Properties را برگزينيد. در كادر محاوره اي كه باز مي شود، به صفحه Screen Saver رفته وگزينه onresume passwordprotect را علامت بزنيد.
يك راه ديگر هم اين است كه وقتي با قصد قبلي مي خواهيد كامپيوتر را ترك كنيد (مثلا براي صرف ناهار يا شركت در جلسه)، به جاي خاموش كردن كامپيوتر، از ويندوز خارج شويد(log off كنيد.) براي log off كردن همان مسيري را طي كنيد كه موقع shutdown كردن استفاده مي كنيد، منتها به جاي shutdown گزينه log off را انتخاب كنيد. بعضي از صفحه كليدها دكمه مخصوصي براي log off دارند كه كار را آسان مي كند.

رمز كردن فايل ها
اگر اطلاعات مهم و حساسي را روي كامپيوتر خود نگهداري مي كنيد، بهتر است آن ها را به صورت رمز شده ذخيره كنيد(مخصوصا اگر كامپيوترتان قابل حمل باشد.) ويندوز 2000 و اكس پي حرفه اي (اما نه نسخه خانگي) خودشان قابليت رمز كردن فايل و فولدر را دارند، ولي در صورت تمايل مي توانيد از نرم افزارهاي ديگر هم براي اين منظور استفاده كنيد.
با رمز كردن فايل ها‏، كار براي كساني كه از طريق ديسك بوت به كامپيوتر شما دست يافته خيلي سخت تر مي شود.
براي رمز كردن يك فولدر در ويندوز2000 يا اكس پي، روي آن فولدر كليك راست كنيد و با انتخاب گزينه Properties روي دكمه Advanced كليك كنيد. سپس گزينه Encrypt the contents to secure data را علامت زده و دكمه OK را دوبار كليك كنيد. در پيام بعدي كه ظاهر مي شود با كليك روي OK پيشنهاد ويندوز را بپذيريد. يك نكته مهم را توجه داشته باشيد: رمز كردن كل يك درايو يا پارتيشن هم وقتگير است، هم سيستم را كند مي كند وهم در صورت از كار افتادن هارد ممكن است ديگر نتوانيد به فايل هاي خود دسترسي پيدا كنيد. پس زياد هم ذوق زده نشويد.

رمز عبور براي inbox
براي بعضي ها، مهمترين اطلاعات كامپيوترشان در inbox و outbox جاي گرفته است. خوشبختانه برنامه هايي وجود دارند كه امكان محافظت و رمز كردن نامه ها را به شما مي دهند. در برنامه Outlook (نسخه هاي 2002 و 2003)، اگر از منوي File گزينه Data File Management را انتخاب و روي Settings كليك كنيد، و سپس Change Password را بزنيد، مي توانيد رمز عبوري را وراد كنيد كه فقط با دانستن آن امكان خواندن نامه هاي موجود در inbox يا outbox (يا هر فولدر ديگري Outlook) فراهم مي شود. در صورتي كه ازبرنامه Outlook Express استفاده مي كنيد، مي توانيد كلا اكانت پست الكترونيك خود را با رمز عبور مورد محافظت قرار بدهيد. با اين كار، ديگر كسي نمي تواند نامه هاي جديد شما را بخواند، اما اگر طرف خيلي سمج باشد، مي تواند پيام هاي قبلي شما را به برنامه ديگري منتقل كرده و از آنجا به مطالعه آن ها بپردازد. به هر ترتيب، براي گذاشتن رمز عبور روي حساب پست الكترونيك خود در Outlook Express كافي است از منوي File گزينه ldentities و سپس Manage ldentities را انتخاب و روي دكمه Properties كليك كنيد. آنگاه گزينه Required a passeword را علامت زده و روي دكمه OK كليك كنيد.

به روز كردن خودكار نرم افزارها
شما هر چقدر هم اطلاعات خود را مورد محافظت قرار دهيد، نقطه ضعف هاي امنيتي موجود در نرم افزارها و سيستم عامل تدابير شما را نقش بر آب خواهند كرد. يك راه حل اين است كه اجازه بدهيم برنامه يا سيستم عامل به طور خودكار خودش را بروز كند، ولي دراين مورد اختلاف نظر وجود دارد. مثلا اگر قرار باشد با نصب يكpath براي برنامه يا سيستم عامل، اختلالي در وظايف آن ها به وجود بيايد، مشكل مضاعف مي شود. ولي خيلي ها ريسك چنين وضعيتي را مي پذيرند و اجازه نمي دهند از سوراخي گزيده شوند كه همين هفته پيش وصله اي براي آن دوخته شده است.
آخرين سرويس پك براي ويندوز 2000 سرويس پك 4 و براي ويندوز اكس پي سرويس پك 2 است كه هر دو را مي توانيد از اينترنت دريافت كنيد. بروز كردن خودكار در مورد برنامه هاي ضد ويروس از اهميت بيشتري برخوردار است، به طوري كه بسياري از اين برنامه ها به طور پيش فرض اين قابليت را فعال كرده و به محض وصل شدن شما به اينترنت خود به خود روز آمد مي شوند. براي اطمينان از اين موضوع، بايد به قسمت تنظيمات برنامه ضد ويروس خود مراجعه كنيد.

