تشکیل باشگاه فیلم*های یک میلیاردی، قاچاق فیلم*های در حال اکران، جشنواره بیست و ششم فجر، خرس نقره*ای برلین و ... از مهمترین اتفاقات خوش و ناخوش سینمای ایران در سال 86 بودند.
به گزارش خبرنگار مهر، سال 86 با همه فراز و نشیب*ها و اتفاقات خوشایند و ناخوشایند در سطوح مختلف هنری، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ... به پایان رسید و در این میان شاید پرداختن به رویدادهای برجسته سینما در روزهای پایانی سال، افق سال 87 را اندکی روشن کند.
سینمای ایران نوروز 86 را با اکران گسترده و موفق فیلم سینمایی "اخراجی*ها" آغاز کرد که تنها در سه روز اول نمایش نزدیک به 65 میلیون تومان فروخت و در ادامه اکران مرز طلایی یک میلیارد تومان را هم پشت سر گذاشت. در واقع "اخراجی*ها" فیلمی بود که دو اتفاق مهم سینمایی سال 86 را رقم زد.
فیلم علاوه بر شکستن رکوردهای فروش، از وجه حضور در گستره قاچاق و ورود نسخه غیرقانونی به بازار هم در صدر اخبار قرار گرفت. جالب اینکه عرضه نسخه*های قاچاق این فیلم همزمان با اوج گرفتن فروش اتفاقی عجیبتر را رقم زد. اتفاقی که برای "آتش*بس" همزمان با گیشه خوب اتفاق افتاد، ولی فروش را تحت*الشعاع قرار نداد. "اخراجی*ها" با وجود قاچاق گسترده توانست این رقم رویایی فروش را ثبت کند و به نوعی جمع اضداد قلمداد شود.
هر چند می*توان این نکته را مطرح کرد که اگر عرضه نسخه قاچاق این فیلم*ها اتفاق نمی*افتاد، چه بسا رکوردی بالاتر در آمار فروش سینمای ایران ثبت می*شد اما واقعیت این است که امروز می توان آماری را محور قرار داد که به طور رسمی ثبت شده، گرچه تأثیر فروش نسخه قاچاق فیلم ها بر این آمار انکار ناپذیر است.
وجهی مهم که قاچاق فیلم*های ایرانی را در سال 86 برجسته و در واقع این معضل را وارد سطحی جدید کرد، عرضه نسخه نسبتاً باکیفیت از فیلم*های موفق در حال اکران بود که در تاریخ سینمای ایران بی*سابقه است. رویکردی که به نظر می*آید به طور مستقیم چرخ اقتصاد سینمای ایران را نشانه رفت و ... کاملاً هم به هدف اصابت کرد.
قاچاق فیلم*های ایرانی در سال 86 منحصر به "اخراجی*ها" نماند و فیلم*هایی چون "مهمان"، "پارک*وی"، "نقاب" و ... هم از گزند آن مصون نماندند. فراگیری این معضل یکی دیگر از اتفاقات مهم سال سینمایی 86 را رقم زد که تشکل صنوف سینمایی و همیاری نیروی انتظامی در مبارزه با این معضل را به همراه داشت.
اصناف سینمایی طی مراسمی نمادین در موزه سینما گرد هم آمده، یک طومار بلندبالا را امضا کردند و بالاخره موج در حال پیشروی قاچاق فیلم های در حال اکران متوقف شد و صاحبان فیلم هایی که در آشفته بازار فقدان امنیت، از اکران انصراف داده بودند، با فراغ بال نمایش آثار خود را به نمایش درآوردند.
یکی دیگر از اتفاقات سال سینمایی 86 را فیلم "توفیق اجباری" رقم زد. این فیلم که از نیمه آبان ماه اکران شد، در پنج روز اول نمایش حدود 63 میلیون تومان فروش کرد و پس از 93 روز نمایش در پایان بهمن با فروش کل بالای یک میلیارد تومان از اکران کنار رفت.
این دو فیلم در کنار "آتش بس" (اکران سال گذشته) که سرنوشت مشابه آنان را داشت، به عضویت باشگاه فیلم*های یک میلیاردی درآمدند و راه را برای ورود فیلم*های جدید به این عرصه باز گذاشتند. هر چند مولفه های حضور این سه فیلم در باشگاه فیلم های پرفروش قابل تحلیل و بررسی است که هر یک با تکیه بر کمدی، حیطه ای به نسبت تازه را تجربه کرده اند.