3.حفاظت شبكه اي:
بزرگترين تهديد براي كامپيوتر شما زماني رخ مي دهد كه به اينترنت متصل مي شويد. با وجود اين همه كرم هاي موذي و هرزنامه در اينترنت، عجيب است اگر كامپيوتري بدون حفاظ به اينترنت وصل شده باشد اما اسير دست چنين موجوداتي نشده باشد. ببينيم براي مقابله با اين تهديدات چه راه هايي پيش بيني شده است.

ديواره آتش
هر كامپيوتري كه به اينترنت وصل مي شود، گذشته از نوع اتصالي كه دارد (تلفني، بي سيم، باند پهن، يا هر چيز ديگر)، به ديواره آتشي احتياج دارد كه آن را در مقابل حملات بيروني و نفوذي ها حفاظت كند. در واقع بهترين حالت اين است كه از دو نوع ديواره آتش استفاده كنيد: سخت افزاري و نرم افزاري. ديواره آتش سخت افزاري دستگاهي است كه از بيرون به كامپيوتر شما وصل شده و بسته هاي ورودي و خروجي را كنترل مي كند. ديواره آتش نرم افزاري هم برنامه اي است كه روي پي سي نصب مي شود و مراقب رفتار ساير برنامه هاي شماست.
فايروال سخت افزاري علاوه بر نظارت بر ترافيك وارد شونده و خارج شونده، عمليات NAT (سرنام Network Address Translation) را هم انجاممي دهد. با استفاده از NAT، آدرس IP حقيقي شما از ديد كامپيوترهاي بيرون از شبكه پنهان مانده و نفوذ به آن تقريبا غير ممكن مي شود. از آنجا كه ديواره آتش سخت افزاري در خط مقدم دفاع از سيستم شما قرارداده مي شود، تنظيم صحيح و مناسب آن با توجه به مستنداتي با شركت سازنده در اختيارتان گذاشته از اهميت فراواني برخوردار است. به طور مشخص، گذاشتن رمز عبور مطمئن براي admin ديواره آتش، اولين و مهمترين نكته اي است كه بايد رعايت كنيد تا كسي نتواند كنترل ديواره آتش شما را به دست بگيرد.
ديواره هاي آتش نرم افزاري هم براي محافظت شما در مقابل تهديدات داخلي (ويروس ها، اسب هاي تراو و جاسوس افزارها) به كار مي آيند. در اين مورد مي توانيد به مقالات متعددي كه در شماره هاي گذشته ماهنامه شبكه منتشر شده مراجعه نماييد.

بيرون راندن جاسوس
اگر برنامه هاي جديدي را مي بينيد كه سروكله آن ها يك دفعه در Startup ويندوز يا مرورگرتان پيدا شده، احتمالا گرفتار spyware (برنامه هاي جاسوس) يا adware (برنامه هاي تبليغاتي) شده ايد. براي مقابله با جاسوس افزارها بايد هنگام نصب نرم افزارهاي رايگان مراقب باشيد چيز اضافه اي روي سيستم تان نصب نشود، و با استفاده از برنامه هاي ضدجاسوسي از قبيل Spybot Search and Destroy يا Adaware ريشه آنها را بسوزانيد. نرم افزارهاي ثبت كليد ضربه ها (كه ممكن است به دست رئيس تان، همسرتان، يا هر شخص ديگري روي سيستم تان نصب شده باشد) به راحتي برنامه هاي جاسوسي و تبليغاتي شناسايي و پاك نمي شوند، براي همين بايد تدابير امنيتي را قبل از ورود اين برنامه ها به كامپيوترتان به كار گرفته باشيد.

امنيت شبكه بي سيم
شبكه بي سيم يكي از بزرگترين دستاوردهاي فن آوري است، اما از نظر امنيت مي تواند بسيار خطرناك باشد، چون هيچ مرزي ندارد. هر كس كه در نزديكي شبكه بي سيم شما در حال عبور يا سكونت باشد، اين امكان را دارد كه سواري بر امواج راديويي به شبكه شما دست پيدا كند، مگر اين كه تنظيمات امنيتي شبكه خود را از حالت پيش فرض خارج كرده باشيد. مثلا بيشتر دستگاه هاي موسوم به نقطه دسترسي (Access Point) به طور پيش فرض SSID (شناسه سيستمي) خود را به طور مرتب براي كامپيوترهاي اطراف منتشر مي كنند كه بهتر است آن را از اين حالت خارج كنيد. نكته ديگر اين كه حتي در صورتي كه نقطه دسترسي را طوري تنظيم كرده باشيد كه SSID را انتشار ندهد، باز هم بهتر است SSID آن را تغيير دهيد. چرا كه اسم هايي كه سازندگان به طور پيش فرض روي اين دستگاه ها مي گذارند چيز محرمانه اي نيست و براي كساني كه در اين زمينه فعاليت دارند شناخته شده است. نكات ديگري از جمله رمز كردن اتصالات با استفاده از شيوه WPA (يا شيوه قديمي تر WEP) و فيلتر كردن دسترسي براساس آدرس MAC كارت شبكه مي تواند امنيت شبكه بي سيم شما را بهبود ببخشد.

گشت زني ايمن تر
اينترنت اكسپلورر به عنوان پر استفاده ترين مرورگر وب در جهان، اصلي ترين هدف هرزنامه فرستان، جاسوس افزار و تبليغ گران است. بالا بردن سطح حفاظتي IE نقش مؤثري در كاهش خسارت هايي دارد كه اين برنامه ها مي توانند به خود شما و سيستم شما وارد بياورند. مثلا ممانعت از ورود Activex كه خيلي از سايت هاي وب هنگام بازديد از صفحات شان پيشنهاد نصب آن ها را به شما مي دهند يكي از اين ملاحظات است. حتي يك راه بهتر اين است كه به سراغ مرورگرهاي ديگري چون Mozilla يا Opera برويد كه اصلا از Activex حمايت نكرده و كمتر مورد توجه خرابكاران هستند.

امان از هرزنامه ها
صندوق پستي الكترونيكي شما احتمالا خطرناك ترين جاي كامپيوتر شماست چرا كه امروزه اكثر ويروس ها، كرم ها و اسب هاي تراوا از طريق email و با فريب كاربر به سيستم ها راه پيدا مي كنند. براي حفاظت از صندوق پستي توصيه مي شود از برنامه هاي ضد هرزنامه استفاده كنيد. هيچ وقت فايل ضميمه يك نامه را باز نكنيد، مگر آن كه به فرستنده و محتواي آن فايل اطمينان كامل داشته باشيد. بسياري از ويروس ها و اسب هاي تراوا خودشان را پشت عكس، آهنگ و فايل هايي پنهان مي كنند كه در ظاهر بي خطر و عادي هستند. يعني مثلا شما فايلي را مي بينيد كه آيكون آن مثل فايل هاي JPG يا MP3 است، اما پسوند اين فايل عملا EXE است كه به خطر اين قابليت ويندوز كه پسوند فايل هاي شناخته شده را مي پوشاند، ديده نمي شود. بهتر است از پنجره Control Panel برنامه Folder Options را اجرا و از صفحه View علامت گزينه Hide extentions from known file types را برداريد.

شناسايي جاسوس نرم افزارها
بعضي وقت ها با اين كه هيچ كاري با كامپيوتر نمي كنيد، چراغ هاي مودم روشن مي شوند. غالبا اين وضعيت زماني رخ مي دهد كه يك برنامه قانونا در حال بارگذاري update يا ارتباط با سايت اصلي است، اما بعضي مواقع هم ممكن است يك برنامه جاسوسي كنترل كامپيوتر شما را به دست گرفته باشد و در حال انتقال اطلاعات شما به بيرون باشد. در ويندوز اكس پي مي توانيد مچ اين برنامه ها را بگيريد و بفهميد با چه كساني در حال ارتباط هستند. براي اين منظور، وقتي به اينترنت وصل هستيد، از طريق دكمه Start و گزينه Run دستور cmd را اجرا كنيد تا وارد محيط داس شويد. حالا دستور netstat-na را اجرا كنيد تا ويندوز فهرستي از ارتباطات شما نشان دهد. اين فهرست شامل آدرس IP شما، آدرس IP كامپيوتر طرف مقابل و شماره پروسه مربوط به هر ارتباط موسوم به PID است. هر برنامه در حال اجرا در كامپيوتر (حتي اگر در پشت صحنه در حال فعاليت باشد) يك شماره پروسه دارد كه منحصر به فرد است (البته اگر خيلي حساس هستيد، بدانيد كه آدرس 127.0.0.1 كه زياد هم در فهرست فوق ديده مي شود، يعني كامپيوتر خودتان و چيز خطرناكي نيست). اگر مي خواهيد بفهميد شماره PID نشان داده شده در فهرست فوق متعلق به كدام يك از برنامه هاي در حال اجراست، كافي است كليدهاي Ctrl+Alt+Del را بزنيد تا Task Manager ظاهر شود. حالا به صفحه Processes برويد. در اين حالت، شماره PID خود را از ستون PID اين صفحه پيدا و اسم برنامه را از ستون lmage Name بخوانيد. اگر اين اسم به نظرتان عجيب مي آيد، جا نخوريد، چون خيلي از اجزاي ويندوز اسامي عجيب دارند. ولي براي اين كه مطمئن بشويد اين اسم مربوط به يك برنامه مجاز است يا غير مجاز مي توانيد با مقايسه آن در برنامه Win Task Process Library يا جستجوي آن در گوگل بفهميد كه ويروس است يا خير. اگر ويروس يا كرم يا اسب تروا بود، فورا اتصال اينترنت را قطع كنيد، پروسه مزبور را End Task كنيد و با بروز كردن برنامه ضد ويروس خود سعي كنيد آن را پاك كنيد.