"اخراجی*ها" با ورود به عرصه دفاع مقدس و مناسبات و روابط این حیطه، "توفیق اجباری" با ورود به حاشیه های زرد و جنجالی زندگی یک بازیگر مشهور سینما و ... هر کدام به نوعی توانستند با اکران طولانی در سینماهای متعدد به این مهم دست پیدا کنند.
از دیگر ماجراسازان سال سینمایی 86 را باید جشنواره فیلم فجر دانست. بیست و شش سالگی این جشنواره مصادف شد با تغییر دبیر جشنواره و مدیرعامل فارابی و تحولاتی که برخاسته از این وجه است. امسال با وجود آغاز زودهنگام تدارکات جشنواره، فیلم*های ایرانی بخش های مختلف دیرتر از موعد معرفی شدند و البته تلفات این جشنواره هم بیشتر از سایر دوره ها بود.
فهرستی بلندبالا از فیلم*هایی که اعلام حضور کردند و پذیرفته نشدند، فیلم*هایی که پذیرفته شدند و نرسیدند، فیلم*هایی که پذیرفته شدند ولی به دلایلی انصراف دادند و ... فیلم*هایی که رسیدند در حالی که پذیرفته نشده بودند! داوری*های جشنواره فجر امسال هم البته تابعی از دوره*های گذشته بود و انتقاداتی به آن وارد بود.
اما نکته جالب اینکه برخلاف دوره*های گذشته همسازی خاص بین فیلم برگزیده جشنواره و آراء منتقدان وجود داشت که "به همین سادگی" توانست این مقام مشترک را به دست آورد. هر چند این همسازی مانند هر سال بین فیلم برگزیده جشنواره و برگزیده مردم وجود نداشت و یک فاصله عمیق بین "به همین سادگی" و "همیشه پای یک زن در میان است" وجود داشت.
موفقیت سینمای ایران در جشنواره برلین با "آواز گنجشک*ها" را باید مهمترین اتفاق سال سینمایی 86 دانست. خرس نقره*ای که رضا ناجی بازیگر این فیلم از پنجاه و هشتمین دوره جشنواره برلین گرفت موقعیتی منحصربفرد برای وی و سینمای ایران رقم زد. به ویژه که او رقبایی نامدار چون دانیل دی لوئیس را در کنار داشت که چند روز بعد برای "خون بپا می*شود" اسکار گرفت.
"آواز گنجشک*ها" برای از دست ندادن شانس رقابت در برلین با صلاحدید دبیر جشنواره فجر از بخش بین الملل خارج شد و تنها در بخش سینمای ایران رقابت کرد. هر چند بازی رضا ناجی در رقابت با دیگر بازیگران ایرانی مورد توجه قرار نگرفت و سیمرغ بلورین بهتر بازیگر مرد جشنواره فجر، مکمل خرس نقره ای برلین نشد.
آخرین اتفاق سینمایی سال 86 به سرنوشت فیلم "سنتوری" اختصاص پیدا می*کند. فیلمی که با صدور پروانه نمایش، چند روز قبل از اکران عمومی با وجود بستن قرارداد با گروه سینمایی، ساخت تیزر، آنونس، پوستر تبلیغاتی و ... از اکران کنار گذاشته شد و اظهارات رسمی وزیر ارشاد درباره این فیلم به نوعی احتمال اکران آن را به شدت ضعیف جلوه داد.
در ماه پایانی سال ورود سی دی و دی وی دی قاچاق "سنتوری" به بازار، باز هم این فیلم را در مرکز توجه قرار داد. بحث*های پی گرفته شده بین مسئولان و تهیه*کننده و کارگردان فیلم هم راه به جایی نبرد و با وجود مساعدت نیروی انتظامی، دستگیری عامل قاچاق و جمع شدن سی دی*های قاچاق این فیلم، "سنتوری" همچنان از اکران به دور ماند.
سال 86 را برای سینمای ایران باید سالی پر از اتفاقات خوب و بد، خوش و ناخوش، غریب و معمول و ... با قابلیت ثبت شدن در تاریخ سینمای ایران دانست. سالی که مطمئناً در آینده به نوعی کدگذاری خاص در عرصه سینما به حساب خواهد آمد.
]
اشک*ها و لبخندهای سینمای ایران 