[007]

مشكلات كامپيوتري خويش را بر طرف كنيد
كپي كننده هاي سي دي و DVD

مشكلات فرعي: گاهي اوقات سيستم هنگام نگارش ديسك دچار اختلال مي شود با استفاده از مانيتور ميزان مصرف Cpu درون ساختاري ويندوز Xp ( بر روي performance گزينه Task manager، كه با Ctrl-Alt-Delباز مي شود ) مي توانيد ببينيد كه آيا هنگام نگارش ديسك، پردازنده دچار مشكل مي گردد يا خير. شما مي توانيد با بستن برنامه هاي كاربردي، اعم از ابزارهايي چون ضد ويروس ها و نرم افزار IM كار خود را تكميل كنيد.

مشكلات معمولي: متاسفانه، ناسازگاري هايي بين كپي كننده هاي CD/DVD و انواع مختلف ديسك ها وجود دارد. ممكن است درايوي با مدياي TDK 4X DVD سازگاري داشته باشد ولي با ديسك هاي فوجي فيلم يا فيليپس دچار مشكل شود.
اعمال روش آزمايش و خطا براي يافتن ديسك هاي مناسب بسيار وقت گير است، بنابراين بهتر است به اسناد و مدارك عرضه كننده مراجعه كرد يا به سايت هايي چون DVDrhelp.com سري زد و مديا هاي قابل نگارش بر اساس سي دي يا DVD را بررسي كرد.

مشكلات حاد: اگر مسائل پيرامون نگارش همچنان باقي بماند، قدم به قدم با راهنمايي هاي ما درباره پيكربندي (find.pcworld.com/38969) IDF پيش رويد و تنظيمات نگارنده هاي CD/DVD خويش و هاردديسك اصلي خود را بررسي كنيد. هر يك از اين دو درايو بايد به عنوان درايو اصلي روي كانال IDE تنظيم شود درايوها ثانويه داراي اولويت پايين تري هستند و ممكن است هنگام نگارش نتوانند باند پهن مورد نياز را دريافت كنند.

نشانه: خواندن ديسك هايي كه نگارش آنها موفقيت آميز بوده، امكان پذير نيست

مشكلات فرعي: آيا پيش آمده است كه Windows Explorer فضاي بكار رفته بر روي ديسك را متذكر شود، ولي ديدن فايل ها امكان پذير نباشد؟ در اينصورت ممكن است كه ديسك به درستي بسته نشده باشد. اگر بخواهيد كه ديسك هاي CD-R يا DVD-R را بر روي كامپيوترها يا دستگاه هاي ديگر پخش كنيد، بايد آنها را كامل كنيد. علاوه بر اين، سرعت نگارش را در نرم افزار پايين بياوريد تا امكان اشتباه كمتر گردد.

مشكلات معمولي: حتي اگر ديسك ها را بدرستي ببنديد، ممكن است باز م پيام هاي خطا ديده شود در اين صورت، اطلاعات را از روي ديسك هاي خراب يا يوتيلتي هايي چون (find.pcworld.com/41597) ISO Buster برداريد. اين يوتيلتي ها ديسك هاي نوري را اسكن مي كنند و فايل هاي گمشده را بر روي هارددرايو مجددا مي سازند. همچنين، مي توانيد با دريافت (download) كردن فايلي كه firmware (ميان افزار) موجود بر روي CD/DVDWriter را ارتقا مي دهد مشكلات موجود را حل كنيد.

مشكلات حاد: گاهي اوقات نمي توان تركيب مناسبي از درايو ها، نرم افزارهاي نگارشي و ديسك ها را با هم داشت. نخست مدياي جديد را بررسي كنيد و به دنبال ارتقاء ميان افزار باشيد اگر مشكلات برطرف نگشت، يك بسته نرم افزاري ديگر را امتحان كنيد يا يك درايو معتبر ديگر خريداري نماييد.

چاپگرها

نشانه: چاپگر از عمل چاپ سرباز مي زند.

مشكلات فرعي: نخست كابل هايبرق و داده ها را كنترل كنيد و مطمئن شويد چاپگر روشن است. سپس مطمئن گرديد كه برگه اي درون چاپگر جمع نشده باشد. در ادامه، پنجره Printers and Faxes را باز كنيد و ببينيد آيا چاپگر مورد استفاده شما گزينه پيش فرض است. چون، در غير اين صورت برنامه ها از كارهاي چاپي صرف نظر مي كنند. سرانجام، براي تست نرم افزار درايو چاپگر، صفحه اي را به صورت آزمايشي چاپ كنيد.

مشكلات معمولي: بيشتر چاپگر هاي فروخته شده در سه سال گذشته از universal serial bus جهت اتصال به كامپيوتر استفاده مي كنند. ولي usb هم مي تواند منبع بروز مشكل شود.
اگر متوجه قطع برق چاپگر شديد، كابل USB را از چاپگر قطع كنيد و سپس بعد از 30 ثانيه آن را وصل نماييد. اگر كارهاي چاپي شما از سر گرفته شوند، دو علت مي تواند منجر به بروز مشكل شده باشد: يك اتصال نادرست يا يك گذرگاه USB بيش از حد پرشده . اگر مشكل مجددا پديدار شد،قطعات غير حياتي USB را از برق خارج كنيد و ببينيد آيا مشكل برطرف مي شود يا خير.

مشكلات حاد: اگر گزارش عمليات چاپ تكميلي جريان را نشان مي دهد، ولي در طرف ديگر چيزي مشهود نمي باشد، چاپگر مشكل دارد. جمع شدن مكرر كاغذ چاپ هاي پاره پاره و بجز اينها مي توانند نشان از يك مشكل مكانيكي داشته باشند.

نشانه: نسخه هاي چاپي روشن، داراي رنگ هاي نادرست يا كمرنگ هستند عكس ها دانه دانه يا فاقد جزييات كامل مي باشند

مشكلات فرعي: نخست سطح جوهر را بررسي كنيد. چاپ عكس و كارهاي گرافيكي مي تواند حجم وسيعي از جوهر را به خود اختصاص دهد. مطمئن باشيد كه كاغذ درست را براي چاپ كار خويش در نظر گرفته ايد ( عكس هاي حرفه اي به كاغذهايي با كيفيت بسيار بالا نياز دارد ). پس از بررسي اين متغيرها، چاپگر را با استفاده از نرم افزار درايور تنظيم كنيد.

مشكلات معمولي: گاهي اوقات چاپگرها از جوهر خشك شده باقي مانده بر روي هد چاپ رنج مي برند. در اين هنگام نرم افزار، چاپگر پاكسازي كارتريج را توصيه مي كند تا بدين نحو موانع موجود برداشته شده و جريان جوهر به درستي انجام شود. يك امكان ديگر براي بروز مشكل، نصب برنامه يا يك سيستم عامل جديد و ناسازگاري آن با نرم افزار درايو چاپگر مي باشد. به خصوص اگر مشكلات مدت كوتاهي پس از استفاده از برنامه سيستم عامل نصب شده بروز كند. وب سايت عرضه كننده را جهت download درايور جديد و مناسب بررسي كنيد. اگر مشكل شما هنگام چاپ عكس رخ مي دهد، يك برنامه كاربردي را چاپ عكس مناسب مانند، Qimage pro (www.ddisoftware.com/qimage) را امتحان كنيد. تكنيك هاي نمونه گيري اين نرم افزار به شما كمك مي كند تا كيفيت چاپگرهاي قديمي را بهبود بخشيد.

مشكلات حاد: آيا شما از كارتريج هاي بازسازي شده استفاده مي كنيد. اينگونه كارتريج ها نشتي جوهر دارند. كارتريج را پر كنيد و با كشيدن يك حوله كاغذي مرطوب بر روي هد مطمئن شويد كه آيا نشتي ديده مي شود يا خير و آيا پخش جوهر به صورت منظم صورت مي گيرد. اگر توزيع جوهر نامنظم باشد، مي توانيد هد را براي چند ساعت در آب غوطه ور سازيد و سپس آن را خشك كنيد و مجدد نصب نماييد. جدول 5 چاپگر برتر (find.pcworld.com./40595) چاپگرهاي عكس مناسبي را با قيمت هايي حول و حوش 200 دلار به شما معرفي مي كند.

نوت بوك ها

نشانه: عمر باتري بسيار كوتاه است

مشكلات فرعي: نخست تنظيمات برق ويندوز را بررسي كنيد چون اين احتمال وجود دارد در حاليكه نوت بوك فعاليت در بالا ترين حد ممكن را نشان مي دهد هيچگونه فعاليتي وجود نداشته باشد. تنظيمات برنامه Setup لپ تاپ خود را بررسي نماييد تا مطمئن شويد كه سيستم ذخيره و صرفه جويي برق را انجام مي دهد.
سپس به سراغ برنامه هايي برويد كه اجرا مي كنيد. اگر عادت به بازي داريد، يا فايل هاي ويديويي متراكم نگاه مي كنيد، عمر باتري چندان به طول نمي انجامد و سرانجام، روشنايي صفحه را كم كنيد تا در مصرف باتري صرفه جويي شود.

مشكلات معمولي: دوام باتري هاي قابل شارژ كم است، و برخي نسبت به بقيه سريعتر خالي مي شوند. باتري هاي ليتيوم، يوني پس از 18 ماه دشارژ مي شوند. باتري هاي نيكلي بسيار قوي تر هستند. ولي براي اينكه عمر باتري كوتاه نشود، بايد آنها را كاملا دشارژ نمود. باتري هاي ليتيوم كهنه را تنها مي توان تعويض نمود.

مشكلات حاد: اگر دستگاه شما جديد است، ويژگيهاي آن را مطالعه كنيد. برخي از نوت بوك هاي جايگزين دسك تاپ از مولفه هاي دسك تاپ مانند، پردازنده هاي پنتيوم 4 و هاردديسك هاي 7200 دور در دقيقه استفاده مي كنند. اين شاخص ها سبب مي شود تا كمتر از يك ساعت باتري تمام شود. اگركامپيوتر شما از اينگونه باشد، عمر باتري آن اندك است. در اين صورت، شما مي توانيد از يك تداوم دهنده عمر باتري (battery extender) يا يك باتري ثانويه ديگر استفاده كنيد ( اگر نوت بوك شما از چنين مهمي پشتيباني كند).

نمايشگرها و كارت هاي گرافيكي

نشانه: تصاوير گرافيكي بر روي صفحات نمايش در هم بر هم، دانه دانه يا غير شفاف است.

مشكلات فرعي: آيا تصاوير و متون قطعه قطعه هستند؟ آشفتگي قطعات يا قدرت وضوح مي تواند مشكل آفرين باشد. اگر مي توانيد متون را به خوبي بخوانيد، قدرت وضوح گرافيكي و ديگر تنظيمات را مجدد بررسي كنيد. بر روي دسك تاپ ويندوز كليك راست كنيد، Properties را انتخاب نموده و بخش Setting را برگزينيد. ميزان دقت تصوير و مدل كارت گرافيكي را بخوانيد و مطمئن شويد همان هايي است كه بايد باشد. اگر اين مشكل در بازي ها رخ دهد، نرم افزار درايور مي تواند مشكل داشته باشد. وب سايت عرضه كننده را براي مشاهده درايو هاي جديد بررسي نماييد. گاهي اوقات، يك درايور قديمي تر، ولي پويا بهتر از نسخه هاي جديد عمل مي كند. علاوه بر اين، سعي كنيد برنامه هاي اصلاحي بازي ها را بيابيد.

مشكلات معمولي: صفحه نمايش شما بيش از اندازه تاريك است، يا ته رنگ قرمز و آبي دارد؟ يك كابل شل يا خراب مي تواند تنها بخش خاصي از سيگنال را انتقال دهد و سبب بروز اين مشكل گردد. پين هاي كابل VGA را ببينيد، شايد خم شده باشند پيش از اتصال مجدد كابل آنها را به آرامي صاف كنيد. اگر داراي مانيتور CRT و تصاوير موج دار هستند، ممكن است از ميدان مغناطيسي ناشي از بلندگو، ساعت يا مانيتور ديگر باشد. جاي دستگاه هاي الكتريكي را تغيير دهيد.

مشكلات حاد: آيا مانيتور CRT سروصدا دارد يا نمي تواند كانون يابي كند؟
آيا صفحه LCD شما تاريك است يا چشمك مي زند؟ اگر در اعمال كنترل ها يا تغيير دستي نمايشگر ( در مورد مانيتورهاي CRT ) مؤثر واقع نشد، بايد آن را سرويس كنيد يا مانيتور ديگري جايگزين نماييد.

نشانه: بازده گرافيكي قابل مشاهده نيست.

مشكلات فرعي: بهترين حالت مي تواند اين باشد كه شما با كنترل كابل ها يا دوباره قرار دادن كارت در جايگاهش، و محكم كردن اتصالات مشكل را بر طرف سازيد. مطمئن شويد كه مانيتور را به پورت مناسب وصل كرده باشيد. بسياري از كارت هاي گرافيكي از كانكتورهاي خروجي VGA آنالوگ و DVI (Digital Video Interface) بهره مي برند.

مشكلات معمولي: در اين مرحله گرماي ساتع از يك فن چيپ گرافيكي خراب را كنترل كنيد بويژه اگر صفحه، بعد از مدتي تاريك مي شود. يوتيلتي Motherboard Monitor ( mbm.livewiredev.com )، دماي كيس را نشان مي دهد. همچنين، بگذاريد تا تمام چيزها تا حدودي خنك شود، كيس را باز كنيد و كامپيوتر را بوت نماييد و سپس عملكرد صحيح فن ها و تميز بودن تهويه ها مطمئن گرديد.

مشكلات حاد: اگر با تمامي اين مراحل منبع مشكل آفرين شناخته نشد، مانيتور ديگري را به كارت بيفزاييد. اگر صفحه نمايش جديد باز هم نامشخص باشد. ممكن است كارت گرافيكي سئخته باشد. اگر هنگام بوت نتوانيد خروجي Post را ببينيد ( متني كه پيش از بار شدن ويندوز ظاهر مي شود )، امكان مشكل جدي تر وجود دارد. البته، اگر مانيتور دوم به درستي كار كند، مشكل در صفحه نمايش نهفته است.

تلوزيون هاي صفحه پهن

نشانه: ستون هاي سياه يا خاكستري در بالا يا كناره هاي صفحه ديده مي شود.

مشكلات فرعي: فيلم هاي ويديويي در صورت و اندازه هاي مختلف ظاهر مي شوند. فيلم هاي استاندارد تلوزيوني در صفحات پهن داراي ستون هاي خاكستري در كناره هاي صفحه هستند. در صورت تمايل، مي توانيد تصوير را به طور افقي بكشيد تا كل صفحه پر شود. با استفاده از دستگاه كنترل از راه دور تلويزيون وارد حالت Setup مي شود و بدنبال بخشي از ويديو يا تصوير بهتر ( Advanced Video ) بگرديد. بايد تنظيمي بنام "Aspect ratio" يا Picture mode داشته باشيد. اين تنظيمات به شما امكان مي دهند تا بر روي تصوير زوم كنيد يا آن را به طور افقي بزرگ كنيد.

مشكلات معمولي: اگر هنگام تماشاي HDTV ستون هاي سياه يا خاكستري ديده شود، شرايط كمي پيچيده تر خواهد شد. قدرت وضوح و Aspect ratio بنابر نوع برنامه اي كه مي بينيد مي تواند متفاوت باشد. به عنوان نمونه، بيشتر تبليغات تجاري فاقد سيگنال هاي واضح تري نسبت به سيگنال هاي استاندارد تلوزيوني هستند، بنابراين شبكه ها براي نشان دادن آگهي ها و تبليغات به استانداردهاي تلوزيوني برمي گردند. احتمالا شما تلويزيون خود را براي تطبيق به اين استاندارد سوئيچ خواهيد كرد و در نتيجه يك تصوير خاص را در طي تبليغات تجاري خواهيد ديد. علاوه براين، برخي از فيلم هاي سينمايي در Aspect ratio بالاتري ظاهر مي شوند و به صفحات پهن تري نياز دارند. تحت اين شرايط، بالا و پايين تصوير ستون هاي سياهي پديدار مي گردد.

مشكلات حاد: اگر پخش DVD شما منبع ويديويي است، اين احتمال وجود دارد كه پخش يا تلويزيون شما بدرستي تنظيم نشده باشد. جهت كسب اطلاعات بيشتر به مطلب پخش هاي DVD مشروح در ذيل مراجعه كنيد.

ايمني

نشانه: كامپيوتر عملكردي درست ندارد، شايد ويروسي وجود دارد.

مشكلات فرعي: اگر تا بحال آنتي ويروس نصب نكرده ايد، الان زمان آن فرا رسيده است. اگر به وجود ويروس شك داريد، نخستين گام اين است كه ويروس شناسي سيستم خويش را ارتقا دهيد و يك اسكن كامل داشته باشيد. علاوه بر اين، مي توانيد با مراجعه به Homepage سازنده نرم افزار ضدويروس خود از برنامه هاي اصلاحي موجود استفاده كنيد.
12 الي 24 ساعت طول خواهد كشيد تا شركت هاي ضدويروسي به مشكلات جديد پاسخ دهند. شما مي توانيد يكي از اسكنرهاي ضدويروس رايگان را به صورت آن لاين بكار ببريد، مانند Grisoft AVG Anti-virus http://www.grisoft.com ، McAfee Frea Scan (find.pcworld.com/42608)، System Security Check (find.pcworld.com/41603) يا Trend Micro.

مشكلات معمولي: دو برنامه اسكن كننده ويروس وجود دارندكه به شما مي گويند سيستم پاك است، و شما مي دانيد كه چيزي را ارسال (Upload) يا دريافت (Download) نكرده ايد، ولي چراغ موجود بر روي مودم يا DSL در حال چشمك زدن است.
تا زمانيكه داراي فايروالي چون labs.com) Zone Alarm http://www.zone ( يا Windows Xp Internet Connection Firewall باشيد، شرايط مناسبي پيش روي داريد و اينكه ويندوز به صورت خودكار و بدون اطلاع، برنامه هاي اصلاحي را دريافت مي كند. ( براي اينكه از فعال بودن ICF مطمئن شويد، نخست:
Start/ Control Panel/ Network & Internet Connections/ Network Connections را انتخاب نماييد. سپس Internet Connections خويش را كليك راست نموده و Proportion را برگزينيد. سرانجام، بر روي بخش Advanced، نخستين پنجره را علامت بزنيد).

مشكلات حاد: اگر چراغ اتصال مودم Y DSL كابل شما خاموش نشود، گرفتار دردسر بزرگي خواهيد شد. چند ساعت كافيست تا Worm جديدي ظاهر شود، و پيش از آنكه شركت هاي سازنده نرم افزارهاي ضدويروسي بتوانند برنامه هاي اسكن كننده خود را بروز درآوردند، سيستم شما مورد حمله قرار گرفته است.
شرايط بدتر زماني رخ خواهد آمد كه Wormهاي مهاجم دسترسي به سايت هاي سازنده نرم افزارهاي ضدويروسي را بلوك كنند. بنابراين، Download فايل هاي مورد نياز جهت برطرف ساختن مشكل امكان نخواهد داشت.
در اين هنگام، اتصال اينترنت خود را قطع كنيد و با كامپيوتر ديگري سايت Computer Emergency Readiness Team را بررسي كنيد و به دنبال تضعيف كننده هاي ويروس يا Worm باشيد. CERT دستورالعمل هاي جامعي را پيرامون چگونگي تشخيص خطر و راه اندازي مجدد سيستم ارائه مي دهد. با پيروي از اين دستورالعمل ها كامپيوتر خود را مجددا به اينترنت وصل كنيد.

پخش هاي DVD

نشانه: هنگام پخش ويديو اختلالاتي مشاهده مي شود.

مشكلات فرعي: اگر DVD هنگام پخش يك فيلم تنها يك بار به مدت بسيار كوتاه دچار وقفه شود، جاي نگراني نخواهد بود. اگر اين وقفه هميشه در همان قسمت فيلم اتفاق بيفتد با شاخصي به نام تغيير لايه مواجه هستيد و اين پديده اي طبيعي در كاركرد آنها است.
بسياري از DVD ها داده ها را در دو لايه ذخيره مي كنند. اسپيرال هاي خارج از مركز و اسپيرال هاي داخلي از لبه ديسك. وقفه زماني رخ مي دهد كه پخش DVD ليزر خويش را براي تمركز بر روي لايه دوم تنظيم مي كند و جهت ليزر در حال حركت برمي گردد. اين وقفه بنابر DVDهاي مختلف كوتاه يا بلند است. در هر صورت، جاي نگراني نيست.

مشكلات معمولي: اگر فيلم ويديويي به صورت عمودي يا فشرده پخش شود، ويژگي ديگري از DVD به نام Anamorphic Encoding شما را به اشتباه انداخته است. بسياري از ديسك هاي DVD با كمك اين ويژگي كيفيت تصاوير را بر روي تلويزيون هايي كه مجهز به صفحه پهن هستند، بالا مي برند. ولي اگر تلويزيون و پخش DVD شما تنظيم درستي نداشته باشند، تصاوير كشيده يا فشرده را خواهيد ديد. براي برگرداندن تصوير به حالت صحيح بايد به دفترچه راهنما رجوع نماييد تا حالت هايي كه توسط تلويزيونتان پشتيباني مي شود را مشخص كنيد.
اگردستگاه شما داراي حالت Anamorphic يا صفحه پهن است، پخش DVD خود را روي حالت Wide-screen 16:9 قرار دهيد. در غير اين صورت، حالت هاي 4:3 را برگزينيد. The Digital Bits سايتي است كه دستورالعمل هاي جالبي پيرامون ديسك هاي DVD از نوع Anamorphic داراست.

مشكلات حاد: بدترين حالتي كه مي تواند شما را ناراحت سازد اين است كه ديسك از حركت بايستد يا نخوانده رد شود. ديسك خود را با پوششي تميز پاك كنيد و خش هاي موجود را برطرف سازيد. متاسفانه، بعضي اوقات خش ها بقدري عميق هستند كه پخش قادر به خواندن آن نيست.
بايد از يك پاك كننده بهتري چون http://www.Skipdoctor.com بهره گيريد. ولي اين راهكار براي تمامي ديسك ها موثر نمي افتد.